Χαμομήλι (ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΠΟΡΟΣ)

Οικογένεια: Asteraceae

Επιστημονική ονομασία: Matricaria chamomilla L.

Καταγωγή: νοτιοανατολική Ευρώπη (σήμερα η καλλιέργεια του, έχει εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο)

Διεθνείς κοινές ονομασίες: German chamomile, Wild chamomile, Kamille echte, Camomille Matricaire, Blue chamomile

Κοινές ονομασίες: Χαμαίμηλο, Χαμομηλιά, Λουλούδι του Αγίου Γεωργίου, Παναϊρίτσα

Εποχή μεταφύτευσης φυτών: 

Ύψος φυτού: 20 – 60 εκ.

Χρώμα φύλλων: σκούρο πράσινο

Χρώμα λουλουδιών: λευκό με κίτρινο στο κέντρο

Διάρκεια ζωής: ετήσιο

Ιδανικό Ph εδάφους: 5,6 – 7,5

Βασικές απαιτήσεις: Ευδοκιμεί σε περιοχές με ήπιο κλίμα και εδάφη μέτριας γονιμότητας, που στραγγίζουν καλά. Δεν έχει μεγάλες απαιτήσεις σε λιπάνσεις και υπό προϋποθέσεις, μπορεί να καλλιεργηθεί χωρίς καμία εφαρμογή λίπανσης. Καλό θα είναι το κτήμα ή ο κήπος που θα επιλεγεί για την καλλιέργεια του , να μην έχει ιστορικό με ”δύσκολα” αγριόχορτα, γιατί θα δυσκολέψουν την καλλιέργεια του. Στην χώρα μας, η καλλιέργεια του χαμομηλιού γίνεται δύο περιόδους, το φθινόπωρο και την άνοιξη. Ιδανικές θερμοκρασίες για την ανάπτυξη του χαμομηλιού είναι, 18~27℃.

Αντοχή σε χαμηλές θερμοκρασίες: ΜΕΤΡΙΑ, σε θερμοκρασίες έως τους -10°C, το φυτό του χαμομηλιού, σοκάρετε. Εάν οι θερμοκρασίες αυτές παραμείνουν για αρκετό διάστημα, είναι πιθανή η μόνιμη του μάρανση.

Αντοχή σε υψηλές θερμοκρασίες: ΜΕΤΡΙΑ, αποδίδει πολύ καλά σε θερμοκρασίες έως 30°C. Σε μεγαλύτερες θερμοκρασίες, για να προφυλάξετε τα φυτά σας, μπορείτε να τα σκιάσετε, με ειδικό δίχτυ (πυκνότητας 40 – 50 %). Σε παρατεταμένα υψηλές θερμοκρασίες, εκτός της σκίασης, αυξήστε την συχνότητα των ποτισμάτων σε 2 την ημέρα (πρωί – βράδυ), με μικρές όμως ποσότητες νερού.

Αντοχή σε ξηρασία: ΜΙΚΡΗ. Είναι πολύ σημαντικό για τον καλό σχηματισμό των ανθέων και την ανάπτυξη των φυτών γενικότερα, να υπάρχει μια σχετική υγρασία στο έδαφος. Την περίοδο που γίνεται η καλλιέργεια του χαμομηλιού στην χώρα μας, συνήθως οι ανάγκες των φυτών, καλύπτονται από τις χειμερινές και ανοιξιάτικες βροχοπτώσεις.

Ποτίσματα στο Χαμομήλι: εάν σπείρετε το χαμομήλι απευθείας στο έδαφος, φροντίστε να ποτίζετε το έδαφος συχνά με μικροεκτοξευτές (μπεκ), ώστε να υπάρχει υγρασία στο έδαφος, που θα βοηθήσει στην βλάστηση των σπόρων. Εάν μεταφυτέψετε έτοιμα φυτά, προσέξτε ώστε στα πρώτα στάδια να υπάρχει διαθέσιμη υγρασία, που θα βοηθήσει τα φυτά, να εγκατασταθούν στο έδαφος. Συνήθως στην περίπτωση της μεταφύτευσης έτοιμων φυτών, επιλέγουμε ως τρόπο ποτίσματος, την στάγδην άρδευση (σταγόνα).

