Σίσο ή Perila red (ΦΥΤΑ)

Βιολογικά φυτά Σίσο – Perila red.

Καταγωγή από την Ιαπωνία.

Φυτό ζωηρής, όρθιας ανάπτυξης, ύψους έως 90 εκατοστά. Τα φύλλα είναι ωοειδή ή καρδιόσχημα, με οδοντωτά περιθώρια και μυτερή άκρη. Το χρώμα τους είναι κόκκινο -μωβ και στις δύο πλευρές. Οι βλαστοί είναι τετράγωνοι, πράσινοι με μία μωβ απόχρωση. Τα άνθη είναι ροζ ή μωβ και η περίοδος ανθοφορίας του φυτού ξεκινάει από το τέλος καλοκαιριού και ολοκληρώνεται το φθινόπωρο.

Η γεύση των φύλλων του κόκκινου Σίσο, είναι διαφορετική από αυτήν του πράσινου. Το κόκκινο είναι πιο πικάντικο, με νότες μπαχαρικών, ελαφρώς πικρό, ιδανικό για χρήση σε μαρινάδες και τουρσιά, όπου προσδίδει και το χαρακτηριστικό του χρώμα. Σε αντίθεση με το πράσινο Σίσο, το κόκκινο έχει λιγότερο έντονη τη φρεσκάδα της Μέντας.

Πολύ καλή επιλογή για καλλιέργεια από ερασιτέχνες και επαγγελματίες.

Μπορεί να καλλιεργηθεί υπαίθρια και σε μεγάλες – βαθιές γλάστρες.

 

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΙΣΟ – PERILLA RED

Προέλευση ποικιλίας: Ιαπωνία

Καλλιεργείται από: άγνωστο

Οι δικές μας παρατηρήσεις: ένα πολύ ιδιαίτερο μυρωδικό, με σύνθετα αρώματα και γεύσεις. Στη χώρα μας, μπορεί να καλλιεργηθεί την άνοιξη και το φθινόπωρο, στο έδαφος ή σε γλάστρες. Τα φύλλα του Σίσο έχουν πολλές χρήσεις στην Ασιατική κουζίνα και κυρίως στην Ιαπωνική. Μπορείτε να τα δοκιμάσετε σε τουρσί και μαρινάδες ή μαγειρεμένα, γιατί η γεύση τους είναι πιο πικάντική και πικρή.

Πού μπορεί να καλλιεργηθεί στη χώρα μας: σε όλη την Ελλάδα, το φθινόπωρο και την άνοιξη. Οι ιδανικές θερμοκρασίες για την ανάπτυξη του είναι από τους  15°C έως τους 24°C, με ελάχιστη τους 7°C και μέγιστη λίγο πάνω από τους 28°C.

Ιδανική εποχή μεταφύτευσης; αρχές – μέσα άνοιξης και αρχές – μέσα φθινοπώρου

Ύψος φυτού: 30 έως 80 εκατοστά (μ.ο. 50 εκ.)

Χρώμα φύλλων: κόκκινο – μωβ

Διάρκεια ζωής του φυτού: ετήσιο

Γεύση: το κόκκινο είναι πιο πικάντικο, με νότες μπαχαρικών, ελαφρώς πικρό, ιδανικό για χρήση σε μαρινάδες και τουρσιά, όπου προσδίδει και το χαρακτηριστικό του χρώμα

Βράβευση ποιότητας ποικιλίας:   –

Μεταφύτευση – συγκομιδή: 20 έως 40 ημέρες για τη συγκομιδή νεαρών φύλλων και 40 έως 70 ημέρες για τη συγκομιδή των ώριμων φύλλων

Κατάλληλη για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ

Κατάλληλη για οικιακό λαχανόκηπο; ΝΑΙ

Απόδοση (παραγωγικότητα): πολύ παραγωγικό

Συσκευασία για ερασιτέχνες: δισκάκι των 8 φυτών

Συσκευασία για επαγγελματίες: 228 φυτών (κατόπιν συνεννόησης)

