Δροσουλίτες της Κρήτης (8 ΦΥΤΑ)

Βιολογικά φυτά Δροσουλίτη της Κρήτης.

Το επιστημονικό του όνομα, Mesembryanthemum crystallinum, υποδηλώνει δύο μοναδικά χαρακτηριστικά αυτού του φυτού. Mesembrya anthemum, όταν τα άνθη του ανοίγουν τη μεσημβρία (μεσημέρι) και crystallinum, όταν τα φύλλα σχηματίζουν διαφανείς κύστες, που δίνουν την εικόνα ενός φυτού σκεπασμένο με πάγο (κρυστάλλους).

Στη χώρα μας,  ”άγρια” (αυτοφυή) φυτά Δροσουλίτη, έχουν καταγραφεί στην Κρήτη, κυρίως σε παραθαλάσσιες περιοχές.

Φυτό πολυετές, έρπουσας ανάπτυξης. Οι βλαστοί του είναι σαρκώδεις, κυλινδρικοί και απλώνονται στο έδαφος. Το μήκος τους μπορεί να φτάσει έως 60 εκατοστά. Όταν είναι νεαροί είναι τρυφεροί, όμως σκληραίνουν με την πάροδο του χρόνου. Τα φύλλα του Δροσουλίτη είναι ωοειδή, σαρκώδη και χρώματος ανοιχτού πράσινου. Στην επιφάνεια τους σχηματίζουν μικρές διάφανες φούσκες (κύστες), μέσα στις οποίες αποθηκεύουν θαλασσινό νερό και αλάτι. Αυτό το χαρακτηριστικό τους, τους δίνει μια εικόνα ενός φυτού που έχει πάνω του πάγο ή κρυστάλλους. Τα άνθη είναι μικρού μεγέθους, αρχικά λευκού χρώματος και σταδιακά, καθώς ωριμάζουν, αποκτούν μία ροζ απόχρωση. Ανοίγουν κατά την διάρκεια της ημέρας, όταν οι θερμοκρασίες αυξηθούν και κλείνουν την νύχτα. Στην Ελλάδα και σε άλλες περιοχές της Μεσογείου, η περίοδος ανθοφορίας μπορεί να ξεκινήσει από τον Μάιο και να διαρκέσει μέχρι τον Αύγουστο.

Όλα τα μέρη του φυτού, εκτός της ρίζας, είναι βρώσιμα. Τα φύλλα, οι βλαστοί, οι σπόροι και τα άνθη έχουν χρήσεις στη λαϊκή ιατρική, στην κοσμετολογία και στη μαγειρική. 

Στη χώρα μας, η καλλιέργεια του Δροσουλίτη έχει ξεκινήσει στην Κρήτη και στη Θεσσαλονίκη.

Πολύ καλή επιλογή για καλλιέργεια από ερασιτέχνες και επαγγελματίες.

Μπορεί να καλλιεργηθεί υπαίθρια και σε μεγάλες – βαθιές γλάστρες.

 

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΗ 

Προέλευση ποικιλίας: Νότια και Βόρεια Αφρική, Δυτική Ασία και Νότια Ευρώπη, κυρίως στη Μεσόγειο

Καλλιεργείται από: στα Κανάρια Νησιά, τον 19ο αιώνα, το φυτό είχε σημαντική οικονομική σημασία, καθώς χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή σόδας, την οποία χρησιμοποιούσαν για  παραγωγή σαπουνιών. Επίσης, εκείνη την εποχή οι ναυτικοί, το χρησιμοποιούσαν για την αντιμετώπιση του Σκορβούτου. Τα τελευταία χρόνια έχει ξεκινήσει η καλλιέργεια του στην Αμερική, την Αυστραλία, την Ιαπωνία, την Κορέα και τη Σιγκαπούρη. Στην Ευρώπη υπάρχουν καλλιέργειες Δροσουλίτη, κυρίως στην Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα.

