Βιολογικά φυτά, παραδοσιακής ποικιλίας κουνουπιδιού.
Ανήκει στις ποικιλίες – κειμήλια. Δηλαδή, είναι ποικιλία κουνουπιδιού που διατηρήθηκε από γενιά σε γενιά και οι σπόροι του, δεν έχουν υποστεί κάμια γενετική τροποποίηση ή υβριδισμό.
Προέλευση από την Σικελία. Στο παρελθόν, οι άνθρωποι πίστευαν ότι το χρώμα της οφειλόταν σε κάποια ιδιαιτερότητα του ηφαιστειογενούς εδάφους της Σικελίας (λόγω της Αίτνας). Σήμερα, η επιστήμη έχει αποδείξει ότι το μωβ χρώμα, είναι αποτέλεσμα της υψηλής συγκέντρωσης ανθοκυανινών, των ίδιων δηλαδή φυσικών αντιοξειδωτικών που συναντάμε στα κόκκινα σταφύλια, στα μύρτιλα και στο κόκκινο λάχανο.
Φυτό μεσαίου μεγέθους, ύψους έως 60 εκατοστών, ιδιαίτερα εύρωστο. Χρειάζεται περίπου 75 έως 90 ημέρες από τη μεταφύτευση των φυτών έως και την πρώτη συγκομιδή, της κεντρικής ανθοκεφαλής.
Σχηματίζει σφιχτές ανθοκεφαλές, μεσαίου μεγέθους, βάρους έως 1.400 γραμμαρίων. Το χρώμα τους είναι εντυπωσιακό και πρωτότυπο, με όμορφους μωβ – βιολοετί χρωματισμούς. Αυτή η ποικιλία, όπως και το κουνουπίδι Πράσινο της Macerata, είναι οι μοναδικές, που εκτός της κεντρικής ανθοκεφαλής, βγάζουν και παραπούλια. Τι είναι τα παρούλια; μετά το κόψιμο της κεντρικής μεγάλης ανθοκεφαλής, λίγο παρακάτω, στις μασχάλες των φύλλων, μετά από 10 – 15 ημέρες, σχηματίζονται μικρές ανθοκεφαλές, μωβ χρώματος. Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει μεγαλύτερη παραγωγή ανά φυτό.
Η γεύση της ανθοκεφαλής του, είναι ανώτερη από τις λευκές ποικιλίες !!! Έχει γλυκιά γεύση, χωρίς καθόλου πικράδα, και δεν βγάζει τη βαριά μυρωδιά του κλασικού λευκού κουνουπιδιού όταν μαγειρεύεται. Είναι ιδανικό για κατανάλωση ωμό σε σαλάτες, στον ατμό, ψητό στο φούρνο με μπαχαρικά, αλλά και για τουρσί.
Κατάλληλη για καλλιέργεια, από επαγγελματίες και ερασιτέχνες.
Υπαίθρια καλλιέργεια.
Χώρα προέλευσης ποικιλίας: Ιταλία, Σικελία
Καλλιεργείται από: υπάρχουν αναφορές για καλλιέργεια της, από τον 16ο αιώνα. Πρώτη επίσημη αναφορά το 1890
Οι δικές μας παρατηρήσεις: φημισμένη παραδοσιακή ποικιλία, μωβ κουνουπιδιού. Πολύ καλά προσαρμοσμένη στην χώρα μας, όμως πρέπει να καλλιεργηθεί σωστά για να μην ανθίσει πρόωρα (ξεβλάστωμα). Δηλαδή τα ποτίσματα να ακολουθούν ένα πρόγραμμα, ώστε το νερό να μην λείψει και η εποχή της καλλιέργειας να είναι δροσερή, χωρίς απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας. Η γεύση της είναι καλύτερη από αυτή των λευκών ποικιλιών και θεωρείται μια ποικιλία υψήλης γαστρονομικής αξίας. Το όμορφο χρώμα της, αλλάζει σε πράσινο μόνο εάν την βράσετε σε σκέτο νερό, ενώ διατειρείται μωβ, στον φούρνο και στο μαγείρεμα στον ατμό.
Πού μπορεί να καλλιεργηθεί στη χώρα μας: σε όλη την Ελλάδα, όταν οι συνθήκες είναι ιδανικές για την καλλιέργεια του κουνουπιδιού.