Τα φυτά του χαμομηλιού, είναι φυτά μικρών αναγκών σε αρδευτικό νερό όμως, είναι απαραίτητες οι αρδεύσεις κατά την περίοδο της σποράς ή της μεταφύτευσης, μέχρι το φυτό να εγκατασταθεί καλά στο έδαφος (να ριζώσει καλά).

Κατάλληλη ποικιλία για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ

Κατάλληλη ποικιλία για ερασιτεχνική καλλιέργεια; ΝΑΙ

Καλλιέργεια σε γλάστρα: ΝΑΙ (σε γλάστρες μεγάλου μεγέθους, που να στραγγίζουν καλά)

Εποχή και τρόπος συγκομιδής: συνήθως στα μέσα – τέλη άνοιξης, τα φυτά του χαμομηλιού, είναι στο στάδιο της πλήρους ανθοφορίας. Δηλαδή τα άνθη τους, έχουν σχηματιστεί καλά και έχουν ανοίξει οι ”μαργαρίτες”.

Με το χέρι ή με ένα ψαλίδι, κόψτε τα άνθη από την βάσης τους και οδηγήστε τα για αποξήρανση. Σε μεγαλύτερη έκταση καλλιέργειας, χρησιμοποιήστε ειδική χτένα, που μαζεύει τα άνθη, που παγιδεύονται στα δόντια της.

Αποξήρανση Χαμομηλιού: τα φρέσκα άνθη, πρέπει το συντομότερο δυνατό, να τοποθετηθούν σε χώρο, καλά αεριζόμενο, σκοτεινό. Σε περίπου δύο εβδομάδες, θα έχουν ξεραθεί και θα είναι έτοιμα για αποθήκευση. Σημαντική παράμετρος, ορθής αποξήρανσης των ανθέων χαμομηλιού, είναι η θερμοκρασία του χώρου να μην ξεπερνά τους 40°C.

Επίπεδο δυσκολίας φυτρώματος (από 1 – 3): 1 (εύκολο)

Αριθμός σπόρων/γρ: 8.500 – 9.500 (ανάλογα το μέγεθος των σπόρων)

Μούλιασμα σπόρων: δεν είναι απαραίτητο.

Εποχή σποράς: 1) αρχές – μέσα Οκτωβρίου, 2) τέλος Φεβρουαρίου – αρχές Μαρτίου

Υλικά σποράς: 1) μικρές γλάστρες (διαμέτρου 4 – 5 εκ. και βάθους έως 5 εκ.) ή δίσκοι σποράς ανάλογων μεγεθών,  2) βιολογικό υπόστρωμα ή καλά απολυμασμένο compost, 3) ποταμίσια άμμος ή κοσκινισμένη τύρφη, για την κάλυψη του σπόρου, 4) ετικέτες για την σήμανση του δίσκου με την ποικιλία ή το είδος που καλλιεργείτε, 5) ποτιστήρι με μικρές τρύπες, ώστε το νερό ποτίσματος, να πέφτει απαλά στο έδαφος και να μην ξεσκεπάζει τους σπόρους, 6 ) θερμόμετρο.

Πως και που σπέρνουμε: γεμίζουμε μικρές γλάστρες (διαμέτρου 4 – 5 εκ.) ή δίσκους σποράς, με έτοιμο βιολογικό υπόστρωμα. Με την μύτη ενός μολυβιού, κάνουμε στο κέντρο της γλάστρας ή του δίσκου, μια μικρή τρύπα, βάθους έως 0.5 εκ. Σε αυτή την οπή, τοποθετούμε 10 – 15 σπόρους και τους σκεπάζουμε απαλά, με άμμο ή καλά κοσκινισμένη τύρφη. Ποτίζουμε απαλά και με προσοχή ώστε να μην ξεσκεπάσουμε τους σπόρους.

Ποτίσματα στο σπορείο: διατηρείστε σταθερά, ελαφρά υγρό, το υπόστρωμα στο σπορείο σας. Είναι προτιμότερο, να ποτίζετε συχνά με μικρές ποσότητες νερού, παρά αραιά και με μεγάλες ποσότητες, που είναι πιθανό να σαπίσουν τους σπόρους ή να δημιουργήσουν άλλα προβλήματα στα νεαρά σπορόφυτα.