Οι δικές μας παρατηρήσεις: ένα άγνωστο φυτό, που μέχρι πριν από μερικά χρόνια δεν είχε καμία χρήση στη χώρα μας ή η αξιοποίησή του ήταν πολύ περιορισμένη. Είναι ένα πολύ ανθεκτικό φυτό, ιδανικό για καλλιέργεια σε παραθαλάσσιες περιοχές, δηλαδή ακόμα και δίπλα στη θάλασσα. Είναι πολύ όμορφο για διακοσμητική χρήση σε βραχόκηπους, είναι νόστιμο ωμό ή μαγειρεμένο, με αρκετές συνταγές και ωραίους συνδυασμούς για σαλάτες, σούπες ή ως γαρνιτούρα κ.α. Όλοι συμφωνούν ότι συνοδεύει εξαιρετικά λευκά ή λιπαρά ψάρια. Έχει μέλλον στη χώρα μας οπότε γιατί να μην προστεθεί στην κουζίνα των παραθαλάσσιων περιοχών μας;

Πού μπορεί να καλλιεργηθεί στη χώρα μας: σε όλη την Ελλάδα, κυρίως σε παραθαλάσσιες περιοχές. Οι ιδανικές θερμοκρασίες, για την ανάπτυξη των φυτών Δροσουλίτη, είναι από τους  20 έως 38°C. Η θερμοκρασία έως 5°C είναι οριακή και κάτω από αυτή την θερμοκρασία είναι πολύ πιθανή η καταστροφή του φυτού.

Ιδανική εποχή μεταφύτευσης; στην Κρήτη, την Πελοπόννησο και τις Κυκλάδες η μεταφύτευση των φυτών μπορεί να γίνει σε δύο περιόδους, α) αρχές της άνοιξης και β) αρχές φθινοπώρου. Στην υπόλοιπη Ελλάδα, α) μέσα – τέλος άνοιξης, β) τέλος καλοκαιριού.

Ύψος φυτού: 10 έως 20 εκατοστά (σπανιότερα 30 εκατοστά)

Χρώμα φύλλων: ανοιχτό πράσινο. Αλλάζει σε πράσινο – κόκκινο, σε εποχές υψηλού θερμοκρασιακού στρες και αλατότητας

Διάρκεια ζωής του φυτού: πολυετής (συνήθως διετής). Όταν καλλιεργείται, είναι ετήσια

Γεύση: τα φύλλα του Δροσουλίτη έχουν τραγανή υφή, με μια αίσθηση φρεσκάδας και η γεύση τους θυμίζει συνδυασμό αλατιού, λεμονιού με μία νότα που θυμίζει στρείδι. Η Αλμυρή τους γεύση ενισχύεται. όταν η καλλιέργεια είναι κοντά στην θάλασσα.

Βράβευση ποιότητας ποικιλίας:  –

Μεταφύτευση – συγκομιδή: 50 – 60 ημέρες (ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες)

Κατάλληλη για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ

Κατάλληλη για οικιακό λαχανόκηπο; ΝΑΙ

Απόδοση (παραγωγικότητα): πολύ παραγωγικό

Συσκευασία για ερασιτέχνες: δισκάκι των 8 φυτών

Συσκευασία για επαγγελματίες: 150 φυτών (κατόπιν συνεννόησης)

Πιστοποίηση βιολογικών φυτών – φορέας: ΔΗΩ

Έλεγχος φυτοϋγείας: ΚΕΠΠΥΕΛ Γιαννιτσών

 

ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΑΣ

Οικογένεια: Aizoaceae

Επιστημονική ονομασία: Mesembryanthemum crystallinum L.

Καταγωγή Δροσουλίτη ή Ice plant: η νότια και η βόρεια Αφρική, η δυτική Ασία και η νότια Ευρώπη κυρίως στην Μεσόγειο

Άλλες ονομασίες: Μεσημβριάνθεμο, Μεσημβριάνθεμον, Μπουζάκι

Διεθνείς ονομασίες: Crystalline ice plant, Ice plant, Barafu, Salt leaf, Ficoïde glaciale, Ficoïde à cristaux, Mésembryanthème à cristaux, Eiskraut, Kristall-Eiskraut, Escarchada, Escarchosa, Hierba de la plata, Erva do orvalho, IJsplantje, Isört, Is middagsblomst, Jeges kristályvirág, Kristal buz bitkisi

Απαιτήσεις του Δροσουλίτη σε έδαφος: φυτό πολύ μικρών απαιτήσεων, που αποδίδει καλύτερα σε αμμώδη ή χαλικώδη, μέσης σύστασης εδάφη. Είναι πολύ σημαντικό το έδαφος που θα καλλιεργηθεί ο Δροσουλίτης να στραγγίζει καλά, γιατί τυχόν υψηλή υγρασία μπορεί να προκαλέσει σήψεις στις ρίζες. Επίσης, μπορεί να αναπτυχθεί και σε αλατούχα εδάφη. Ιδανικό pH εδάφους είναι από 5,5 έως  7,5, όμως μπορεί να ανεχθεί και μεγαλύτερες τιμές pH.

