Βιολογικά φυτά, παραδοσιακής ποικιλίας μαραθόριζας ή φοινόκιο.
Ανήκει στις ποικιλίες – κειμήλια. Δηλαδή, είναι ποικιλία φοινόκιου που διατηρήθηκε από γενιά σε γενιά και οι σπόροι του, δεν έχουν υποστεί κάμια γενετική τροποποίηση ή υβριδισμό.
Προέλευση από την Ιταλία. Είναι γνωστή και με την ονομασία Chiarino Mantovano.
Φυτό όρθιας ανάπτυξης, ύψους έως 70 εκατοστών. Είναι πρώιμη ποικιλία, χρειάζεται 50 – 60 ημέρες, από την μεταφύτευση των φυτών έως και την συγκομιδή των βολβών.
Πάνω από το έδαφος, σχηματίζει έναν μεγάλο, σφιχτό βολβό, στρόγγυλο – ελαφρά πεπλατυσμένο στην βάση του. Το χρώμα του είναι λευκό και το βάρος του κατά την ωρίμανση του είναι έως 500 γραμμάρια.
Η γεύση της σάρκας του είναι πολύ γλυκιά, τραγανή και τρυφερή, χωρίς καθόλου ίνες. Στην κουζίνα, χάρη στην απαλή του υφή, είναι εξαιρετικό για να καταναλωθεί ωμό, σε λεπτές φέτες με ελαιόλαδο και λεμόνι. Επίσης, μπορεί να μαγειρευτεί στον φούρνο (ογκρατέν), να σοταριστεί στο τηγάνι ή να προστεθεί σε σούπες.
Κατάλληλη για καλλιέργεια, από επαγγελματίες και ερασιτέχνες.
Μπορεί να καλλιεργηθεί υπαίθρια, σε θερμοκήπιο και σε μεγάλες – βαθιές γλάστρες.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ ΦΙΝΟΚΙΟ CHIARINO
Χώρα προέλευσης ποικιλίας: Ιταλία, από την περιοχή της Μάντοβα στη Λομβαρδία
Καλλιεργείται από: μέσα του 20ού αιώνα
Οι δικές μας παρατηρήσεις: πρώιμη παραδοσιακή ποικιλία φοινόκιο από την Ιταλία. Είναι μια πολύ πρώιμη και ”γρήγορη” ποικιλία. Παράγει πολύ γρήγορα μεγάλους βολβούς (55 – 60 ημέρες), χωρίς να απαιτεί την διαδικασία της λεύκανσης (παράχωμα με χώμα κατά την ανάπτυξη). Ιδανική για καλλιέργεια από ερασιτέχνες και επαγγελματίες.
Πού μπορεί να καλλιεργηθεί στη χώρα μας: σε όλη την Ελλάδα, όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες για την καλλιέργεια του φινόκιο.
Ιδανική εποχή καλλιέργειας: 1) Βόρεια – Κεντρική Ελλάδα και σε ορεινές περιοχές: α) Άνοιξη: μεταφύτευση φυτών Μάρτιο έως αρχές Απριλίου, με συγκομιδή αρχές καλοκαιριού. β) Τέλος καλοκαιριού – φθινόπωρο: μεταφύτευση φυτών Αύγουστο – Σεπτέμβριο με συγκομιδή αρχές – μέσα χειμώνα. 2) Νότια Ελλάδα και νησιωτικές περιοχές: μεταφύτευση φυτών Σεπτέμβριο – Οκτώβριο, με συγκομιδή μέσα – τέλος χειμώνα.