Πιστοποίηση βιολογικών φυτών – φορέας: ΔΗΩ

Έλεγχος φυτοϋγείας: ΚΕΠΠΥΕΛ Γιαννιτσών

 

ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΑΣ

Οικογένεια: Lamiaceae

Επιστημονική ονομασία: Perilla frutescens var. crispα f. purpurea

Καταγωγή του Σίσο: από τις ορεινές περιοχές της Ανατολικής Ασίας, με κύρια κέντρα προέλευσης την Κίνα και την Ινδία. Από αυτές τις περιοχές, η καλλιέργεια και η χρήση του φυτού διαδόθηκε ευρέως σε όλη την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία, κυρίως στην Ιαπωνία, την Κορέα, το Βιετνάμ και το Λάος, όπου αποτελεί πλέον βασικό συστατικό της τοπικής κουζίνας και της λαϊκής ιατρικής. Στην Ιαπωνία, όπου απέκτησε το όνομα “Shiso”, η καλλιέργειά του είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη.

Ιστορικά στοιχεία για τo Σίσο: οι πρώτες αναφορές προέρχονται από την Κίνα, όπου χρησιμοποιούνταν κυρίως για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Καταγράφηκε για πρώτη φορά σε αρχαία κινεζικά, ιατρικά κείμενα πριν από περίπου 2.000 χρόνια. Εισήχθη στην Ιαπωνία από την Κίνα, πριν από περίπου 1.000 έως 1.200 χρόνια, πιθανότατα τον 8ο αιώνα μ.Χ. Οι Ιάπωνες το υιοθέτησαν γρήγορα, όχι μόνο για ιατρικούς σκοπούς, αλλά και ως βασικό συστατικό της κουζίνας τους. Στην Ιαπωνία αναπτύχθηκαν οι δύο κύριες ποικιλίες: το πράσινο Σίσο (aojiso) και το κόκκινο Σίσο (akajiso). Τον 20ο και 21ο αιώνα, με την παγκόσμια εξάπλωση της ιαπωνικής κουζίνας, το Σίσο, έγινε διεθνώς γνωστό.

Γενικά στοιχεία για το φυτό Σίσο: υπάρχουν τρεις κύριες ποικιλίες Σίσο. Αυτό με τα πράσινα φύλλα (Perilla frutescens var. crispa f. viridis), το Σίσο με τα κόκκινα – μωβ φύλλα (Perilla frutescens var. crispα f. purpurea) και το δίχρωμο Σίσο με πράσινα φύλλα στο επάνω μέρος του φυτού και κόκκινα φύλλα στο κάτω (Perilla frutescens var. crispα f. discolor).

Η πιο δημοφιλής ποικιλία Σίσο διεθνώς, και ειδικά στην Ιαπωνία, είναι το πράσινο, γιατί αποτελεί βασικό μέρος του Σούσι και του Σασίμι, δηλαδή των δύο πιο δημοφιλών ιαπωνικών πιάτων παγκοσμίως. Το κόκκινο Σίσο είναι επίσης δημοφιλές, αλλά η χρήση του είναι πιο εξειδικευμένη. Χρησιμοποιείται κυρίως για τουρσί ή ως φυσική χρωστική π.χ. σε χυμούς.

Οι κυριότερες χώρες παραγωγής είναι η Ιαπωνία, η Κίνα, η Νότια Κορέα, το Βιετνάμ και το Λάος.