Λίπανση: καλό θα είναι, για να γίνει ολοκληρωμένη λίπανση, πριν από οποιαδήποτε ενέργεια σας να προχωρήσετε σε ανάλυση εδάφους. Είναι μια απλή και οικονομική μέθοδος. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας και να σας δώσουμε όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Σε γενικές γραμμές θα λέγαμε ότι ο Δροσουλίτης, είναι ένα φυτό πολύ μικρών απαιτήσεων και η υπερβολική λίπανση θα έχει αντίθετα αποτελέσματα στην ποιότητα των βλαστών και των φύλλων του. Οπότε, απαιτείται σχεδιασμός με αραιές εφαρμογές υγρών βιολογικών λιπασμάτων.

Αποστάσεις φύτευσης:  50 – 60 εκ. μεταξύ των φυτών πάνω στην γραμμή καλλιέργειας και 90 – 100 εκ. μεταξύ των γραμμών καλλιέργειας (η απόσταση του διαδρόμου μεταξύ των φυτών).

Καλλιέργεια του Δροσουλίτη σε γλάστρες ή δοχεία:  α) Οι γλάστρες ή τα δοχεία που θα καλλιεργήσετε Δροσουλίτη, πρέπει να έχουν βάθος τουλάχιστον 20 – 30 εκ. και η διάμετρος τους στο επάνω μέρος να είναι τουλάχιστον 30 εκ. Πρέπει να προσέξετε, ώστε οι οπές στράγγισης στη βάση τους να είναι καλά ανοιχτές ή να ανοίξετε και άλλες, ώστε το νερό του ποτίσματος να στραγγίζει καλά από το υπόστρωμα. β) Επιλέξτε βιολογικό υπόστρωμα για καλλιέργεια κάκτων και παχύφυτων. Αποφύγετε αυτά που έχουν σβόλους ή πέτρες, γιατί θα εμποδίσουν τον σχηματισμό των ριζών. Εάν έχετε δικό σας υπόστρωμα π.χ. από κομποστοποίηση και είναι καλά απολυμασμένο, κοσκινίστε το καλά και ”σπάστε” με τα χέρια σας τυχόν σβόλους, όταν το τοποθετείτε στη γλάστρα. γ) Αφού γεμίσουμε τις γλάστρες μας με το υπόστρωμα, ανοίγουμε με το χέρι μας τρύπες για να φυτέψουμε τα φυτά του Δροσουλίτη. Τοποθετούμε τα φυτά στο υπόστρωμα και τα σκεπάζουμε με προσοχή, ώστε η ρίζα του φυτού να είναι όλη μέσα στο υπόστρωμα. Ποτίζουμε ελαφρά, γύρω από κάθε φυτό. Σε κάθε γλάστρα με διάμετρο 30 εκ. τοποθετούμε 1 – 2 φυτά. δ) Διατηρείστε το υπόστρωμα της γλάστρας σταθερά υγρό, με μικρές ποσότητες νερού καθ΄ όλη τη διάρκεια της καλλιέργειας. ζ) τοποθετήστε τις γλάστρες σας σε σημείο με πολύ ηλιοφάνεια (τουλάχιστον 7 – 8 ώρες την ημέρα).

Ποτίσματα στον Δροσουλίτη: ως παχύφυτο, έχει μεγάλες αντοχές στην ξηρασία και, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να καλλιεργηθεί και ξερικό. Εμπειρικά θα λέγαμε ότι 1 πότισμα το φθινόπωρο και την άνοιξη είναι αρκετό. Το καλοκαίρι, η συχνότητα των ποτισμάτων μπορεί να αυξηθεί σε 2 την εβδομάδα. Σε όλες τις περιπτώσεις, ποτίζουμε με μικρούς όγκους νερού και ιδανική μέθοδος ποτίσματος είναι αυτή της σταγόνας (στάγδην άρδευση).

