Κατιφές Γαλλικός (8 ΦΥΤΑ)

Βιολογικά φυτά, Γαλλικού Κατιφέ.

Είναι το πιο δημοφιλές είδος Κατιφέ παγκοσμίως και αυτό που καλλιεργείται περισσότερο στη χώρα μας. Αν και δεν κατάγεται από τη Γαλλία, έχει καθιερωθεί παγκοσμίως ως Γαλλικός Κατιφές (French Marigold).

Ετήσιο φυτό, ύψους έως 30 εκατοστά. Τα φύλλα είναι σκούρου πράσινου χρώματος και θυμίζουν αυτά της φτέρης. Τα άνθη έχουν διάμετρο 2.5 έως 5 εκατοστά και τα πέταλα τους έχουν κίτρινους, πορτοκαλί ή κόκκινους χρωματισμούς. Η περίοδος ανθοφορίας ξεκινάει στις αρχές του καλοκαιριού και ολοκληρώνεται το φθινόπωρο.

Τα νεαρά φύλλα και τα πέταλα των ανθέων είναι βρώσιμα. Αυτά που καταναλώνονται περισσότερο είναι τα πέταλα, γιατί τα φύλλα είναι αρκετά πικρά και χρησιμοποιούνται κυρίως ως καρύκευμα σε κουζίνες της κεντρικής Αμερικής. Τα πέταλα μπορούν να προστεθούν ωμά σε πράσινες σαλάτες ή ως γαρνιτούρα σε κρύα πιάτα.

Ο Γαλλικός Κατιφές έχει μεγάλη αντοχή σε ξερικές συνθήκες καλλιέργειας και είναι μια εξαιρετική επιλογή για μεσογειακούς κήπους.

Ιδανική ποικιλία για καλλιέργεια από ερασιτέχνες κηπουρούς και επαγγελματίες αγρότες.

Μπορεί να καλλιεργηθεί υπαίθρια ή σε μεγάλες γλάστρες.

 

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΓΑΛΛΙΚΟΥ ΚΑΤΙΦΕ 

Προέλευσης ποικιλίας: Γαλλία

Οι δικές μας παρατηρήσεις: είναι ο πασίγνωστος Κατιφές που φυτεύουμε στους κήπους μας κάθε άνοιξη. Δημιουργεί όμορφα άνθη, προστατεύει τα φυτά του κήπου και τα πέταλα του είναι βρώσιμα. Είναι ένα πολύ χρήσιμο φυτό, από κάθε άποψη. Τα άνθη του είναι βρώσιμα και εάν το επιθυμείτε, μπορείτε να τα δοκιμάσετε. Παρακάτω αναφέρουμε διάφορους τρόπους και χρήσεις του Κατιφέ στην κουζίνα ή ως γαρνιτούρα σε πιάτα.

Πού μπορεί να καλλιεργηθεί στη χώρα μας: σε όλη την Ελλάδα, όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες για την ανάπτυξη του. Οι ιδανικές θερμοκρασίες για την ανάπτυξη του είναι από 18°C έως 24°C, με ελάχιστη τους 0°C και μέγιστη τους 35°C. Η ιδανική θερμοκρασία για την παραγωγή ανθέων είναι από τους 20 έως τους 24°C.

Ιδανική εποχή μεταφύτευσης; από τις αρχές έως το τέλος της άνοιξης

Ύψος φυτού: έως 30 εκατοστά

Χρώμα φύλλων: σκούρο πράσινο

Χρώμα άνθους: κίτρινο, κόκκινο, πορτοκαλί

Διάρκεια ζωής του φυτού: ετήσιο

Γεύση: α) Άνθη: η πρώτη αίσθηση είναι μια ελαφριά κάψα, παρόμοια με αυτήν που έχει το κάρδαμο ή το ραπανάκι, όμως αφήνει μια διακριτική οξύτητα και μια φρεσκάδα που θυμίζει λεμόνι ή φλούδα πορτοκαλιού.  β) Φύλλα: η κυρίαρχη αίσθηση είναι πικρή και οφείλεται στην υψηλή συγκέντρωση θειοφαινών και άλλων χημικών ενώσεων που χρησιμοποιεί το φυτό για να απωθεί τα έντομα. Παρά την πικράδα, υπάρχει μια υποψία λεμονιού ή κίτρου, η οποία όμως είναι πολύ πιο διακριτική από ό,τι στα πέταλα.