Εάν σπείρετε απευθείας στο έδαφος, ξεκινήστε με την προετοιμασία του εδάφους, που θα γίνει η καλλιέργεια. Σκαλίστε καλά και σπάστε με μια τσουγκράνα, τυχόν σβόλους. Όταν το έδαφος είναι έτοιμο, χαράξτε γραμμές (βάθους 0,5 εκ.), μέσα στις οποίες, θα τοποθετήσετε τον σπόρο. Οι γραμμές αυτές, πρέπει να απέχουν μεταξύ τους, 40 εκ.. Πάνω σε κάθε γραμμή, τοποθετήστε 10 – 15 σπόρους, κάθε 20 εκ.. Σκεπάστε με ποταμίσια άμμο ή καλά κοσκινισμένο χώμα, χωρίς σβώλους.

Όταν βλαστήσουν οι σπόροι, πάνω στις γραμμές, θα εμφανιστούν ακανόνιστα νεαρά φυτά. Αραιώστε και αφήστε ένα φυτό, ανά περίπου 20 εκ..

Βάθος σποράς: έως 0,5 εκ..

Βασικές απαιτήσεις φυτρωτικότητας σπόρου – χρόνος: εμφάνιση βλαστιδίου σε 10 έως 14 ημέρες, σε θερμοκρασία περιβάλλοντος 19 – 25°C και εδάφους 18 – 23°C. Μην κάνετε σπορές, σε θερμοκρασίες περιβάλλοντος κάτω των 15°C.

Χρονικό διάστημα από την σπορά έως την μεταφύτευση: ανάλογα τις συνθήκες (θερμοκρασία, υγρασία, φως), περίπου 30 – 40 ημέρες.

Πότε μεταφυτεύουμε: όταν τα φυτά έχουν σχηματίσει ένα γερό και υγιή βλαστό, το φύλλωμα τους είναι καλά σχηματισμένο και το νεαρό σπορόφυτο, έχει 3 – 4 πραγματικά φύλλα ( ύψος φυτού, 10 – 15 εκ.). Η ρίζα θα πρέπει να έχει ”γεμίσει” όλη την θήκη ή την γλάστρα.

Αριθμός φυτών/m²: 6 έως 10 φυτά.

Από αρχαιοτάτων χρόνων, είναι γνωστές οι θεραπευτικές και ηρεμιστικές ιδιότητες του χαμομηλιού. Οι σύγχρονες έρευνες,  επιβεβαίωσαν ότι όντως το χαμομήλι, είναι ένα βότανο, με πολλά οφέλη για τον άνθρωπο.

Το μέρος του φυτού που χρησιμοποιούμε, είναι το αποξηραμένο άνθος του. Με αυτό όπως είναι γνωστό σε όλους μας, παρασκευάζουμε ένα σπιτικό τσάι, εναντίον του κρυολογήματος. Όμως είναι μόνο αυτή η χρήση, αυτού του βοτάνου;

Ας δούμε μερικά από τα οφέλη, από την χρήση του, σύμφωνα με την επιστημονική έρευνα:

Δερματικές παθήσεις: Το χαμομήλι είναι μια δημοφιλής θεραπεία για πληγές, έλκη, έκζεμα, εγκαύματα, εξανθήματα και άλλους ερεθισμούς του δέρματος λόγω των γνωστών αντιφλεγμονωδών και επουλωτικών ιδιοτήτων του. Το εξάνθημα από την πάνα, η ανεμοβλογιά, ακόμη και οι μολύνσεις των ματιών έχουν αντιμετωπιστεί με επιτυχία, με τη θεραπεία του.

Γαστρεντερικές διαταραχές: Ως πεπτικό χαλαρωτικό, το χαμομήλι χρησιμοποιείται συχνά για τη θεραπεία γαστρεντερικών ενοχλήσεων όπως ναυτία, δυσπεψία, μετεωρισμός και διάρροια. Επιπλέον, βοηθά σε πιο εξειδικευμένες διαταραχές όπως ο βρεφικός κολικός και μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων που σχετίζονται με το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS).