Σε γλάστρες το χώμα στεγνώνει πιο γρήγορα. Επομένως, τα φυτά σε γλάστρα χρειάζονται πιο συχνό πότισμα από αυτά στο έδαφος. Παρακολουθήστε την υγρασία του χώματος και ποτίστε όταν χρειάζεται.

Άλλες εργασίες: α) βοτάνισμα ή σκάλισμα αγριόχορτων, β) έλεγχος για εχθρούς και ασθένειες.

Πώς και πότε γίνεται η συγκομιδή του Δροσουλίτη; περίπου 2 μήνες μετά την μεταφύτευση των φυτών μπορεί να ξεκινήσει η συγκομιδή των φύλλων. Με το χέρι ή με ένα ψαλίδι, κόβουμε τα φύλλα στη βάση τους. Η συγκομιδή γίνεται διαδοχικά ”σε χέρια” και διαρκεί για αρκετούς μήνες.

Προετοιμασία πριν την κατανάλωση: α) Ξεπλύνετε σχολαστικά τα φύλλα κάτω από κρύο, τρεχούμενο νερό για να απομακρύνετε τυχόν χώμα, άμμο ή άλλες ακαθαρσίες. β) Στεγνώστε απαλά τα φύλλα με μία πετσέτα. γ) Εάν τα φύλλα είναι μεγάλα, κόψτε τα σε πιο μικρά κομμάτια. δ) Αφαιρούμε τους πολύ χοντρούς βλαστούς και μπορούμε να ξεκινήσουμε το μαγείρεμα τους.

Διατήρηση και αποθήκευση: για διατήρηση μικρής διάρκειας, μπορείτε να τυλίξετε τα φύλλα και τους βλαστούς σε μια υγρή πετσέτα και να τα τοποθετήσετε στο δοχείο φρούτων του ψυγείου σας. Για μεγαλύτερη διατήρηση,  μπορείτε να φτιάξετε σπιτικό τουρσί.

Προσβολές από έντομα – ζώα: Αφίδες, Ακάρεα, Ποντίκια, Σαλιγκάρια

Προσβολές από μύκητες – βακτήρια: Ωίδιο, Βοτρύτης, Αλτερνάρια, Σκληροτήνια, Πύθιο

Προσβολές από ιώσεις: –

 

ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΗ

Ο Δροσουλίτης είναι φυτό με μεγάλη θρεπτική αξία.

Περιέχει μεγάλες ποσότητες βιταμινών Α, Β, C και μετάλλων όπως κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο και φώσφορο.

Έχει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και περιέχει φαινόλες, φλαβονοειδή και β-καροτένιο, που βοηθούν στην καταπολέμηση του οξειδωτικού στρες.

Θεωρείται ιδανικό φυτό για δίαιτα, γιατί έχει λίγες θερμίδες και το μεγαλύτερο ποσοστό του αποτελείται από νερό και φυτικές ίνες.

Είναι αρκετά ωφέλιμο για τον ανθρώπινο οργανισμό, λόγω της αντιφλεγμονώδους και αντιμικροβιακής δράσης του που οφείλεται στα συστατικά του.

 

ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΗ

Όλα τα μέρη του φυτού, εκτός της ρίζας, είναι βρώσιμα. Τα φύλλα, οι βλαστοί, οι σπόροι και τα άνθη έχουν χρήσεις στη λαϊκή ιατρική, στην κοσμετολογία και στη μαγειρική.

Τα φύλλα και οι βλαστοί μπορούν να καταναλωθούν ωμά ή μαγειρεμένα. Ωμά, μπορούν να προστεθούν κομμένα σε πράσινες σαλάτες. Ταιριάζουν ιδιαίτερα με θαλασσινά, αβοκάντο και όξινα dressings. Επίσης, μπορείτε να τα σοτάρετε ή να τα τηγανίσετε, να τα βάλετε σε stir-fry, να φτιάξετε Τεμπούρα (Βουτήξτε τα φύλλα και τους βλαστούς στο κουρκούτι και τηγανίστε τους σε καυτό λάδι). Τέλος, μπορούν να προστεθούν σε σούπες.