Βράβευση ποιότητας ποικιλίας: –

Μεταφύτευση – συγκομιδή: η πρώτη συγκομιδή ανθέων ξεκινάει 15 – 30 ημέρες, από τη μεταφύτευση των φυτών στο έδαφος ή στη γλάστρα.

Κατάλληλη για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ

Κατάλληλη για οικιακό λαχανόκηπο; ΝΑΙ

Απόδοση (παραγωγικότητα): πολύ παραγωγικό

Συσκευασία για ερασιτέχνες: δισκάκι των 8 φυτών

Συσκευασία για επαγγελματίες: 228 φυτών (κατόπιν συνεννόησης)

Πιστοποίηση βιολογικών φυτών – φορέας: ΔΗΩ

Έλεγχος φυτοϋγείας: ΚΕΠΠΥΕΛ Γιαννιτσών

 

ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΑΣ

Οικογένεια: Asteraceae

Επιστημονική ονομασία: Tagetes patula L.

Καταγωγή του Γαλλικού Κατιφέ: το Μεξικό, η Γουατεμάλα και η Κεντρική Αμερική

Άλλες ονομασίες: –

Διεθνείς ονομασίες: French marigold, Spreading marigold, Rose d’Inde, Studentenblume, Damasquina, Clavel de moro, Tagete francês ή Maravilhas, Udspærret Fløjlsblomst, Kadife çiçeği, 孔雀草, Genda (गेंदा) ή Chotaki Genda, Kujakusou, Barkhattsy melkotsvetnyye, Chornobryvtsi rozlohi, Невен, Френски невен, Crăiță, 万寿菊 / マンジュギク.

Ιστορικά στοιχεία για τον Γαλλικό Κατιφέ: οι Αζτέκοι, οι Μάγια και άλλοι πολιτισμοί στο Μεξικό και τη Γουατεμάλα, χρησιμοποιούσαν το φυτό για αιώνες, ως θυμίαμα, σε θρησκευτικές τελετές, για ιατρικούς σκοπούς, ακόμα και στη μαγειρική τους. Στην Ευρώπη, έφτασε τον 16ο αιώνα από τους Ισπανούς και καλλιεργήθηκε αρχικά σε βοτανικούς κήπους. Τον 19ο αιώνα, η καλλιέργεια του εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη και τη βόρεια Αμερική και τον 20ο αιώνα σε όλο τον κόσμο.

Γενικά στοιχεία για τον Κατιφέ: υπάρχουν περίπου 50 – 55 είδη Κατιφέ σε όλο τον κόσμο. Όλοι έχουν καταγωγή από το Μεξικό και την κεντρική Αμερική. Στη χώρα μας, ο πιο γνωστός Κατιφές, είναι ο λεγόμενος Γαλλικός Κατιφές (Tagetes patula), τον οποίο  χρησιμοποιούμε κυρίως για διακοσμητικούς λόγους ή για την προστασία των κηπευτικών μας από τους νηματώδεις σκώληκες. Οι υπόλοιποι Κατιφέδες, είναι σχεδόν άγνωστοι. Από τα 50 – 55 είδη, κάποια είναι βρώσιμα. Τα πιο ασφαλή είναι: Tagetes lucida (Μεξικάνικος Κατιφές), Tagetes tenuifolia (Signet Κατιφές), Tagetes patula (Γαλλικός Κατιφές), Tagetes erecta (Αφρικανικός Κατιφές). Τα πιο δημοφιλή για βρώση είναι ο Μεξικάνικος και ο Signet Κατιφές. Γενικότερα, η χρήση του Κατιφέ στην κουζίνα είναι άγνωστη στη χώρα μας. 

Απαιτήσεις του Γαλλικού Κατιφέ σε έδαφος: ιδανικά εδάφη είναι τα μέσης γονιμότητας και μέσης σύστασης (αμμοπηλώδη ή πηλοαμμώδη), που δεν συγκρατούν πολλή υγρασία. Το ιδανικό ph εδάφους είναι 6,0 έως 7,0. Μπορεί να ανεχθεί και εδάφη με μικρότερη τιμή pH, έως 5,5, όμως αποδίδει καλύτερα στις τιμές 6,0 έως 7,0.

ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ: είναι σημαντικό, να αποφεύγουμε την καλλιέργεια του Κατιφέ σε εδάφη που κρατούν υγρασία, γιατί είναι πολύ πιθανό να αναπτυχθούν μύκητες στο ριζικό σύστημα των φυτών. Επίσης, τα πολύ πλούσια εδάφη, με πολύ Άζωτο, δημιουργούν αρκετό φύλλωμα σε βάρος της ανθοφορίας και υποβαθμίζουν συνολικά την ποιότητα και την ποσότητα των αρωμάτων και των γεύσεων του φυτού.

