Βλίτο ή Βλήτο πράσινο (8 ΦΥΤΑ)

Βιολογικά φυτά Βλίτου.

Φυτό της μεσογείου, που μέσω του εμπορίου και άλλων ανθρώπινων δραστηριοτήτων έχει εξαπλωθεί σε αρκετά μέρη του κόσμου.

Φυτό ζωηρής ανάπτυξης, μέσου ύψους έως 80 εκ. (μ.ο. 50 εκ.). Σχηματίζει μεγάλα φύλλα, σκούρου πράσινου ή μωβ χρώματος. Το σχήμα τους θυμίζει ρόμβο ή τρίγωνο. Τα άνθη του Βλίτου είναι μικρού μεγέθους και χρώματος πράσινου. Η περίοδος ανθοφορίας μπορεί να ξεκινήσει από τις αρχές του καλοκαιριού και να ολοκληρωθεί στο τέλος καλοκαιριού με αρχές φθινοπώρου.

Τα φύλλα του Βλίτου έχουν μία ήπια γλυκάδα, είναι πικρά και αλμυρά. 

Πολύ καλή επιλογή για καλλιέργεια από ερασιτέχνες και επαγγελματίες.

Μπορεί να καλλιεργηθεί υπαίθρια και σε μεγάλες γλάστρες.

 

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΒΛΙΤΟΥ 

Προέλευση ποικιλίας: η μεσόγειος, αλλά έχει εξαπλωθεί και σε τροπικές και εύκρατες περιοχές, σε πολλά μέρη του κόσμου

Καλλιεργείται από: ο Θεόφραστος, πατέρας της βοτανικής, περιέγραψε τη ρίζα του, τον 3ο αιώνα π.χ. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Βοτανικών Προϊόντων (A.H.P.A.), ο Διοσκουρίδης, τον 1ο αιώνα π.Χ., αναφέρεται στο Βλίτο στο έργο του De materia medica και αναφέρει ότι καλλιεργείται ως λαχανικό και είναι καλό φάρμακο για την κοιλιά… ενώ το 300 π.Χ. ο Μένανδρος στα κωμικά του έργα, χρησιμοποιεί το Βλίτο ως κάτι το ευτελές χωρίς γεύση, γιατί οι άντρες στα κείμενα του αναφέρουν τις γυναίκες τους υποτιμητικά ως Βλίτα… Σταδιακά, η χρήση του εκτός από φαρμακευτική, έγινε και μαγειρική, ενώ σήμερα θεωρείται υπερτροφή. 

Οι δικές μας παρατηρήσεις: είναι πολύ ανθεκτικό φυτό και καλά προσαρμοσμένο στις συνθήκες της χώρας μας. Μπορείτε να το καλλιεργήσετε εύκολα στην άκρη του κήπου σας ή σε μία γλάστρα. Αγαπημένη καλοκαιρινή σαλάτα, γέμιση για σπιτική τραγανιστή πίτα και τόσα άλλα, από αυτό το θρεπτικό λαχανικό.

Πού μπορεί να καλλιεργηθεί στη χώρα μας: σε όλη την Ελλάδα, την άνοιξη και το καλοκαίρι. Στη χώρα μας, το συναντάμε άγριο σε περιοχές με υψόμετρο από 0 έως 200 μέτρα. Ιδανικές θερμοκρασίες για την ανάπτυξη του Βλίτου είναι πάνω από τους 20°C (21 έως 35°C την ημέρα και πάνω από τους 15°C την νύχτα). Τα όρια αντοχής χαμηλής θερμοκρασίας είναι 4°C. 

Ιδανική εποχή μεταφύτευσης; αρχές – μέσα – τέλος της άνοιξης (ανάλογα με την περιοχή καλλιέργειας)

Ύψος φυτού: έως 80 εκατοστά (σπανιότερα 100 εκ.)

Χρώμα φύλλων: σκούρο πράσινο ή μωβ

Διάρκεια ζωής του φυτού: ετήσιο

Γεύση: τα νεαρά φύλλα του Βλίτου έχουν μία ήπια γλυκάδα, που θυμίζει αυτήν του σπανακιού. Σε γενικές γραμμές, η γεύση είναι πικρή, αλμυρή με μία νότα γλυκάδας.