Μέσο ύψος φυτού (συνολικό): 60 – 70 εκατοστά
Χρώμα φύλλων – βλαστών: ανοιχτό πράσινο
Μέσο βάρος βολβού (ψευδοβολβού): 400 – 500 γραμμάρια
Σχήμα βολβού (ψευδοβολβού): στρόγγυλο – ελαφρά πεπλατυσμένο
Διάρκεια ζωής του φυτού: είναι πολυετές φυτό, όμως καλλιεργείτε ως ετήσιο
Βράβευση ποιότητας ποικιλίας: –
Χρήσεις στην κουζίνα: για ωμή κατανάλωση, σε σαλάτες με ελαιόλαδο και λεμόνι. Επίσης χρησιμοποιείται ως ψητό στον φούρνο (ογκρατέν), σοταρισμένο ή σε χειμωνιάτικες σούπες
Ικανότητα αποθήκευσης: Πολύ καλή
Αντοχή στην πρόωρη ανθοφορία (ξεβλάστωμα): Αρκετά καλή
Μεταφύτευση – συγκομιδή: 50 – 60 ημέρες (ανάλογα με τις συνθήκες)
Κατάλληλη για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ
Κατάλληλη για οικιακό λαχανόκηπο; ΝΑΙ
Συσκευασία για ερασιτέχνες: δισκάκι των 8 φυτών
Συσκευασία για επαγγελματίες: δίσκος 228 φυτών (κατόπιν συνεννόησης)
Πιστοποίηση βιολογικών φυτών – φορέας: ΔΗΩ
Έλεγχος φυτοϋγείας: ΚΕΠΠΥΕΛ Γιαννιτσών
ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΑΣ
Οικογένεια: Umbelliferae ή Apiaceae
Επιστημονική ονομασία: Foeniculum vulgare var. azoricum
Καταγωγή του φινόκιο: Μεσόγειος
Άλλες ονομασίες: Μαραθόριζα, Γλυκόμαραθο ή Φινόκιο
Διεθνείς ονομασίες: Florence fennel, Finocchio, Sweet fennel, Fenouil bulbeux, Fenouil de Florence, Finocchio, Hinojo dulce, Knollenfenchel, Gemüsefenchel, Funcho de Florença, Rezene, Knolfenkel, Фенхель флорентийский, 球茎茴香, フローレンスフェンネル Furōrensu fenneru
Γενικά στοιχεία για το φινόκιο: το φινόκιο ή μαραθόριζα, το οποίο οφείλει τη διεθνή του ονομασία στην πόλη της Φλωρεντίας, δημιουργήθηκε στην Τοσκάνη της Ιταλίας, κατά τον 17ο αιώνα. Δεν πρόκειται για ένα άγριο φυτό που προήλθε απευθείας από τη φύση, αλλά για το αποτέλεσμα μιας εξαιρετικά προσεκτικής και υπομονετικής προσπάθειας των Ιταλών αγροτών. Οι καλλιεργητές αυτοί επέλεγαν συστηματικά επί χρόνια τα φυτά του άγριου μάραθου, που διέθεταν τις πιο παχιές βάσεις στους βλαστούς τους. Μέσα από αυτή την επιλεκτική διαδικασία, κατάφεραν τελικά να σταθεροποιήσουν μια νέα ποικιλία με τον μεγάλο, σαρκώδη και λευκό βολβό που απολαμβάνουμε σήμερα.
Η νέα αυτή ποικιλία έγινε γρήγορα διάσημη στην Ιταλία, για τη γλυκιά και δροσερή της γεύση. Μία από τις πρώτες επίσημες αναφορές στο φινόκιο, έγινε το 1614 από τον Ιταλό συγγραφέα Τζάκομο Καστελβέτρο. Ο Καστελβέτρο περιέγραψε μια πονηρή συνήθεια των εμπόρων κρασιού στη Βενετία, οι οποίοι πρόσφεραν στους πελάτες τους κομμάτια ωμού φινόκιου πριν δοκιμάσουν το βαρέλι. Επειδή το λαχανικό μούδιαζε ελαφρώς τη γλώσσα με τη γεύση του γλυκάνισου, έκρυβε την κακή ποιότητα του ξινισμένου ή φτηνού κρασιού. Από αυτό το ιστορικό γεγονός γεννήθηκε και η ιταλική λέξη “infinocchiare”, που σημαίνει εξαπατώ κάποιον.
