Κατιφές Μεξικάνικος (8 ΦΥΤΑ)

Βιολογικά φυτά, Μεξικάνικου Κατιφέ.

Η ονομασία του υποδηλώνει και την καταγωγή του. Είναι διεθνώς γνωστός και με την ονομασία Μεξικάνικο Εστραγκόν (Mexican Tarragon), γιατί τα φύλλα του έχουν γεύση και άρωμα, παρόμοιο με αυτό του Γαλλικού Εστραγκόν.

Πολυετές φυτό, όρθιας ανάπτυξης και ύψους 60 εκατοστών. Τα φύλλα είναι μακρόστενα και με μυτερό άκρο (θυμίζουν λόγχη). Το χρώμα τους είναι σκούρο πράσινο. Χαρακτηρίζονται επίσης από μια γυαλιστερή ή στιλπνή υφή στην πάνω επιφάνεια τους. Τα άνθη του είναι μικρότερα από άλλα είδη Κατιφέ και το χρώμα τους είναι κίτρινο ή χρυσό-κίτρινο.

Τα φύλλα και τα άνθη είναι βρώσιμα. Τα φύλλα χρησιμοποιούνται φρέσκα ή αποξηραμένα  (μπαχαρικό), προσδίδοντας γεύση που θυμίζει Εστραγκόν και Γλυκάνισο σε σαλάτες, σούπες, σάλτσες και πιάτα με κοτόπουλο ή ψάρι. Τα άνθη χρησιμοποιούνται κυρίως για τη διακόσμηση σαλατών, γλυκών ή άλλων πιάτων, προσφέροντας παράλληλα μια ήπια, αρωματική γεύση. 

Ο Μεξικάνικος Κατιφές, έχει μεγάλη αντοχή σε ξερικές συνθήκες καλλιέργειας και είναι μια εξαιρετική επιλογή σε μεσογειακούς κήπους.

Ιδανική ποικιλία για καλλιέργεια από ερασιτέχνες κηπουρούς και επαγγελματίες αγρότες.

Μπορεί να καλλιεργηθεί υπαίθρια και σε μεγάλες γλάστρες.

 

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΜΕΞΙΚΑΝΙΚΟΥ ΚΑΤΙΦΕ 

Προέλευσης ποικιλίας: Μεξικό και Κεντρική Αμερική

Οι δικές μας παρατηρήσεις: ένα όμορφο και χρήσιμο φυτό. Στη χώρα μας, ο Κατιφές χρησιμοποιείται κυρίως ως διακοσμητικό φυτό. Επιπλέον, είναι σημαντικό να πούμε ότι το φυτεύουμε δίπλα στις τομάτες για να τις προστατεύσουμε από το σκουλήκι (νηματώδεις σκώληκες). Εκτός όμως από τα παραπάνω, τα φύλλα και τα άνθη έχουν πολύ νόστιμη γεύση και για αυτό είναι βρώσιμα.

Πού μπορεί να καλλιεργηθεί στη χώρα μας: σε όλη την Ελλάδα, όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες για την ανάπτυξη του. Οι ιδανικές θερμοκρασίες για την ανάπτυξη του είναι από τους  10°C έως τους 30°C, με ελάχιστη τους – 30°C και μέγιστη τους 40°C.

Ιδανική εποχή μεταφύτευσης; αρχές – μέσα άνοιξης και αρχές – μέσα φθινοπώρου

Ύψος φυτού: έως 60 εκατοστά

Χρώμα φύλλων: σκούρο πράσινο

Χρώμα άνθους: κίτρινο ή χρυσό-κίτρινο

Διάρκεια ζωής του φυτού: πολυετής (3 – 5 χρόνια)

Γεύση: α) Φύλλα: η κυρίαρχη γεύση είναι αυτή του Γλυκάνισου και του Γαλλικού Εστραγκόν. Τα πιο ώριμα και μεγάλα φύλλα, έχουν μια πικάντικη επίγευση. β) Άνθη: όπως και τα φύλλα, είναι βρώσιμα και έχουν χαρακτηριστική γεύση, αν και μπορεί να είναι ελαφρώς διαφορετική ή ηπιότερη από των φύλλων. Η γεύση των ανθέων, μοιάζει με αυτήν του Γλυκάνισου και της Γλυκόριζας.

Βράβευση ποιότητας ποικιλίας:  –

Μεταφύτευση – συγκομιδή: η πρώτη συγκομιδή φύλλων ξεκινάει 40 – 50 ημέρες, από τη μεταφύτευση των φυτών στο έδαφος. Η πρώτη συγκομιδή ανθέων ξεκινάει 80 – 90 ημέρες από τη μεταφύτευση.