Βράβευση ποιότητας ποικιλίας:  –

Μεταφύτευση – πρώτη συγκομιδή: 30 – 50 ημέρες (ανάλογα με την εποχή και τις συνθήκες κατά τη διάρκεια της καλλιέργειας)

Κατάλληλο για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ

Κατάλληλο για οικιακό λαχανόκηπο; ΝΑΙ

Απόδοση (παραγωγικότητα): πολύ παραγωγικό

Συσκευασία για ερασιτέχνες: δισκάκι των 8 φυτών

Συσκευασία για επαγγελματίες: δίσκος 228 φυτών (κατόπιν συνεννόησης)

Πιστοποίηση βιολογικών φυτών – φορέας: ΔΗΩ

Έλεγχος φυτοϋγείας: ΚΕΠΠΥΕΛ Γιαννιτσών

 

ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΑΣ

Οικογένεια: Amaranthaceae

Επιστημονική ονομασία: Amaranthus blitum L. (παλαιότερη ονομασία, Amaranthus lividus)

Καταγωγή του Βλίτου: η μεσόγειος, αλλά έχει εξαπλωθεί και σε τροπικές και εύκρατες περιοχές, σε πολλά μέρη του κόσμου

Άλλες ονομασίες: Βλίτρον, Βλίτον, Αμάραντος, Βλήτο, Αμάραντος το βλίτον, Χοσχοράνι

Διεθνείς ονομασίες: Blite, Livid Amaranth, Wild Amaranth, ירבוז מבריק, Purple Amaranth, Guernsey pigweed, Bleifarbener Amarant, Blaeulicher Amarant, Щир, Bledo, Bledo de Europa, Bledo rojo, Beldro-manso, Bredo, Bredos ordinários, Qırmızıbaldır pəncər, Aitillo

Απαιτήσεις του Βλίτου σε έδαφος: είναι φυτό πολύ χαμηλών απαιτήσεων, που μπορεί να αναπτυχθεί σε ποικιλία εδαφών. Ιδανικά εδάφη για την καλλιέργεια του είναι τα καλά στραγγιζόμενα, μέσης σύστασης, με pΗ από 5.5 έως 7.

Λίπανση: καλό θα είναι, για να γίνει ολοκληρωμένη λίπανση, πριν από οποιαδήποτε ενέργεια σας να προχωρήσετε σε ανάλυση εδάφους. Είναι μία απλή και οικονομική μέθοδος. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας και να σας δώσουμε όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Σε γενικές γραμμές θα λέγαμε, ότι στην καλλιέργεια του Βλίτου πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην επάρκεια της οργανικής ουσίας στο έδαφος.

Αποστάσεις φύτευσης:  15 – 25 εκ. μεταξύ των φυτών πάνω στην γραμμή καλλιέργειας και 40 – 60 εκ. μεταξύ των γραμμών καλλιέργειας (η απόσταση του διαδρόμου μεταξύ των φυτών).

Καλλιέργεια του Βλίτου σε γλάστρες ή δοχεία: Η καλλιέργεια του Βλίτου σε δοχεία ή γλάστρες, θεωρείται σχετικά εύκολη, εάν ακολουθήσετε μερικούς βασικούς κανόνες. α) οι γλάστρες ή τα δοχεία που θα καλλιεργήσετε το Βλίτο πρέπει να έχουν βάθος τουλάχιστον 20 – 30 εκ. και η διάμετρος τους στο επάνω μέρος να είναι τουλάχιστον 20 – 30 εκ. Πρέπει να προσέξετε, ώστε οι οπές στράγγισης στην βάση τους να είναι καλά ανοιχτές ή να ανοίξετε και άλλες, ώστε το νερό του ποτίσματος να στραγγίζει καλά από το υπόστρωμα. β) επιλέξτε βιολογικό υπόστρωμα για καλλιέργεια φυλλωδών λαχανικών (μαρούλι, ρόκα κ.α.). Αποφύγετε αυτά που έχουν σβόλους ή πέτρες, γιατί θα εμποδίσουν τον σχηματισμό των ριζών. Εάν έχετε δικό σας υπόστρωμα π.χ. από κομποστοποίηση και είναι καλά απολυμασμένο, κοσκινίστε το καλά και ”σπάστε” με τα χέρια σας τυχόν σβόλους, όταν το τοποθετήσετε στη γλάστρα. γ) αφού γεμίσουμε τις γλάστρες μας με το υπόστρωμα, ανοίγουμε με το χέρι μας τρύπες για να φυτέψουμε τα φυτά του Βλίτου. Τοποθετούμε τα φυτά στο υπόστρωμα και τα σκεπάζουμε με προσοχή, ώστε η ρίζα του φυτού να είναι όλη μέσα στο υπόστρωμα. Ποτίζουμε ελαφρά γύρω από κάθε φυτό. Σε κάθε γλάστρα με διάμετρο 30 εκ. τοποθετούμε 3 – 4  φυτά. δ) διατηρείστε το υπόστρωμα της γλάστρας σταθερά υγρό, με μικρές ποσότητες νερού καθ΄ όλη την διάρκεια της καλλιέργειας. ζ) τοποθετήστε τις γλάστρες σας σε σημείο με αρκετή ηλιοφάνεια (6 – 8 ώρες την ημέρα). Όταν οι θερμοκρασίες της άνοιξης αυξηθούν, μεταφέρετε τις γλάστρες σας σε ημι-σκιερή θέση.