Για πολλούς αιώνες, το φινόκιο ήτανε σχεδόν άγνωστο στον υπόλοιπο κόσμο. Η πρώτη επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο ξεκίνησε το 1824, όταν ο Αμερικανός πρόξενος στην Ιταλία έστειλε σπόρους από τη Φλωρεντία στον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ, Τόμας Τζέφερσον. Ο Τζέφερσον ο οποίος ήταν λάτρης της κηπουρικής, το καλλιέργησε στο κτήμα του και ενθουσιάστηκε με την ιδιαίτερη γεύση του. Όμως, χρειάστηκε να φτάσουμε στη δεκαετία του 1970 και του 1980, με την παγκόσμια καταξίωση της μεσογειακής διατροφής, ώστε η μαραθόριζα να ξεφύγει από τα όρια των ιταλικών κοινοτήτων και να πάρει την θέση της, στα μενού των μεγάλων εστιατορίων σε όλο τον κόσμο.
Απαιτήσεις του φινόκιου σε κλίμα: είναι ένα φυτό ψυχρής – δροσερής εποχής που παρουσιάζει ιδιαίτερη ευαισθησία στις ακραίες κλιματικές συνθήκες, με ιδανικό εύρος θερμοκρασιών ανάπτυξης μεταξύ 15°C έως 22°C. Είναι φυτό (μικρής ημέρας), δηλαδή οι συνθήκες του φθινοπώρου και του χειμώνα, ευνοούν τον σχηματισμό ενός συνεκτικού, σαρκώδους και γλυκού βολβού. Όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 24°C με 26°C και η διάρκεια της ημέρας υπερβαίνει τις 14 ώρες, ενεργοποιείται ο μηχανισμός του ”ξεβλαστώματος” (πρόωρη έκπτυξη του ανθοφόρου στελέχους). Αυτό οδηγεί σε άμεση υποβάθμιση του βολβού, ο οποίος γίνεται ξυλώδης, ινώδης και χάνει την εμπορική του αξία. Το ώριμο φυτό παρουσιάζει αντοχή σε ήπιους, βραχυπρόθεσμους παγετούς έως τους -5°C. Ωστόσο, παρατεταμένες θερμοκρασίες κάτω από τους 10°C, ειδικά σε νεαρά στάδια, λειτουργούν ως θερμικό σοκ, προκαλώντας επίσης πρόωρη ανθοφορία ή καταστροφή των εξωτερικών ιστών.
Απαιτήσεις του φινόκιου σε έδαφος: αποδίδει καλύτερα σε πλούσια, βαθιά και κυρίως πηλώδη ή αμμοπηλώδη εδάφη, με υψηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία. Η άριστη στράγγιση είναι κρίσιμη. Το φινόκιο απαιτεί σταθερή υγρασία, αλλά παρουσιάζει μηδενική ανοχή σε συνθήκες μόνιμου κορεσμού του εδάφους, καθώς η έλλειψη οξυγόνου στις ρίζες προκαλεί άμεση σήψη και προσβολές από μύκητες. Το ιδανικό εύρος οξύτητας του εδάφους, είναι ελαφρώς όξινο έως ελαφρώς αλκαλικό, με pH από 6.5 έως 7.5.
Λίπανση: καλό θα είναι για να γίνει ολοκληρωμένη λίπανση πριν από οποιαδήποτε ενέργεια σας, να προχωρήσετε σε ανάλυση εδάφους. Είναι μια απλή και οικονομική μέθοδος. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας και να σας δώσουμε όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Ενδεικτικά θα αναφέρουμε, ότι είναι απαραίτητη η προσθήκη κομπόστ ή βιολογική κοπριάς πριν την μεταφύτευση. Επίσης, η επάρκεια αζώτου, φωσφόρου και καλίου, βοηθούν στο μέγεθος του βολβού και στην συνεκτικότητα του. Το πότισμα πρέπει να είναι σταθερό και τακτικό, ώστε το υπόστρωμα να διατηρείται μόνιμα νωπό αλλά ποτέ λασπωμένο. ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ: η άμεση απομάκρυνση του νερού από το πιατάκι της γλάστρας μετά από κάθε πότισμα, καθώς η παραμονή στάσιμου νερού προκαλεί σήψη των ριζών και καταστροφή του βολβού. Επίσης, κατά τους ανοιξιάτικους ή καλοκαιρινούς μήνες η υπερθέρμανση των τοιχωμάτων της γλάστρας από τον ήλιο μπορεί να προκαλέσει πρόωρη ανθοφορία, γι’ αυτό προτιμώνται οι ανοιχτόχρωμες πήλινες γλάστρες που διατηρούν πιο δροσερή τη ρίζα.