Ιδανική εποχή καλλιέργειας: α) Βόρεια, Ορεινή και Ηπειρωτική Ελλάδα: μεταφύτευση από Ιούλιο έως αρχές Σεπτεμβρίου. Συγκομιδή, Νοέμβριο – Δεκέμβριο. β) Νότια Ελλάδα και παραθαλάσσιες περιοχές: μεταφύτευση από Αύγουστο έως αρχές Οκτωβρίου. Συγκομιδή, Νοέμβριο – Ιανουάριο.
Μέσο ύψος φυτού: 45 – 60 εκατοστά
Μέσο βάρος ανθοκεφαλής: 0.9 – 1.4 κιλά (σε ιδανικές συνθήκες καλλιέργειας και θρέψης)
Χρώμα κεφαλής: μωβ – βιολετί
Σχήμα ανθοκεφαλής: στρόγγυλο
Αντοχή στο ξεβλάστωμα (πρόωρη ανθοφορία): Μέτρια προς υψηλή, εφόσον καλλιεργείται σε δροσερό καιρό και ποτίζεται επαρκώς. Η έλλειψη νερού ή οι απότομες υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να προκαλέσουν πρόωρη ανθοφορία (ξεβλάστωμα).
Διάρκεια ζωής του φυτού: ετήσιο
Βράβευση ποιότητας ποικιλίας: –
Χρήσεις στην κουζίνα: ωμό σε σαλάτες (διατηρεί το μωβ χρώμα του), ψητό στο φούρνο, στον ατμό, σοτέ, ή σε παραδοσιακές ιταλικές συνταγές όπως το cavolfiore affogato (κοκκινιστό ή μαγειρεμένο με κρασί). Τα φύλλα του είναι επίσης εδώδιμα και μαγειρεύονται όπως τα λαχανίδες.
Μεταφύτευση – συγκομιδή: 75 – 90 ημέρες (σε ιδανικές συνθήκες)
Κατάλληλη για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ. Κυρίως για διάθεση σε τοπικές αγορές, ιδανικό για βιολογικές καλλιέργειες ή παραγωγούς που επενδύουν σε παραδοσιακές ποικιλίες υψήλής ποιότητας.
Κατάλληλη για οικιακό λαχανόκηπο; ΝΑΙ
Συσκευασία για ερασιτέχνες: δισκάκι των 8 φυτών
Συσκευασία για επαγγελματίες: δίσκος 228 φυτών (κατόπιν συνεννόησης)
Πιστοποίηση βιολογικών φυτών – φορέας: ΔΗΩ
Έλεγχος φυτοϋγείας: ΚΕΠΠΥΕΛ Γιαννιτσών
Οικογένεια: Brassicaceae
Επιστημονική ονομασία: Brassica oleracea L. var. Botrytis (L.)
Καταγωγή κουνουπιδιού: Μικρά Ασία και Μεσόγειος
Άλλες ονομασίες: Kωνοπίδι, Kαρναμπίκι, Aνθοκράμβη, Kαποντεφιόρα
Διεθνείς ονομασίες: Cauliflower, Chou-fleur, Blumenkohl, Cavolfiore, Coliflor, Couve-flor, Květák, Blomkål, Conopidă, капуста цветная, カリフラワー, Bông cải.
Γενικά στοιχεία για το κουνουπίδι: το κουνουπίδι είναι απόγονος μιας ποικιλίας άγριου λάχανου, που ήταν εγγενής σε παράκτιες περιοχές της Μεσογείου και ευρέως διαδεδομένη στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, κατά την αρχαιότητα. Για πρώτη φορά αναφέρθηκε, σε κείμενα Αράβων βοτανολόγων, τον 12ο και 13ο αιώνα. Με την πάροδο του χρόνου, το κουνουπίδι εξημερώθηκε και εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη. Τον 15ο αιώνα στην Ιταλία, γίνεται για πρώτη φορά οργανωμένη καλλιέργεια του και προτείνεται για μαγειρική χρήση. Στη Γαλλία και την Αγγλία, μεταφέρθηκε τον 17ο αιώνα και μέσω της Αγγλίας, μεταφέρθηκε αργότερα στις Η.Π.Α. και στην Ινδία. Σήμερα, το κουνουπίδι καλλιεργείται εκτενώς σε όλο τον κόσμο. Η Κίνα και η Ινδία, είναι οι μεγαλύτεροι παραγωγοί κουνουπιδιού. Το όνομα κουνουπίδι, προέρχεται από ένα συνδυασμό των λατινικών λέξεων caulis, που σημαίνει «λάχανο» και flos, που σημαίνει «λουλούδι».