Ύπνος και Άγχος: Οι χαλαρωτικές ιδιότητες του χαμομηλιού στο νευρικό σύστημα είναι γνωστές. Είναι ένα ήπιο ηρεμιστικό που μπορεί να προσληφθεί ως τσάι ή να εισπνευστεί ως αιθέριο έλαιο. Βοηθά στη μείωση του άγχους, ενθαρρύνει τη χαλάρωση και βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία παθήσεων όπως η υστερία, η αϋπνία, ακόμα και οι εφιάλτες.

Αντιφλεγμονώδες και αντιοξειδωτικό: Τα βιοενεργά συστατικά του χαμομηλιού, όπως τα φλαβονοειδή και τα αιθέρια έλαια, έχουν ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση. Αυτό είναι που κάνει το χαμομήλι χρήσιμο για τη μείωση της φλεγμονής που προκαλείται από μια σειρά παθήσεων, από γαστρεντερικά προβλήματα έως ερεθισμούς του δέρματος.

Πρόληψη και θεραπεία του καρκίνου : Η έρευνα δείχνει ότι το χαμομήλι έχει αντικαρκινικό δυναμικό, ειδικά σε ουσίες όπως η απιγενίνη. Μπορεί να είναι σε θέση να σταματήσει την ανάπτυξη του όγκου και να προκαλέσει τον θάνατο των καρκινικών κυττάρων ενώ προστατεύει τα υγιή κύτταρα, σύμφωνα με έρευνα. Σε αυτό το συναρπαστικό πεδίο, η έρευνα εξακολουθεί να γίνεται.

Καρδιαγγειακή υγεία : Μελέτες σχετικά με τα πλεονεκτήματα της περιεκτικότητας σε φλαβονοειδή του χαμομηλιού έχουν δείξει πιθανή μείωση της συχνότητας εμφάνισης στεφανιαίας νόσου. Απαιτούνται μεγαλύτερες δοκιμές για να επιβεβαιωθεί οριστικά η αποτελεσματικότητά του, ακόμη και αν προηγούμενες έρευνες δείχνουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα στη βελτίωση των αιμοδυναμικών παραμέτρων.

Υγεία της γυναίκας: Το χαμομήλι έχει χρησιμοποιηθεί από καιρό για να υποστηρίξει την υγεία της μήτρας και να ανακουφίσει την εμμηνορροϊκή δυσφορία. Τα συμπτώματα του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου (PMS) και οι εμμηνορροϊκές κράμπες μπορεί να μειωθούν από τις χαλαρωτικές επιδράσεις του. Επιπλέον, το ντους χαμομηλιού μπορεί να βοηθήσει με τα συμπτώματα της κολπίτιδας.

Υγεία των οστών: Το εκχύλισμα χαμομηλιού μπορεί να μειώσει την απώλεια οστικής μάζας που προκαλείται από την ηλικία και ασθένειες όπως η οστεοπόρωση, προωθώντας την ανάπτυξη των οστεοβλαστικών κυττάρων. Ωστόσο, απαιτείται περισσότερη έρευνα για να εξακριβωθεί η κλινική χρησιμότητά του.

Ενίσχυση του ανοσοποιητικού και γενική υγεία: Τα οφέλη του χαμομηλιού για την υγεία περιλαμβάνουν την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και την καταπολέμηση των λοιμώξεων, ειδικά εκείνων που σχετίζονται με το κρυολόγημα. Η τακτική κατανάλωση τσαγιού χαμομηλιού μπορεί να βελτιώσει τη γενική υγεία και ευεξία.

Ρυθμίζει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα : Το χαμομήλι είναι ένα πολύ χρήσιμο βότανο για τον έλεγχο του διαβήτη μειώνοντας τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα του σώματος. Τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα προκαλούν βλάβες στα παγκρεατικά κύτταρα, την οποία το χαμομήλι βοηθά στην πρόληψη. Επιπλέον, όταν καταναλώνετε αυτό το βότανο, τα β-παγκρεατικά κύτταρα αρχίζουν να παράγουν ινσουλίνη. Η τακτική κατάποση βοηθά στη μείωση της ποσότητας του αμύλου που διασπάται σε γλυκόζη, η οποία μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα κατά τη διάρκεια της νηστείας.