Αποστάσεις φύτευσης: 20 – 30 εκ. πάνω στη γραμμή (φυτό από φυτό) και 40 – 50 εκ., μεταξύ των γραμμών καλλιέργειας.
Καλλιέργεια φινόκιου σε γλάστρες ή δοχεία: η επιλογή του κατάλληλου δοχείου ή γλάστρας, είναι καθοριστική γιατί το φοινόκιο, σχηματίζει μεγάλο βολβό και ρίζες. Οπότε επιλέγουμε μια βαθιά γλάστρα με βάθος τουλάχιστον 30 εκατοστά και αντίστοιχη διάμετρο, η οποία πρέπει οπωσδήποτε να διαθέτει τρύπες αποστράγγισης στην βάση της. Για να αποφευχθεί ο ανταγωνισμός για νερό και θρεπτικά συστατικά και να αναπτυχθεί ο βολβός στο μέγιστο δυνατό μέγεθος, η ιδανική πυκνότητα είναι αυστηρά ένα φυτό ανά γλάστρα.
Επιλέγουμε ένα ποιοτικό βιολογικό υπόστρωμα, ιδανικό για καλλιέργεια κηπευτικών, μαζί με βιολογικό στερεό λίπασμα (κοπριά, ορυκτό κ.α.) σε ποσοστό 20 – 30 %. Η γλάστρα πρέπει να τοποθετηθεί, σε μια απάνεμη, ηλιόλουστη θέση στο μπαλκόνι, η οποία να εξασφαλίζει τουλάχιστον έξι ώρες άμεσης έκθεσης, στον ήλιο καθημερινά για τη σωστή φωτοσύνθεση του φυτού.
Ποτίσματα στο φινόκιο: απαιτεί σταθερή και ομοιόμορφη υγρασία, χωρίς ακραίες διακυμάνσεις προκειμένου ο βολβός του να παραμείνει τρυφερός και γλυκός. Οποιαδήποτε απότομη αλλαγή μεταξύ ξηρασίας και υπερβολικής υγρασίας, προκαλεί έντονο στρες στο φυτό, με αποτέλεσμα ο βολβός να σχίζεται, να γίνεται σκληρός, ενώ παράλληλα αυξάνεται ο κίνδυνος της πρόωρης ανθοφορίας (ξεβλάστωμα), που καταστρέφει την εμπορική του αξία.
Όταν η καλλιέργεια γίνεται απευθείας στο έδαφος, οι ανάγκες σε νερό εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη σύσταση του εδάφους. Το ριζικό σύστημα του φινόκιου αναπτύσσεται σχετικά επιφανειακά, γεγονός που σημαίνει ότι το έδαφος πρέπει να διατηρείται μόνιμα νωπό σε βάθος περίπου είκοσι εκατοστών. Αντίθετα, η καλλιέργεια σε γλάστρες απαιτεί πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια και συχνότητα, καθώς ο περιορισμένος όγκος του υποστρώματος στεγνώνει ταχύτατα, ιδιαίτερα όταν επικρατούν συνθήκες έντονης ηλιοφάνειας ή ισχυρών ανέμων στο μπαλκόνι.
Η συχνότητα της άρδευσης μεταβάλλεται ανάλογα με την εποχή του έτους και τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες. Κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου, το πότισμα εφαρμόζεται συνήθως δύο με τρεις φορές την εβδομάδα, ενώ τον χειμώνα περιορίζεται στο ελάχιστο ή διακόπτεται εντελώς όταν οι φυσικές βροχοπτώσεις καλύπτουν τις ανάγκες του φυτού. Με την έλευση της άνοιξης και την άνοδο της θερμοκρασίας, οι απαιτήσεις αυξάνονται κατακόρυφα, καθιστώντας απαραίτητο το πότισμα ανά δύο ημέρες στο έδαφος και καθημερινά στις γλάστρες, ενώ το καλοκαίρι το παραμικρό έλλειμμα υγρασίας μπορεί να καταστρέψει τα φυτά.