Λίπανση: καλό θα είναι, για να γίνει ολοκληρωμένη λίπανση, πριν από οποιαδήποτε ενέργεια σας να προχωρήσετε σε ανάλυση εδάφους. Είναι μια απλή και οικονομική μέθοδος. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας και να σας δώσουμε, όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Σε γενικές γραμμές θα αναφέρουμε, ότι ο Κατιφές είναι ένα φυτό με μικρές απαιτήσεις σε θρεπτικά στοιχεία. Η προσθήκη βιολογικής κοπριάς κότας ή compost, είναι πιθανό να καλύψει τις ανάγκες του φυτού.

ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ: η προσθήκη λιπασμάτων, υγρών ή στερεών, πρέπει να γίνεται με προσοχή. Η υπερβολική Αζωτούχος λίπανση θα δημιουργήσει αδύναμα φυτά, με μειωμένη ποιότητα. Για την επαγγελματική καλλιέργεια του Γαλλικού Κατιφέ, είναι απαραίτητη η πλήρης ανάλυση του εδάφους, ώστε να γίνει στοχευμένη προσθήκη λιπασμάτων, εάν αυτή είναι απαραίτητη.

Αποστάσεις φύτευσης: 30 – 40 εκ. μεταξύ των φυτών πάνω στη γραμμή καλλιέργειας και 50 – 60εκ. μεταξύ των γραμμών καλλιέργειας (η απόσταση του διαδρόμου, μεταξύ των φυτών).

Καλλιέργεια του Γαλλικού Κατιφέ, σε γλάστρες ή δοχεία: α) Οι γλάστρες ή τα δοχεία που θα καλλιεργήσετε τον Γαλλικό Κατιφέ, πρέπει να έχουν βάθος τουλάχιστον 20 – 30 εκ. και η διάμετρος τους στο επάνω μέρος να είναι τουλάχιστον 30 εκ. Πρέπει να προσέξετε, ώστε οι οπές στράγγισης στη βάση τους να είναι καλά ανοιχτές ή να ανοίξετε και άλλες, ώστε το νερό του ποτίσματος να στραγγίζει καλά από το υπόστρωμα. β) Επιλέξτε βιολογικό υπόστρωμα για καλλιέργεια ανθέων. Αποφύγετε αυτά που έχουν σβόλους ή πέτρες, γιατί θα εμποδίσουν τον σχηματισμό των ριζών. Εάν έχετε δικό σας υπόστρωμα π.χ. από κομποστοποίηση και είναι καλά απολυμασμένο, κοσκινίστε το καλά και ”σπάστε” με τα χέρια σας τυχόν σβόλους, όταν το τοποθετείτε στη γλάστρα. γ) Αφού γεμίσουμε τις γλάστρες μας με το υπόστρωμα, ανοίγουμε με το χέρι μας τρύπες, για να φυτέψουμε τα φυτά του Γαλλικού Κατιφέ. Τοποθετούμε τα φυτά στο υπόστρωμα και τα σκεπάζουμε με προσοχή, ώστε η ρίζα του φυτού να είναι όλη μέσα στο υπόστρωμα. Ποτίζουμε ελαφρά, γύρω από κάθε φυτό. Σε κάθε γλάστρα με διάμετρο 30 εκ., τοποθετούμε 2 φυτά. δ) Διατηρείστε το υπόστρωμα της γλάστρας σταθερά υγρό, με μικρές ποσότητες νερού, καθ΄ όλη τη διάρκεια της καλλιέργειας. ζ) Τοποθετήστε τις γλάστρες σας, σε ημισκιερό σημείο, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια ανάπτυξης του φυτού. Όταν τα φυτά ριζώσουν, μπορείτε να τα μεταφέρετε σε ηλιόλουστη θέση.

Ποτίσματα στον Γαλλικό Κατιφέ: η συχνότητα του ποτίσματος εξαρτάται από την εποχή και τις συνθήκες, αλλά ο βασικός κανόνας είναι να διατηρείτε το χώμα συνεχώς υγρό, χωρίς όμως να είναι υπερβολικά μουλιασμένο.