Άλλες ονομασίες: Γιαπωνέζικος Βασιλικός, Φύλλα Σίσο, Γιαπωνέζικη μέντα, Φύλλο σουσαμιού

Διεθνείς ονομασίες: Shiso, Japanese basil, Perilla mint, Beefsteak plant, Purple mint, Perilla, Shiso 紫蘇, Aojiso 青紫蘇. Zǐsū, Cha-jop 차조팝, Shiso-Kresse, Perillakraut, Basilic japonais, Basilico giapponese, Albahaca japonesa, Pérille rouge de Chine

Απαιτήσεις του Σίσο σε έδαφος: αποδίδει καλύτερα σε εδάφη που στραγγίζουν καλά και κρατούν μία σχετική υγρασία, όπως τα αμμοπηλώδη ή πηλοαμμώδη. Είναι σημαντικό το έδαφος να στραγγίζει καλά το πλεονάζον νερό. Το Σίσο δεν ανέχεται το νερό να λιμνάζει, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σήψη των ριζών. Το ιδανικό pH είναι μεταξύ 5,5 και 6,5, όμως μπορεί να ανεχθεί και ελαφρώς αλκαλικές συνθήκες (έως 7.5).

Λίπανση: καλό θα είναι, για να γίνει ολοκληρωμένη λίπανση, πριν από οποιαδήποτε ενέργεια σας να προχωρήσετε σε ανάλυση εδάφους. Είναι μία απλή και οικονομική μέθοδος. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας και να σας δώσουμε, όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Σε γενικές γραμμές θα λέγαμε ότι το Σίσο, δεν είναι πολύ απαιτητικό φυτό σε λιπάνσεις, όμως η επάρκεια Αζώτου, είναι σημαντική για την παραγωγικότητα του φυτού. Η προσθήκη compost ή βιολογικής κοπριάς κότας, πριν τη μεταφύτευση των φυτών και η εφαρμογή ενός βιολογικού υγρού Αζωτούχου λιπάσματος, είναι πιθανό να καλύψουν τις ανάγκες του φυτού. Δεν ξεχνάμε ότι, όπως αναφέρουμε και παραπάνω, η πλήρης κάλυψη των αναγκών ενός φυτού, πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανάλυσης του εδάφους.

Καλλιέργεια του Σίσο σε γλάστρες ή δοχεία: α) Οι γλάστρες ή τα δοχεία που θα καλλιεργήσετε Σίσο, πρέπει να έχουν βάθος τουλάχιστον 15 – 20 εκ. και η διάμετρος τους στο επάνω μέρος να είναι τουλάχιστον 30 εκ. Πρέπει να προσέξετε, ώστε οι οπές στράγγισης στη βάση τους να είναι καλά ανοιχτές ή να ανοίξετε και άλλες, ώστε το νερό του ποτίσματος να στραγγίζει καλά από το υπόστρωμα. β) Επιλέξτε βιολογικό υπόστρωμα για καλλιέργεια φυλλωδών κηπευτικών. Αποφύγετε αυτά που έχουν σβόλους ή πέτρες, γιατί θα εμποδίσουν τον σχηματισμό των ριζών. Εάν έχετε δικό σας υπόστρωμα π.χ. από κομποστοποίηση και είναι καλά απολυμασμένο, κοσκινίστε το καλά και ”σπάστε” με τα χέρια σας τυχόν σβόλους, όταν το τοποθετήσετε στη γλάστρα. γ) Αφού γεμίσουμε τις γλάστρες μας με το υπόστρωμα, ανοίγουμε με το χέρι μας τρύπες, για να φυτέψουμε τα φυτά του Σίσο. Τοποθετούμε τα φυτά στο υπόστρωμα και τα σκεπάζουμε με προσοχή, ώστε η ρίζα του φυτού να είναι όλη μέσα στο υπόστρωμα. Ποτίζουμε ελαφρά γύρω από κάθε φυτό. Σε κάθε γλάστρα με διάμετρο 30 εκ. τοποθετούμε 2 – 3 φυτά. δ) Διατηρείστε το υπόστρωμα της γλάστρας σταθερά υγρό, με μικρές ποσότητες νερού καθ΄ όλη τη διάρκεια της καλλιέργειας. ζ) Τοποθετήστε τις γλάστρες σας σε σημείο με πλήρη ηλιοφάνεια. Το καλοκαίρι, η μερική σκίαση κατά τις μεσημεριανές ώρες, μπορεί να προστατεύσει τα φύλλα από το κάψιμο και να καθυστερήσει την ανθοφορία του φυτού.