Ο ιδανικός τρόπος ποτίσματος είναι αυτός της σταγόνας (στάγδην άρδευση), γιατί ”δίνει” το νερό απευθείας στην ρίζα, χωρίς να βρέχει τα φύλλα.
Πώς και πότε γίνεται η συγκομιδή του φινόκιου; πραγματοποιείται περίπου τρεις με τέσσερις μήνες μετά τη σπορά ή τη μεταφύτευση, ανάλογα με την ποικιλία και τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες. Το κριτήριο για την ωριμότητα του βολβού είναι, να έχει φτάσει περίπου στο μέγεθος μιας μεγάλης γροθιάς. Είναι πολύ σημαντικό η συγκομιδή να γίνει, πριν το φυτό ξεκινήσει τη διαδικασία της ανθοφορίας, καθώς εάν εμφανιστεί το κεντρικό ανθοφόρο στέλεχος, ο βολβός χάνει αμέσως την τρυφερή του υφή, γίνεται υπερβολικά σκληρός και αποκτά πικρή γεύση.
Χρησιμοποιώντας ένα κοφτερό μαχαίρι, κόβετε το φυτό στην βάση του, ακριβώς στο επίπεδο του εδάφους, αφήνοντας τις ρίζες μέσα στο χώμα. Αν το έδαφος είναι αρκετά αφράτο, μπορείτε εναλλακτικά να ανασηκώσετε ελαφρώς ολόκληρο το φυτό μαζί με τη ρίζα χρησιμοποιώντας μια γεωργική πιρούνα και στη συνέχεια να αφαιρέσετε το ριζικό σύστημα με ένα ψαλίδι.
Διατήρηση και αποθήκευση: αμέσως μετά την κοπή, προχωράτε στον καθαρισμό του φινόκιου. Αφαιρείτε τα εξωτερικά φύλλα (χιτώνες) του βολβού εάν αυτά παρουσιάζουν χτυπήματα, κιτρινίσματα ή φθορές από το χώμα.
Ο βολβός τοποθετείται (χωρίς να πλυθεί), μέσα σε μια ελαφρώς ανοιχτή πλαστική σακούλα ή τυλιγμένος με νωπό χαρτί κουζίνας στο συρτάρι των λαχανικών του ψυγείου, όπου μπορεί να διατηρηθεί τραγανός, για περίπου μία έως δύο εβδομάδες. Εάν έχει ήδη κοπεί, τα κομμάτια που περίσσεψαν πρέπει να φυλάσσονται σε αεροστεγές δοχείο με λίγες σταγόνες χυμό λεμονιού για να αποτραπεί ο αποχρωματισμός τους και να καταναλωθούν μέσα σε δύο με τρεις ημέρες. Η κατάψυξη, δεν συνιστάται για τον ωμό βολβό, καθώς καταστρέφει την τραγανή του υφή, εκτός και αν προηγηθεί σύντομο ζεμάτισμα.
Προσβολές από έντομα: Αφίδες, Θρίπες, Πράσινο σκουλίκι, Καραφατμέ, Σιδηροσκώληκες, Κρεμμυδοφάγος, Τετράνυχος
Προσβολές από μύκητες – βακτήρια: Ωίδιο, Περονόσπορος, Ριζοκτονία και Πύθιο, Βοτρύτης
Προσβολές από ιώσεις: Ιός του Μωσαϊκού της Αγγουριάς, Ιός του Μωσαϊκού του Σέλινου
ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΦΙΝΟΚΙΟΥ
Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA) και σχετικές μελέτες, το φινόκιο αποτελεί μια εξαιρετική τροφή, καθώς αποδίδει μόλις 31 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια βολβού και αποτελείται κατά 90% από νερό.