Ο Δροσουλίτης ταιριάζει καλά σε συνταγές που περιέχουν: Εσπεριδοειδή, γιατί η όξινη γεύση τους συμπληρώνει τη δική του, δημιουργώντας ένα δροσερό και αναζωογονητικό αποτέλεσμα. Μπορείτε να το συνδυάσετε με Λάιμ ή Λεμόνι. Με Μούσμουλα και πράσινα Δαμάσκηνα και Κεράσια. Με λαχανικά όπως Μαρούλι, Λάχανο, χλωρό – ξερό Κρεμμύδι, Σκόρδο, Αγκινάρα Ιερουσαλήμ (Τοπιναμπούρ), Τζίντζερ, Παντζάρια. Η αλμυρή και φρέσκια γεύση του αναδεικνύει τις γεύσεις των θαλασσινών. Ταιριάζει με Στρείδια, Τσιπούρα, Χριστόψαρο, Λαυράκι, Μπακαλιάρο, Σολομό, Τόνο, Σαρδέλες ή Γαύρο, Γαρίδες, σε Σακίμι ή ταρτάρ ψαριού. 

Ταιριάζει με μία ποικιλία μυρωδικών, ιδιαίτερα με εκείνα που αναδεικνύουν την αλμυρή και ελαφρώς όξινη γεύση του. Οι πιο επιτυχημένοι συνδυασμοί είναι με φρέσκα βότανα που δεν καλύπτουν τη διακριτική του γεύση. Άνηθος: Η δροσερή, ελαφρώς πικάντικη γεύση του άνηθου ταιριάζει πολύ σε σαλάτες με θαλασσινά ή σε κρύες σούπες. Μαϊντανός: Η φρέσκια, γήινη γεύση του μαϊντανού μπορεί να ισορροπήσει την αλμυρότητα του φυτού. Κόλιανδρος: Για πιάτα με ασιατική επιρροή, ο φρέσκος κόλιανδρος προσθέτει μια πιπεράτη, εσπεριδοειδή νότα που συμπληρώνει τον Δροσουλίτη. Μέντα: Μία μικρή ποσότητα μέντας μπορεί να προσθέσει δροσιά σε σαλάτες ή σε κοκτέιλ με Δροσουλίτη. Τζίντζερ: Σε stir-fries, το τζίντζερ συνδυάζεται ιδανικά, δημιουργώντας ένα μείγμα αλμυρής και πιπεράτης γεύσης. Σχοινόπρασο: Το ελαφρύ άρωμα κρεμμυδιού του σχοινόπρασου, μπορεί να ενισχύσει τη γεύση του σε σαλάτες και σε άλλα πιάτα.

Μία απλή σάλτσα με ελαιόλαδο, λεμόνι και φρέσκα βότανα όπως ο άνηθος, μπορεί να αναδείξει τη γεύση του.

Ο συνδυασμός του με ασιατικά υλικά, όπως σουσάμι, σάλτσα σόγιας και τζίντζερ είναι πολύ συνηθισμένος σε stir-fry.

Με την αλμυρή και τραγανή του υφή ταιριάζει καλά με ορισμένα τυριά όπως η φέτα, η Μπουράτα και η Μοτσαρέλα.

Στην παραδοσιακή ιατρική, ο Δροσουλίτης χρησιμοποιήθηκε για ποικίλους σκοπούς, κυρίως λόγω της διουρητικής, αντιφλεγμονώδους και καταπραϋντικής του δράσης. 

Ο πολτός από τα φύλλα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο σαπουνιού για καθαρισμό. Μάλιστα, τον 19ο αιώνα στις Κανάριες Νήσους, χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή σόδας, η οποία ήταν βασικό συστατικό για την παραγωγή σαπουνιού.

Με τα εντυπωσιακά «κρυσταλλικά» φύλλα του και τα όμορφα, λευκά του άνθη, καλλιεργείται συχνά ως καλλωπιστικό φυτό σε κήπους, ειδικά σε παραθαλάσσιες περιοχές.

Λόγω της μοναδικής φυσιολογίας του και της προσαρμογής του σε ακραίες συνθήκες, χρησιμοποιείται από τους επιστήμονες ως μοντέλο για τη μελέτη μηχανισμών προσαρμογής των φυτών.

Η σαρκώδης υφή του φυτού το καθιστά μερικώς ανθεκτικό στη φωτιά, γεγονός που το κάνει κατάλληλο για χρήση σε αντιπυρικές ζώνες, ειδικά σε ξηρές περιοχές.