Απαιτήσεις του κουνουπιδιού σε κλίμα: φυτό ψυχρής εποχής. Είναι πολύ ευπαθές στις υψηλές θερμοκρασίες. Απαιτεί θερμοκρασίες, πάνω από τους 8°C. Άριστες θερμοκρασίες για την ανάπτυξη του είναι, από τους 14 έως τους 20°C. Μέγιστη είναι οι 25°C και η ελάχιστη, οι 10°C. Βροχερός και δροσερός καιρός, είναι ο ιδανικότερος συνδυασμός, για το σχηματισμό των ανθοκεφαλών της.
Απαιτήσεις του κουνουπιδιού σε έδαφος: σε γόνιμα, καλά αεριζόμενα, ελαφριά ή μέσης σύστασης, που στραγγίζουν καλά. Ιδανικό PH: 6 – 7. Το κουνουπίδι, είναι ευαίσθητο στην υψηλή αλατότητα του εδάφους.
Λίπανση: καλό θα είναι, για να γίνει ολοκληρωμένη λίπανση πριν από οποιαδήποτε ενέργεια σας, να προχωρήσετε σε ανάλυση εδάφους. Είναι μια απλή και οικονομική μέθοδος. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας και να σας δώσουμε όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Ενδεικτικά αναφέρουμε, ότι το κουνουπίδι, έχει πολύ καλά αποτελέσματα, σε έδαφος που είναι πλούσιο σε οργανική ουσία και η προσθήκη βιολογικής κοπριάς από κότες ή η χλωρή λίπανση, μπορούν να επιφέρουν πολύ καλά αποτελέσματα.
Αποστάσεις φύτευσης: 45 – 60 εκ. πάνω στη γραμμή (απόσταση φυτό από φυτό) και 60 – 80 εκ., μεταξύ των γραμμών καλλιέργειας (απόσταση γραμμή από γραμμή καλλιέργειας).
Καλλιέργεια κουνουπιδιού, σε γλάστρες ή δοχεία: Η καλλιέργεια του κουνουπιδιού σε δοχεία ή γλάστρες, θεωρείται σχετικά εύκολη, εάν ακολουθήσετε μερικούς βασικούς κανόνες. α) Οι γλάστρες ή τα δοχεία που θα καλλιεργήσετε κουνουπίδι, πρέπει να έχουν βάθος, τουλάχιστον 20 – 30 εκ. και η διάμετρος τους, στο επάνω μέρος, να είναι τουλάχιστον 30 εκ. Πρέπει να προσέξετε, ώστε οι οπές στράγγισης στη βάση τους, να είναι καλά ανοιχτές ή να ανοίξετε και άλλες, ώστε το νερό του ποτίσματος, να στραγγίζει καλά από το υπόστρωμα. β) Επιλέξτε βιολογικό υπόστρωμα για καλλιέργεια λαχανικών. Αποφύγετε αυτά που έχουν σβόλους ή πέτρες, γιατί θα εμποδίσουν τον σχηματισμό των ριζών. Εάν έχετε δικό σας υπόστρωμα π.χ. από κομποστοποίηση και είναι καλά απολυμασμένο, κοσκινίστε το καλά και ”σπάστε” με τα χέρια σας τυχόν σβόλους, όταν το τοποθετείτε στη γλάστρα. γ) Αφού γεμίσετε τις γλάστρες μας με το υπόστρωμα, ανοίγετε με το χέρι σας τρύπες, για να φυτέψετε τα φυτά του κουνουπιδιού. Τοποθετήστε τα φυτά στο υπόστρωμα και σκεπάστε τα με προσοχή, ώστε η ρίζα του φυτού να είναι όλη μέσα στο υπόστρωμα. Ποτίζετε ελαφρά, γύρω από κάθε φυτό. Σε κάθε γλάστρα με διάμετρο 30 εκ., τοποθετείτε 1 φυτό. δ) Διατηρήστε το υπόστρωμα της γλάστρας σταθερά υγρό, με μικρές ποσότητες νερού, καθ΄ όλη τη διάρκεια της καλλιέργειας. ε) Τοποθετήστε τις