Η κατανάλωσή του προσφέρει στον οργανισμό σημαντικές ποσότητες φυτικών ινών (3,1 g) που υποστηρίζουν τη γαστρεντερική υγεία, καθώς και υψηλά επίπεδα καλίου (414 mg) και βιταμίνης C (12 mg), τα οποία συμβάλλουν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος αντίστοιχα.
Επιπλέον, επιστημονικές έρευνες που έχουν δημοσιευθεί στο Nutrients και στο Journal of Food Science, επισημαίνουν ότι είναι πλούσιο σε βιταμίνη Κ (62,8 μg), καλύπτοντας πάνω από το 50% των ημερήσιων αναγκών για την υγεία των οστών, καθώς και σε πολυφαινόλες και πτητικά έλαια με κυριότερο την ανηθόλη, μια χημική ένωση που του προσδίδει το χαρακτηριστικό του άρωμα και παρουσιάζει τεκμηριωμένη αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δράση.
Βρώσιμο μέρος του φυτού: 1) Βολβός (ψευδοβολβός): αποτελεί το κύριο και πιο γνωστό, βρώσιμο μέρος του φυτού. Έχει λευκό ή απαλό πράσινο χρώμα, είναι σαρκώδης, τραγανός και προσφέρει μια υπόγλυκη γεύση γλυκάνισου. 2) Οι πράσινοι μίσχοι (βλαστοί): είναι στην κορυφή του βολβού. Είναι σκληροί και δεν μπορούμε να τους καταναλώσουμε ωμούς. Όμως, είναι ιδανικοί για να δώσουν ένταση σε ζωμούς, σούπες, ή για να μπουν ως ”στρώμα” κάτω από το ψάρι στον φούρνο. 3) Τα φύλλα της κορυφής: τα λεπτά, καταπράσινα φυλλαράκια που βρίσκονται στις άκρες των μίσχων μοιάζουν με αυτά του άνηθου. Έχουν το πιο έντονο και φρέσκο άρωμα από όλο το φυτό, γι’ αυτό χρησιμοποιούνται ως φρέσκο μυρωδικό ή διακοσμητικό (γαρνιτούρα) σε πιάτα. 4) Οι σπόροι: οι αποξηραμένοι σπόροι του φυτού είναι βρώσιμοι και χρησιμοποιούνται ως μπαχαρικό για το ψωμί, τα αλλαντικά και τα τουρσιά.
Προετοιμασία πριν την χρήση: αρχικά, ξεπλένετε πολύ καλά το φυτό με άφθονο τρεχούμενο νερό, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στα σημεία όπου ενώνονται οι μίσχοι, καθώς εκεί παγιδεύεται χώμα ή άμμος.
Στην συνέχεια, τοποθετείτε το φινόκιο σε μια επιφάνεια κοπής και αφαιρείτε τους πράσινους όρθιους μίσχους (βλαστούς), από την κορυφή του βολβού και κόβετε από την κάτω πλευρά (στην βάση του, εκεί που είναι οι ρίζες), ένα κομμάτι μισό εκατοστό.
Το πρώτο εξωτερικό φύλλο του βολβού, είναι συνήθως πολύ σκληρό, γεμάτο ίνες και συχνά έχει χτυπήματα. Αν είναι σε κακή κατάσταση, το πιάνετε με το χέρι σας από την κορυφή και το τραβάτε προς τα κάτω για να το αποκολλήσετε εντελώς.
Βάζετε τον βολβό να ακουμπήσει όρθιος, πάνω στην βάση κοπής, στο σημείο που αφαιρέσατε πριν για να μην γλιστράει. Με ένα μαχαίρι τον κόβετε, από την κορυφή προς τα κάτω (ακριβώς στη μέση), σε δύο ίσα κομμάτια. Αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να ελέγξετε το εσωτερικό του. Εάν δούμε χώμα ανάμεσα στα στρώματα, ξεπλύνετε καλά κάτω από την βρύση.