Κατάλληλη για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ

Κατάλληλη για οικιακό λαχανόκηπο; ΝΑΙ

Απόδοση (παραγωγικότητα): πολύ παραγωγικό

Συσκευασία για ερασιτέχνες: δισκάκι των 8 φυτών

Συσκευασία για επαγγελματίες: 228 φυτών (κατόπιν συνεννόησης)

Πιστοποίηση βιολογικών φυτών – φορέας: ΔΗΩ

Έλεγχος φυτοϋγείας: ΚΕΠΠΥΕΛ Γιαννιτσών

 

ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΑΣ

Οικογένεια: Asteraceae

Επιστημονική ονομασία: Tagetes lucida

Καταγωγή του Μεξικάνικου Κατιφέ: Μεξικό και η Κεντρική Αμερική. Ευδοκιμεί, ως ιθαγενές, σε ορεινές περιοχές του κεντρικού και νότιου Μεξικού και σε χώρες της Κεντρικής Αμερικής όπως η Γουατεμάλα, η Ονδούρα και το Ελ Σαλβαδόρ.

Άλλες ονομασίες: Μεξικάνικο Εστραγκόν, Ταγέτης ο στιλπνός

Διεθνείς ονομασίες: Mexican Tarragon, Mexican Mint Marigold, Sweet Mace, Texas Tarragon, Spanish Tarragon , Winter Tarragon, Pericón, Yerbanís, Hierbanís, Sweetscented Marigold, Anise Marigold, Estragon du Mexique, Dragoncello messicano, Tagete lucida, Meksika Tarhun otu.

Ιστορικά στοιχεία για τον Μεξικάνικο Κατιφέ: οι Αζτέκοι, οι Μάγια και άλλοι πολιτισμοί στο Μεξικό και τη Γουατεμάλα, χρησιμοποιούσαν το φυτό ως θυμίαμα, σε θρησκευτικές τελετές, για ιατρικούς σκοπούς και στη μαγειρική τους. Στην Ευρώπη, έφτασε τον 16ο αιώνα από τους Ισπανούς και καλλιεργήθηκε σε βοτανικούς κήπους. Τον 19ο αιώνα, η καλλιέργεια του εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη και τη βόρεια Αμερική και τον 20ο αιώνα σε όλο τον κόσμο.

Γενικά στοιχεία για τον Μεξικάνικο Κατιφέ: υπάρχουν περίπου 50 – 55 είδη Κατιφέ, σε όλο τον κόσμο. Όλα έχουν καταγωγή από το Μεξικό και την κεντρική Αμερική. Στη χώρα μας, ο πιο γνωστός Κατιφές είναι ο λεγόμενος Γαλλικός Κατιφές (Tagetes patula), τον οποίο και χρησιμοποιούμε κυρίως για διακοσμητικούς λόγους ή για την προστασία των κηπευτικών μας από τους νηματώδεις. Οι υπόλοιποι Κατιφέδες, είναι λίγο πολύ άγνωστοι.  Από τα 50 – 55 είδη, κάποια είναι βρώσιμα. Τα πιο ασφαλή είναι: Tagetes lucida (Μεξικάνικος Κατιφές), Tagetes tenuifolia (Signet Κατιφές), Tagetes patula (Γαλλικός Κατιφές), Tagetes erecta (Αφρικανικός Κατιφές). Τα πιο δημοφιλή για βρώση, είναι ο Μεξικάνικος και ο Signet Κατιφές. Γενικότερα, η χρήση του Κατιφέ στην κουζίνα είναι άγνωστη στη χώρα μας. 

Οι κύριες χώρες παραγωγής Μεξικάνικου Κατιφέ είναι το Μεξικό, η Γουατεμάλα και η Ονδούρα, οι νότιες πολιτείες των Η.Π.Α. (Τέξας, Καλιφόρνια, Φλόριντα), η Νότια Αφρική και η  Ζιμπάμπουε.

Απαιτήσεις του Μεξικάνικου Κατιφέ σε έδαφος: ιδανικά εδάφη είναι τα μέσης γονιμότητας και μέσης σύστασης, όπως τα αμμοπηλώδη ή πηλοαμμώδη, που δεν συγκρατούν πολλή υγρασία. Το ιδανικό ph εδάφους είναι 6,0 – 7,5.

ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ: είναι σημαντικό να αποφεύγουμε την καλλιέργεια του Μεξικάνικου Κατιφέ, σε εδάφη που κρατούν υγρασία, γιατί είναι πολύ πιθανό να αναπτυχθούν μύκητες στο ριζικό σύστημα των φυτών. Επίσης, τα πολύ πλούσια εδάφη, με πολύ Άζωτο, δημιουργούν αρκετό φύλλωμα σε βάρος της ανθοφορίας και υποβαθμίζουν συνολικά την ποιότητα και την ποσότητα των αρωμάτων και των γεύσεων του φυτού.

Λίπανση: καλό θα είναι, για να γίνει ολοκληρωμένη λίπανση, πριν από οποιαδήποτε ενέργεια σας να προχωρήσετε σε ανάλυση εδάφους. Είναι μια απλή και οικονομική μέθοδος. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας και να σας δώσουμε, όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Σε γενικές γραμμές, θα αναφέρουμε ότι ο Μεξικάνικος Κατιφές είναι ένα φυτό με μικρές απαιτήσεις σε θρεπτικά στοιχεία. Η προσθήκη βιολογικής κοπριάς κότας ή compost, είναι πιθανό να καλύψει τις ανάγκες του φυτού.

ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ: η προσθήκη λιπασμάτων, υγρών ή στερεών, πρέπει να γίνονται με προσοχή. Η υπερβολική Αζωτούχος λίπανση, θα δημιουργήσει αδύναμα φυτά, με μειωμένη ποιότητα. Για την επαγγελματική καλλιέργεια του Μεξικάνικου Κατιφέ, είναι απαραίτητη η πλήρης ανάλυση του εδάφους, ώστε να γίνει στοχευμένη προσθήκη λιπασμάτων, εάν αυτή είναι απαραίτητη.

Αποστάσεις φύτευσης: 30 – 60 εκ. μεταξύ των φυτών πάνω στη γραμμή καλλιέργειας και 45 – 75 εκ. μεταξύ των γραμμών καλλιέργειας (η απόσταση του διαδρόμου μεταξύ των φυτών).

Καλλιέργεια του Μεξικάνικου Κατιφέ, σε γλάστρες ή δοχεία: α) Οι γλάστρες ή τα δοχεία που θα καλλιεργήσετε τον Μεξικάνικου Κατιφέ, πρέπει να έχουν βάθος τουλάχιστον 20 – 30 εκ. και η διάμετρος τους στο επάνω μέρος να είναι τουλάχιστον 30 εκ. Πρέπει να προσέξετε, ώστε οι οπές στράγγισης στη βάση τους να είναι καλά ανοιχτές ή να ανοίξετε και άλλες, ώστε το νερό του ποτίσματος να στραγγίζει καλά από το υπόστρωμα. β) Επιλέξτε βιολογικό υπόστρωμα για καλλιέργεια αρωματικών φυτών ή φυλλωδών λαχανικών. Αποφύγετε αυτά που έχουν σβόλους ή πέτρες, γιατί θα εμποδίσουν τον σχηματισμό των ριζών. Εάν έχετε δικό σας υπόστρωμα π.χ. από κομποστοποίηση και είναι καλά απολυμασμένο, κοσκινίστε το καλά και ”σπάστε” με τα χέρια σας τυχόν σβόλους, όταν το τοποθετείτε στη γλάστρα. γ) Αφού γεμίσουμε τις γλάστρες μας με το υπόστρωμα, ανοίγουμε με το χέρι μας τρύπες, για να φυτέψουμε τα φυτά του Μεξικάνικου Κατιφέ. Τοποθετούμε τα φυτά στο υπόστρωμα και τα σκεπάζουμε με προσοχή, ώστε η ρίζα του  να είναι όλη μέσα στο υπόστρωμα. Ποτίζουμε ελαφρά, γύρω από κάθε φυτό. Σε κάθε γλάστρα, με διάμετρο 30 εκ. τοποθετούμε 2 φυτά. δ) Διατηρείστε το υπόστρωμα της γλάστρας σταθερά υγρό, με μικρές ποσότητες νερού, καθ΄ όλη την διάρκεια της καλλιέργειας. ζ) τοποθετήστε τις γλάστρες σας, σε ημισκιερό σημείο, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια ανάπτυξης του φυτού. Όταν τα φυτά ριζώσουν, μπορείτε να τα μεταφέρετε σε ηλιόλουστη θέση.

Ποτίσματα στον Μεξικάνικο Κατιφέ: η συχνότητα του ποτίσματος εξαρτάται από την εποχή και τις συνθήκες, αλλά ο βασικός κανόνας είναι να κρατάτε το χώμα συνεχώς υγρό, χωρίς όμως να είναι υπερβολικά μουλιασμένο.