Ποτίσματα στο Σίσο: χρειάζεται σταθερή υγρασία στο έδαφος (όχι υπερβολική), για να αναπτυχθεί σωστά και να διατηρήσει τρυφερά φύλλα. Η έλλειψη νερού (στρες ξηρασίας) είναι η κύρια αιτία που τα φύλλα γίνονται σκληρά και πικρά. Συχνότητα Ποτίσματος ανά Εποχή: την άνοιξη και το φθινόπωρο κάθε 2-3 ημέρες, ανάλογα με τις βροχοπτώσεις. Τον χειμώνα μία φορά την εβδομάδα, ενώ το καλοκαίρι κάθε 2 ημέρες ή καθημερινά, ίσως και δύο φορές μέσα στην ημέρα (πρωί – βράδυ), σε περιόδους καύσωνα. Η ιδανική μέθοδος ποτίσματος είναι η άρδευση με σταγόνες (στάγδην άρδευση).

Προσπαθήστε να ποτίζετε τη βάση του φυτού (γύρω από το φυτό) και όχι τα φύλλα. Το υγρό φύλλωμα, ειδικά τη νύχτα, ευνοεί τις μυκητολογικές ασθένειες.

Άλλες εργασίες: α) βοτάνισμα ή σκάλισμα αγριόχορτων, β) έλεγχος για εχθρούς και ασθένειες, γ) κόψιμο της κορυφής (κορφολόγημα): για να διατηρήσετε το φυτό Σίσο πλούσιο και παραγωγικό, πρέπει να “τσιμπάτε” τακτικά τις κορυφές των βλαστών, αφαιρώντας τα 2 – 3 εκατοστά, για να ενθαρρύνετε την πλευρική ανάπτυξη και να αποτρέψετε το φυτό να αναπτύξει ένα ψηλό στέλεχος. Επιπλέον, αφαιρέστε τα άνθη αμέσως μόλις εμφανιστούν, καθώς η άνθιση μειώνει την παραγωγή των φύλλων. Η διαδικασία του κορφολογήματος ξεκινάει όταν το φυτό φτάσει σε ύψος τα 20 εκ. Με το χέρι ή ένα ψαλίδι, αφαιρέστε (τσιμπήστε) τις άκρες των κύριων βλαστών ακριβώς πάνω από ένα σετ φύλλων (κόμβος). Από αυτό το σημείο θα αναπτυχθούν δύο νέοι πλευρικοί βλαστοί, διπλασιάζοντας την παραγωγή φύλλων. δ) αφαίρεση ανθέων: το Σίσο έχει την τάση να ανθίζει νωρίς. Τα άνθη πρέπει να αφαιρεθούν από το φυτό μόλις εμφανιστούν, γιατί εάν τα αφήσουμε θα γίνει το εξής: το φυτό θα μειώσει την παραγωγή φύλλων και τα φύλλα θα πικρίσουν. Οπότε, όπως και στον Βασιλικό, αφαιρούμε τακτικά τα άνθη που εμφανίζονται. 