γλάστρες σας, σε σημείο με αρκετή ηλιοφάνεια (6 – 8 ώρες την ημέρα). Όταν οι θερμοκρασίες του καλοκαιριού ανεβούν, μεταφέρετε τις γλάστρες σας, σε ημι-σκιερή θέση. Σημεία Προσοχής: 1) Το υπόστρωμα που θα επιλέξετε, πρέπει να είναι το κατάλληλο. Χώμα από τον κήπο ή αποξηραμένα φύλλα, δεν έχουν συνήθως τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία, για μια ικανοποιητική ανάπτυξη των φυτών. 2) Τα φυτά που μεγαλώνουν σε γλάστρα, μεγαλώνουν σε έναν περιορισμένο χώρο. Πρέπει να προσθέτετε, ανά τακτά χρονικά διαστήματα (ανά 15 ημέρες), υγρά βιολογικά λιπάσματα, ώστε να μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τους, σε θρεπτικά στοιχεία. 3) Κρατάτε σταθερά υγρό το έδαφος, χωρίς το νερό να ”λιμνάζει” γύρω από τα φυτά. Τακτικά ποτίσματα, με μικρό όγκο νερού, είναι καλύτερα από τα αραιά, όπου το νερό δίνεται σε μεγάλες ποσότητες. Η καλύτερη μέθοδος ποτίσματος, είναι αυτή της σταγόνας. Υπάρχουν στην αγορά, αρκετές προτάσεις, για πότισμα με σταγόνα στις γλάστρες του μπαλκονιού. 4) Ανά 15 – 20 ημέρες, εφαρμόστε στο έδαφος και στα φύλλα, ήπια βιολογικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα ή εφαρμόστε δικές σας τεχνικές φυτοπροστασίας. Η πρόληψη είναι η καλύτερη μέθοδος αντιμετώπισης (εντόμων – μυκήτων κ.α.).
Ποτίσματα στο κουνουπίδι: είναι απαιτητικό φυτό, στο αρδευτικό νερό. Η έλλειψη ποτισμάτων, θα επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη των φυτών, καθώς και το σχηματισμό των κεφαλών (κεφαλές κακοσχηματισμένες, μικρού μεγέθους). Την άνοιξη και το φθινόπωρο, όταν δεν υπάρχουν βροχοπτώσεις στην περιοχή σας, πρέπει να ποτίζετε τα φυτά του κουνουπιδιού, κάθε 5 – 7 ημέρες. Τα ποτίσματα αυτή την εποχή, πρέπει να γίνονται τις πρωινές ώρες. Το καλοκαίρι, σε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών, οι αρδεύσεις μπορεί να είναι καθημερινές ή ανά δύο ημέρες.
Όπως και εάν ποτίζετε, θα πρέπει να προσέχετε, ώστε το αρδευτικό νερό να μην ”λιμνάζει” γύρω από τα φυτά. Η καλύτερη μέθοδος ποτίσματος για το κουνουπίδι, είναι η στάγδην άρδευση (σταγόνα). Με αυτήν, μπορείτε να εξοικονομείτε αρδευτικό νερό και οι ποσότητες άρδευσης να είναι ελεγχόμενες.
Πώς και πότε γίνεται η συγκομιδή του κουνουπιδιού; το χρονικό διάστημα που απαιτείται συνήθως, από τη μεταφύτευση των φυτών, έως και τη συγκομιδή, είναι 70 – 160 ημέρες (ανάλογα με την ποικιλία). Οι ανθοκεφαλές του κουνουπιδιού, είναι έτοιμες για συγκομιδή όταν: α) έχουν αποκτήσει το μέγεθος, που είναι ιδανικό για κάθε ποικιλία (π.χ Snowball 500 – 800 γρ), β) είναι συμπαγείς, γ) και τα φύλλα που τις περιβάλλουν, είναι ζωηρά, πράσινου χρώματος.