Την άνοιξη και το φθινόπωρο (ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν), είναι πιθανό να ποτίζουμε κάθε 2 – 4 ημέρες. Το καλοκαίρι, κάθε 2 ημέρες και σε περιόδους καύσωνα, το πότισμα μπορεί να γίνει και καθημερινά. Τον χειμώνα, τα ποτίσματα είναι πολύ αραιά (7 – 14 ημέρες) και έχουν ως στόχο να διατηρήσουν μια μικρή ποσότητα υγρασίας στην ρίζα.

Η καλύτερη μέθοδος είναι αυτή της σταγόνας (στάγδην άρδευση).

Όταν καλλιεργείτε Μεξικάνικο Κατιφέ σε γλάστρα, θα πρέπει να θυμάστε ότι το υπόστρωμα στεγνώνει πιο γρήγορα από το έδαφος, οπότε τα ποτίσματα είναι πιθανό να διπλασιαστούν. Επίσης, εάν ζείτε σε ψυχρότερες περιοχές, μεταφέρετε τη γλάστρα σε εσωτερικό χώρο (π.χ. φωτεινό περβάζι, κλειστή βεράντα, θερμοκήπιο), πριν τον πρώτο παγετό του φθινοπώρου. Μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται ως φυτό εσωτερικού χώρου, αν έχει αρκετό φως.

Άλλες εργασίες: α) βοτάνισμα ή σκάλισμα αγριόχορτων, β) έλεγχος για εχθρούς και ασθένειες, γ) η αφαίρεση των μαραμένων ανθέων, ενθαρρύνει την ανάπτυξη νέων τρυφερών φύλλων, δ) κορφολόγημα: για να προωθήσετε τη θαμνώδη και συμπαγή ανάπτυξη, κόψτε (με το χέρι ή ένα ψαλίδι) τις κορυφές των νεαρών βλαστών, όταν το φυτό έχει ύψος περίπου 15 – 20 εκατοστών.

Πώς και πότε γίνεται η συγκομιδή του Μεξικάνικου Κατιφέ; Φύλλα: νωρίς το πρωί, με ένα ψαλίδι κόψτε τον βλαστό ακριβώς πάνω από ένα ζευγάρι φύλλων ή έναν κόμβο (το σημείο όπου βγαίνει ένα φύλλο ή ένας άλλος βλαστός). Αυτό ενθαρρύνει το φυτό να διακλαδωθεί και να παράγει δύο νέους βλαστούς από αυτό το σημείο, κάνοντας το φυτό πιο πυκνό και παραγωγικό. Είναι πολύ σημαντικό, η συγκομιδή των φύλλων να ξεκινήσει, όταν το φυτό φτάσει σε ύψος τα 20 εκ. Επίσης, κατά τη συγκομιδή, δεν αφαιρούμε παραπάνω από το 1/3 του συνολικού φυλλώματος. Άνθη: νωρίς το πρωί, με ένα ψαλίδι, κόψτε το άνθος μαζί με τον μικρό μίσχο του, ακριβώς κάτω από τη βάση του λουλουδιού. Η τακτική συγκομιδή των ανθέων (και η αφαίρεση των μαραμένων), αυξάνει την ποσότητα και την περίοδο ανθοφορίας.

Προετοιμασία πριν την κατανάλωση: α) Φύλλα: πλύντε τα φύλλα με κρύο νερό, για να απομακρυνθούν σκόνες και άλλες ξένες ύλες. Ακολουθεί το στέγνωμα τους σε χαρτί κουζίνας. Όταν στεγνώσουν, μπορείτε να αφαιρέσετε τους κεντρικούς σκληρούς μίσχους (των φύλλων). Μπορείτε να τα ψιλοκόψετε, εάν το απαιτεί η συνταγή. β) Άνθη: ξεπλύνετε απαλά τα άνθη κάτω από κρύο νερό και στεγνώστε τα προσεκτικά με χαρτί κουζίνας.