Πώς και πότε γίνεται η συγκομιδή του Σίσο; υπάρχουν δύο βασικές μέθοδοι συγκομιδής: 1. Συγκομιδή μεμονωμένων φύλλων (είναι ιδανική για μικρές, καθημερινές ανάγκες στην κουζίνα): Διαλέξτε τα μεγαλύτερα, πιο ώριμα φύλλα από το κάτω και μεσαίο τμήμα του φυτού. Αποφύγετε τα πολύ μικρά, νεαρά φύλλα στην κορυφή. Χρησιμοποιήστε τα δάχτυλά σας, ένα μικρό ψαλίδι ή ένα μαχαίρι για να κόψετε τον μίσχο του φύλλου ακριβώς στη βάση του, εκεί που ενώνεται με τον κύριο βλαστό. Προσοχή: Μην αφαιρείτε ποτέ περισσότερο από το 1/3 του συνολικού φυλλώματος του φυτού τη φορά, ώστε να μπορεί να ανακάμψει και να συνεχίσει την ανάπτυξη. 2. Συγκομιδή ολόκληρων βλαστών: Κόψτε ολόκληρους βλαστούς, λίγο πάνω από έναν κόμβο (το σημείο όπου ένα ζεύγος φύλλων συναντά τον κύριο βλαστό) ή ένα σημείο διακλάδωσης. Αυτό ενθαρρύνει το φυτό να αναπτύξει δύο νέους βλαστούς από το σημείο κοπής, κάνοντάς το πιο θαμνώδες (όπως περιγράφηκε στο κορφολόγημα). 

ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ: Μπορείτε να αρχίσετε να συγκομίζετε φύλλα, όταν το φυτό φτάσει σε ύψος τα 20 εκ. Η καλύτερη στιγμή της ημέρας για συγκομιδή είναι το πρωί, όταν τα αιθέρια έλαια και το άρωμα στα φύλλα είναι στο μέγιστο. Ποτέ μην αφαιρείτε περισσότερο από το 1/3 της συνολικής μάζας του φυτού ταυτόχρονα, ώστε το φυτό να μπορέσει να ανακάμψει και να συνεχίσει να αναπτύσσεται.

Προετοιμασία πριν την κατανάλωση: μπορείτε να βάλετε τα φύλλα, σε ένα σουρωτήρι και να τα ξεπλύνετε απαλά για να φύγουν τυχόν υπολείμματα χώματος. Απλώστε τα φύλλα σε μία στρώση χαρτιού κουζίνας και ταμπονάρετε απαλά με επιπλέον χαρτί για να αφαιρέσετε την υπερβολική υγρασία. Μόλις στεγνώσουν καλά, είναι έτοιμα για κατανάλωση. 

Διατήρηση και αποθήκευση: μετά το στέγνωμα των φύλλων και εφόσον δεν καταναλωθούν αμέσως, πρέπει να συντηρηθούν. Τα τυλίγουμε σε νοτισμένο χαρτί κουζίνας ή σε μία πετσέτα, σαν πάπυρο και τα τοποθετούμε σε μια πλαστική σακούλα ή σε ένα δοχείο στο συρτάρι συντήρησης του ψυγείου. Σε αυτές τις συνθήκες, μπορούν να διατηρηθούν από 3 έως 5 ημέρες.

Προσβολές από έντομα – ζώα: Αφίδες, Τετράνυχος, Αλευρώδεις, Σαλιγκάρια

Προσβολές από μύκητες – βακτήρια: Ωίδιο, Σκωρίαση, Φουζάριο, Κερκόσπορα, Βακτηριακό κάψιμο

Προσβολές από ιώσεις: –

 

ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ KOKKINOY ΣΙΣΟ 

Παραδοσιακή Ιατρική: Έχει χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή ιατρική της Ανατολικής Ασίας. Θεωρείται ότι έχει ιδιότητες που προάγουν την υγεία: Ανακούφιση από το Κρυολόγημα: για τη θεραπεία συμπτωμάτων κρυολογήματος όπως ρίγη, πυρετός, κεφαλαλγία και συμφόρηση στο στήθος . Πεπτικά Προβλήματα: βοηθά στην ανακούφιση από τη ναυτία, τον έμετο, το φούσκωμα και τον πόνο στην κοιλιά.  Αντί-αλλεργικές Ιδιότητες: μελετάται για τις δυνατότητες του στη μείωση των συμπτωμάτων αλλεργίας.  Άλλες ιδιότητες: έχει αναγνωριστεί για τις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες του.

Διακοσμητική: τα όμορφα φύλλα του, με το έντονο μωβ – κόκκινο χρώμα τους, διακοσμούν κήπους η βεράντες.