Ακουμπάτε το κάθε μισό κομμάτι με την επίπεδη (κομμένη) πλευρά του να κοιτάζει προς τα κάτω στην επιφάνεια κοπής. Στο κάτω μέρος κάθε κομματιού θα δείτε έναν συμπαγή, λευκό, τριγωνικό πυρήνα, ο οποίος ονομάζεται ‘’καρδιά’’ και είναι πολύ σκληρός για να μαγειρευτεί. Κρατώντας ένα μικρό, κοφτερό μαχαιράκι (μαχαίρι ξεφλουδίσματος), κάνετε δύο διαγώνιες κοπές σε σχήμα V γύρω από αυτό το τρίγωνο και το αφαιρείτε.
Χρήσεις: όταν καταναλώνεται ωμό, έχει τραγανή υφή και άρωμα γλυκάνισου. Κόβεται σε λεπτές φέτες, με τη χρήση μαχαιριού και προστίθεται σε σαλάτες με πορτοκάλι, ρόκα, ελιές και ελαιόλαδο. Επίσης, μπορεί να κοπεί σε μπαστουνάκια για να συνοδεύσει ντιπ γιαουρτιού ή χούμους, ενώ αν μείνει για λίγα λεπτά σε χυμό λεμονιού με αλάτι, οι ιστοί του μαλακώνουν.
Με το μαγείρεμα, η ένταση του αρώματος του γλυκάνισου μειώνεται και ο βολβός αποκτά γλυκιά γεύση. Μπορεί να κοπεί σε τέσσερα κομμάτια και να ψηθεί στο φούρνο με ελαιόλαδο, σκόρδο και θυμάρι, ενώ συχνά προστίθεται τριμμένη παρμεζάνα ή γραβιέρα πριν από το τέλος του ψησίματος. Επιπλέον, σοτάρεται στο τηγάνι με βούτυρο ή ελαιόλαδο και σβήνεται με λευκό κρασί για να συνοδεύσει κρέατα, ή βράζεται μαζί με πατάτες και πράσα για την παρασκευή σούπας λαχανικών.
Συνδυάζεται συχνά με ψάρια και θαλασσινά. Οι πράσινοι μίσχοι και φέτες του βολβού τοποθετούνται στον πάτο του ταψιού ως στρώμα για το ψήσιμο ψαριών, όπως το λαβράκι ή η τσιπούρα, προστατεύοντάς τα από την άμεση επαφή με το σκεύος και μεταφέροντας αρώματα. Επίσης, ψιλοκόβεται και μαγειρεύεται σε κατσαρόλα μαζί με μύδια, γαρίδες ή σουπιές σε σάλτσες τομάτας ή λευκού κρασιού.
Στην ιταλική κουζίνα, οι βολβοί χωρίζονται άτυπα με βάση το σχήμα τους: 1) Οι στρογγυλοί – οβάλ βολβοί (οι Ιταλοί τους λένε ”θηλυκά” φοινόκιο). Έχουν πολύ πιο παχιά, σαρκώδη, ζουμερά και τρυφερά στρώματα χωρίς πολλές ίνες. Είναι ιδανικοί για σαλάτες, καθώς κόβονται πανεύκολα σε πάρα πολύ λεπτές φέτες (με μαχαίρι), προσφέροντας μια απίστευτα τραγανή και δροσερή υφή. 2) Οι πλατιοί – επίπεδοι βολβοί (τα λένε ”αρσενικά” φινόκιο). Είναι πιο στενοί και ινώδεις, γι’ αυτό και προτιμώνται κυρίως για μαγείρεμα (ψητά, σοτέ ή βραστά).
Τα πράσινα φύλλα της κορυφής, ψιλοκόβονται στο τέλος του μαγειρέματος πάνω από ψαρόσουπες, ριζότο και σάλτσες για να προσθέσουν άρωμα. Αντίθετα, οι σκληροί μίσχοι που δεν καταναλώνονται άμεσα λόγω της ινώδους υφής τους, βράζονται ολόκληροι σε κατσαρόλες για την παρασκευή ζωμών λαχανικών ή κρέατος και αφαιρούνται πριν από το σερβίρισμα.