Την άνοιξη και το φθινόπωρο (ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν), είναι πιθανό να ποτίζουμε κάθε 2 – 4 ημέρες. Το καλοκαίρι κάθε 2 ημέρες και σε περιόδους καύσωνα, είναι πιθανό και το καθημερινό πότισμα. Τον χειμώνα, τα ποτίσματα είναι πολύ αραιά (7 – 14 ημέρες) και έχουν στόχο να διατηρήσουν μια μικρή ποσότητα υγρασίας στην ρίζα.

Η καλύτερη μέθοδος είναι αυτή της σταγόνας (στάγδην άρδευση).

Όταν καλλιεργείτε Γαλλικό Κατιφέ σε γλάστρα, θα πρέπει να θυμάστε, ότι το υπόστρωμα στεγνώνει πιο γρήγορα από το έδαφος, οπότε τα ποτίσματα είναι πιθανό να διπλασιαστούν. 

Άλλες εργασίες: α) βοτάνισμα ή σκάλισμα αγριόχορτων, β) έλεγχος για εχθρούς και ασθένειες, γ) αφαίρεση των μαραμένων ανθέων, που ενθαρρύνει την ανάπτυξη νέων τρυφερών φύλλων, δ) κορφολόγημα: για να προωθήσετε τη θαμνώδη και συμπαγή ανάπτυξη, κόψτε (με το χέρι ή ένα ψαλίδι) τις κορυφές των νεαρών βλαστών, όταν το φυτό έχει ύψος περίπου 15 – 20 εκατοστά.

Πώς και πότε γίνεται η συγκομιδή του Γαλλικού Κατιφέ; Φύλλα: νωρίς το πρωί, με ένα ψαλίδι κόβουμε το άνθος, κάτω από τη βάση του (πάνω από το πρώτο ή το δεύτερο ζεύγος φύλλων). Επιλέγουμε άνθη που έχουν σχηματιστεί καλά και είναι καθαρά – χωρίς στίγματα.

Προετοιμασία πριν την κατανάλωση:  Άνθη: ξεπλύνετε απαλά τα άνθη, κάτω από κρύο νερό και στεγνώστε τα προσεκτικά με χαρτί κουζίνας. Αφαιρέστε τη βάση των πετάλων (έχει χρώμα λευκό ή πράσινο) με ένα κοφτερό μαχαίρι και χρησιμοποιήστε μόνο το χρωματιστό μέρος του πετάλου. Η βάση πρέπει να αφαιρείται, γιατί είναι πολύ πικρή.

Διατήρηση και αποθήκευση: μετά το στέγνωμα των φύλλων και εφόσον δεν καταναλωθούν αμέσως, πρέπει να συντηρηθούν. Τα τυλίγουμε σε νοτισμένο χαρτί κουζίνας ή σε μια πετσέτα, σαν πάπυρο, και τα τοποθετούμε σε μια πλαστική σακούλα, χωρίς να κλείσει αεροστεγώς, στο συρτάρι συντήρησης του ψυγείου. Σε αυτές τις συνθήκες, μπορούν να διατηρηθούν 3 έως 5 ημέρες. Για μεγαλύτερη διάρκεια διατήρησης των φύλλων, μπορείτε να τα αποξηράνετε. Για τα άνθη, η ιδανική συντήρηση τους, είναι η αποξήρανση. Μπορείτε να τα τοποθετήσετε σε ένα σκοτεινό, καλά αεριζόμενο χώρο. Η ξήρανση μπορεί να διαρκέσει από μερικές ημέρες έως μία εβδομάδα, ανάλογα με το μέγεθος των λουλουδιών και τις συνθήκες. Τα άνθη πρέπει να είναι τραγανά και εντελώς στεγνά.

Προσβολές από έντομα – ζώα: Αφίδες, Τετράνυχος, Αλευρώδεις, Σαλιγκάρια.

Προσβολές από μύκητες – βακτήρια: Βοτρύτης, Ωίδιο, Πύθιο, Ριζοκτόνια, Βακτηριακή κηλίδωση, Βακτηριακός μαρασμός.

Προσβολές από ιώσεις: έχει αναφερθεί, ότι διάφοροι ιοί προσβάλλουν τα φυτά του γένους Tagetes, μεταξύ των οποίων: Ιός του Μωσαϊκού του Αγγουριού (Cucumber Mosaic Virus – CMV), Ιός Κηλιδωτού Μαρασμού της Τομάτας (Tomato Spotted Wilt Virus – TSWV). 

 

ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΑΛΛΙΚΟΥ ΚΑΤΙΦΕ