Η συγκομιδή γίνεται χειρωνακτικά. Με ένα μαχαίρι ή ένα κλαδευτήρι, κόβετε το βλαστό που κρατάει την ανθοκεφαλή. Η συγκομιδή του κουνουπιδιού, πραγματοποιείται διαδοχικά ”σε χέρια”.
Διατήρηση και αποθήκευση: σε θαλάμους με θερμοκρασία συντήρησης 0°C και σχετική υγρασία 95 – 98%, διατηρούνται για περίπου 3 – 4 εβδομάδες. Αν πρόκειται να καταναλωθεί άμεσα, μετά τη συγκομιδή του, τοποθετείται στο ψυγείο. Ο καλύτερος τρόπος για τη συντήρησή του στο ψυγείο, είναι σε πλαστική σακούλα για τρόφιμα. Ακόμη καλύτερα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σακούλες για τρόφιμα, που έχουν τη δυνατότητα αφαίρεσης του αέρα και με αυτόν τον τρόπο, συντηρούνται στο ψυγείο 7 – 10 ημέρες. Στην κατάψυξη, μπορεί να συντηρηθεί για 8 – 12 μήνες, σε θερμοκρασία κάτω από τους – 18°C . Πριν τοποθετηθεί στην κατάψυξη, πλένεται, αφού η ανθοκεφαλή του κοπεί σε μικρές τούφες. Αν βέβαια συντηρηθεί στην κατάψυξη για μεγάλο διάστημα, είναι πολύ πιθανό να χάσει το χρώμα του. Για να μην αποχρωματιστεί, πριν από την τοποθέτησή του στην κατάψυξη, ζεματίζετε για 1 – 3 λεπτά σε βραστό νερό. Στη συνέχεια, ξεπλένετε με κρύο νερό για να κρυώσει, τοποθετείτε σε απορροφητικό χαρτί για να στεγνώσει και τέλος, μπαίνει στην κατάψυξη.
Προσβολές από έντομα: Πιερίδα, Αφίδες, Νηματώδεις
Προσβολές από μύκητες – βακτήρια: Περονόσπορος, Ωίδιο, Βοτρύτης, Καρκίνος των σταυρανθών, Σκληρωτίνια, Αλτερναριώση
Προσβολές από ιώσεις: –
Ιδανική επιλογή για όσους προσέχουν τη διατροφή τους ή θέλουν να κάνουν δίαιτα, καθώς προσφέρει λιγοστές θερμίδες και αρκετά μεγάλο ποσοστό βιταμινών.
Ένα φλιτζάνι ωμό κουνουπίδι, περιέχει μόλις 25 θερμίδες, 5 γραμμάρια υδατάνθρακες, το 77% της ημερήσιας συνιστώμενης δόσης βιταμίνης C, το 20% βιταμίνης Κ και το 10% βιταμίνης Β6. Το κουνουπίδι, είναι επίσης πηγή ασβεστίου, μαγνησίου, φωσφόρου και καλίου. Καλό είναι, να αποφεύγετε το τηγάνισμα του, γιατί η βιταμίνη C καταστρέφεται και αποδίδει περισσότερες θερμίδες.
Έχει πολλά οφέλη για την υγεία και είναι ένα λαχανικό, που θα πρέπει να αποτελεί μέρος της καθημερινής μας διατροφής, αν θέλουμε να είμαστε υγιείς και να περιορίσουμε τον κίνδυνο για διάφορες παθήσεις της καρδιάς, αλλά και για τον καρκίνο.
Βρώσιμο μέρος του φυτού: ανθοκεφαλή
Χρήσεις: έχει ουδέτερη γεύση και έχει χρήσεις σε ωμές ή μαγειρεμένες παρασκευές. Μπορεί να βράσει στον ατμό, να ψηθεί στη θράκα, να τηγανιστεί κ.α. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ολόκληρο, κομμένο σε φέτες, ψιλοκομμένο, θρυμματισμένο ή πολτοποιημένο.
Συνδυάζεται καλά με: σαφράν, κάρυ, κάρδαμο, κύμινο, πουλερικά, μοσχάρι και γαλοπούλα. Επίσης, με όσπρια, μανιτάρια, σπαράγγια, κόκκινες πιπεριές, κολοκύθες, τομάτες, λεμόνια και ελιές.