Διατήρηση και αποθήκευση: μετά το στέγνωμα των φύλλων και εφόσον δεν καταναλωθούν αμέσως, πρέπει να συντηρηθούν. Τα τυλίγουμε σε νοτισμένο χαρτί κουζίνας ή σε μία πετσέτα σαν πάπυρο και τα τοποθετούμε σε μια πλαστική σακούλα στο συρτάρι συντήρησης του ψυγείου, χωρίς να κλείσει αεροστεγώς. Σε αυτές τις συνθήκες, μπορούν να διατηρηθούν 3 έως 5 ημέρες. Για μεγαλύτερη διάρκεια διατήρησης των φύλλων, μπορείτε να τα αποξηράνετε. Για την ιδανική συντήρηση των ανθέων, ιδανική μέθοδος είναι η αποξήρανση. Μπορείτε να τα τοποθετήσετε σε ένα σκοτεινό και καλά αεριζόμενο χώρο. Η ξήρανση μπορεί να διαρκέσει από μερικές ημέρες έως μία εβδομάδα, ανάλογα με το μέγεθος των λουλουδιών και τις συνθήκες. Τα άνθη πρέπει να είναι τραγανά και εντελώς στεγνά.

Προσβολές από έντομα – ζώα: Αφίδες, Τετράνυχος, Αλευρώδεις, Σαλιγκάρια, Λιριόμυζα.

Προσβολές από μύκητες – βακτήρια: Βοτρύτης, Ωίδιο, Φυτόφθορα, Φουζάριο, Αλτερνάρια, Κερκόσπορα, Σεπτόρια, Πύθιο,  Pseudomonas syringae pv. tagetis (βακτήριο).

Προσβολές από ιώσεις: διάφοροι ιοί έχουν αναφερθεί ότι προσβάλλουν τα φυτά του γένους Tagetes, μεταξύ των οποίων: Ιός του Μωσαϊκού του Αγγουριού (Cucumber Mosaic Virus – CMV), Ιός Κηλιδωτού Μαρασμού της Τομάτας (Tomato Spotted Wilt Virus – TSWV). 

 

ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΕΞΙΚΑΝΙΚΟΥ ΚΑΤΙΦΕ 

Τα φύλλα του Μεξικάνικου Κατιφέ  έχουν μια ξεχωριστή γεύση Γλυκάνισου – Γλυκόριζας, που μοιάζει πολύ με το Γαλλικό Εστραγκόν, αλλά σε σχέση με αυτό, η γεύση του είναι πιο έντονη και έχει μεγαλύτερη αντοχή στη θερμοκρασιακή επεξεργασία. Το μεγάλο του πλεονέκτημα είναι, ότι διατηρεί το άρωμά του ακόμα και μετά από παρατεταμένο μαγείρεμα, σε αντίθεση με το Γαλλικό Εστραγκόν που πρέπει να προστεθεί στο τέλος.

Χρήσεις των φύλλων του Μεξικάνικου Κατιφέ: ως υποκατάστατο του Γαλλικού Εστραγκόν. Λόγω της ομοιότητάς τους στη γεύση, τα φύλλα χρησιμοποιούνται σε πολλές κλασικές συνταγές που απαιτούν Εστραγκόν: χρησιμοποιείται σε σάλτσες, σε ομελέτες, με ”λευκά” κρεατικά και ψάρι.

Στην παραδοσιακή Μεξικάνικη κουζίνα, τα φρέσκα ή αποξηραμένα φύλλα χρησιμοποιούνται ευρέως για την παρασκευή ενός αρωματικού και χαλαρωτικού τσαγιού, που είναι γνωστό για τις ηρεμιστικές και πεπτικές του ιδιότητες. Προστίθενται συχνά σε σούπες, ειδικά σε σούπα καλαμποκιού ή φασολιών, για να δώσουν βάθος γεύσης. Χρησιμοποιούνται μερικές φορές, για τον αρωματισμό των Ταμάλες (Tamales – παραδοσιακό μεξικάνικο φαγητό). 

Άλλες χρήσεις στην κουζίνα: τα φρέσκα, ψιλοκομμένα φύλλα προσθέτουν μια γλυκιά, πιπεράτη νότα σε πράσινες σαλάτες ή σαλάτες με λαχανικά. Μπορείτε να βάλετε καθαρά, αποξηραμένα φύλλα σε ένα μπουκάλι με λευκό ξίδι ή ελαιόλαδο για να αρωματιστεί. Λειτουργούν καλά σε μαρινάδες για κρέατα.

ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ:  ξεκινήστε με μικρή ποσότητα, καθώς η γεύση του μεξικάνικου εστραγκόν είναι πιο δυνατή από του Γαλλικού.

Αιθέριο έλαιο Μεξικάνικου Κατιφέ: είναι ένα πολύ αρωματικό έλαιο που εκχυλίζεται από τα φύλλα και τα άνθη του φυτού μέσω απόσταξης με υδρατμούς. Έχει ένα έντονο, γλυκό άρωμα που περιλαμβάνει νότες Γλυκάνισου και Γλυκόριζας, παρόμοιο με του φυτού από το οποίο προέρχεται.