Επούλωση τραυμάτων: Η έρευνα έχει δείξει ότι το χαμομήλι είναι ευεργετικό στην προαγωγή της ξήρανσης των πληγών, της επιθηλιοποίησης και της αναγέννησης των ιστών. Αυτές οι ιδιότητες επούλωσης πληγών είναι καλά εδραιωμένες. Η τοπική χρήση εκχυλίσματος χαμομηλιού μπορεί να αυξήσει τη δύναμη στο σπάσιμο των πληγών και να επιταχύνει τη διαδικασία επούλωσης.

Στη νευρική ανορεξία: Η νευρική ανορεξία είναι μια διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από νευρική ανορεξία ή έλλειψη όρεξης. Τα άτομα με νευρική ανορεξία μπορεί να ωφεληθούν από τη χρήση ατμών ελαίου χαμομηλιού, καθώς έχουν τη δυνατότητα να βελτιώσουν τη διάθεση, να μειώσουν το άγχος και να αυξήσουν την όρεξη.

1) Οι σπόροι που διαθέτουμε, είναι πιστοποιημένοι βιολογικοί, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό κανονισμό, που ορίζει τους κανόνες παραγωγής και πιστοποίησης τους.

2) Επιλέγουμε βιολογικούς σπόρους, ΜΟΝΟ από κορυφαίες σπορό-παραγωγικές εταιρίες. Αυτές ακολουθούν όλες τις διαδικασίες, ώστε να διαθέτουν υψηλά επίπεδα βλάστησης και να είναι απαλλαγμένοι από παθογόνα.

3) Είναι όλοι αναπαραγόμενοι και ελεύθεροι πνευματικών δικαιωμάτων. Μπορείτε να τους να τους διατηρείτε και να τους αποθηκεύσετε για μελλοντική χρήση, χωρίς κανένα πρόβλημα.

4) Δεν είναι γενετικά τροποποιημένοι (Μεταλλαγμένοι) ούτε Υβρίδια. Ανήκουν στην κατηγορία, των βελτιωμένων ποικιλιών και παραδοσιακών ποικιλιών.

Οι σπόροι που έχουν παραχθεί, από φυτά, στα οποία εφαρμόζεται η βιολογική καλλιέργεια. Το αγρόκτημα που γίνεται η παραγωγή τους, ελέγχεται ώστε να γίνεται η εφαρμογή της βιολογικής γεωργίας και οι σπόροι που θα παραχθούν, να πληρούν τις προϋποθέσεις και να είναι κατάλληλοι για την αγορά.

Οι συμβατικοί σπόροι, πριν συσκευαστούν απολυμαίνονται με χημικά. Στους βιολογικούς σπόρους η απολύμανση τους γίνεται με φυσικούς τρόπους (π.χ. χρήση χαμηλών θερμοκρασιών).

Γιατί να επιλέξω τους βιολογικούς σπόρους;

– γιατί είναι σημαντικό για εμάς, αλλά και τις επόμενες γενιές, να διατηρηθούν οι παραδοσιακοί σπόροι. Επιλέγοντας βιολογικούς σπόρους, σας δίνεται η δυνατότητα να καλλιεργήσετε μια παραδοσιακή ποικιλία και να διατηρήσετέ σπόρους για δική σας χρήση.

– γιατί θα δοκιμάσετε ξεχωριστές – αυθεντικές γεύσεις.

– επειδή παράγονται σε κτήματα που καλλιεργούνται βιολογικά, είναι καλά προσαρμοσμένοι σε αυτές τις συνθήκες καλλιέργειας. Οπότε είναι μία πολύ καλή πρόταση, για κτήματα που θα εφαρμόσουν την βιολογική γεωργία ή άλλες οικολογικές μεθόδους καλλιέργειας.

– γιατί είναι μια έμπρακτη στήριξη, στην προσπάθεια που γίνεται, για μια βιώσιμη γεωργία, που σέβεται την βιοποικιλότητα και το περιβάλλον γενικότερα.

ΠΡΟΣΟΧΗ!!!  Η χρήση των αρωματικών-φαρμακευτικών φυτών, για φαρμακευτικούς σκοπούς, πρέπει να γίνεται με την σύμφωνη γνώμη του ιατρού σας.