Ποτίσματα στο Βλίτο: έχει πολύ μεγάλη αντοχή στις ξερικές συνθήκες. Ωστόσο, σε συνθήκες παρατεταμένης ξηρασίας, είναι πολύ πιθανό τα φυτά να ανθίσουν πρόωρα και η ποιότητα τους να υποβαθμιστεί. Σε ανοιξιάτικες καλλιέργειες, είναι πιθανό το νερό της βροχής να καλύψει τις ανάγκες του φυτού σε ποτίσματα. Τέλος άνοιξης και το καλοκαίρι, είναι καλό να ποτίζουμε τα φυτά του Βλίτου, για να τα διατηρούμε παραγωγικά και ποιοτικά.

Ποτίστε τα φυτά πρωινές ή απογευματινές ώρες, με φειδώ και με μικρούς όγκους νερού. Δεν πρέπει να ”λιμνάζει” το νερό του ποτίσματος γύρω από τα φυτά, γιατί είναι πολύ πιθανό να δημιουργηθούν συνθήκες σήψης των ριζών του φυτού. Ως μέθοδο άρδευσης επιλέξτε αυτήν της σταγόνας (στάγδην άρδευση).

Άλλες εργασίες: α) βοτάνισμα ή σκάλισμα αγριόχορτων, β) έλεγχος για εχθρούς και ασθένειες, γ) κόψιμο κορυφής (κορφολόγημα), όταν τα φυτά φτάσουν σε ύψος 40 – 50 εκατοστών, κόβουμε την κορυφή τους με το χέρι, προκειμένου να σχηματίσουν πυκνότερο φύλλωμα.

Πώς και πότε γίνεται η συγκομιδή του Βλίτου; περίπου 40 – 50 ημέρες μετά την μεταφύτευση των φυτών Βλίτου, μπορεί να ξεκινήσει η συγκομιδή. Η συγκομιδή γίνεται διαδοχικά και σε ”χέρια”. Με ένα ψαλίδι κόβουμε όλο το φυτό, 15 – 20 εκατοστά από το έδαφος. Αφήνουμε το υπόλοιπο φυτό με τα φύλλα του, ώστε να συνεχίσει να μεγαλώνει. Με την ανάλογη φροντίδα και τα ποτίσματα, είναι πιθανό να πάρουμε έως και 10 συγκομιδές.

Η καλύτερη ώρα για τη συγκομιδή του Βλίτου είναι το πρωί.

Διατήρηση και αποθήκευση: το Βλίτο μαραίνεται εύκολα. Μετά τον σχολαστικό καθαρισμό, στραγγίζετε πολύ καλά τα βλίτα και τα τοποθετείτε σε σακουλάκια στη συντήρηση του ψυγείου, όπου μπορούν να διατηρηθούν για 3 – 4 ημέρες.

Προετοιμασία πριν την κατανάλωση: 1) Αφαιρείτε τα φυλλαράκια που δεν έχουν ζωηρό πράσινο χρώμα, όπως και αυτά που έχουν κιτρινίσει, μαυρίσει ή έχουν τρύπες από κάποιο έντομο. 2) Κόβετε τους σκληρούς μίσχους και κρατάτε τα τρυφερά τμήματα του χόρτου. 3) Γεμίζετε μία λεκάνη με κρύο νερό και προσθέτετε αλάτι και ελάχιστο ξίδι. Βυθίζετε τα χόρτα στη λεκάνη, τα ξεπλένετε και μετά τα στραγγίζετε. Επαναλαμβάνετε σχολαστικά την ίδια διαδικασία με φρέσκο νερό, μέχρι να μην υπάρχει κάποιο ίχνος από χώμα ή ξένες ύλες (κλαδάκια κ.α.). Κατόπιν, τα μαγειρεύετε όπως εσείς επιθυμείτε.

Προσβολές από έντομα: Αφίδες, Κάμπιες (Προντένια, Πράσινο σκουλίκι κ.α.), πιθανή προσβολή από Λυριόμυζα

Προσβολές από μύκητες – βακτήρια: Πύθιο, Βοτρύτης

Προσβολές από ιώσεις: –

 

ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΒΛΙΤΟΥ

Τα βλίτα είναι πολύτιμη πηγή βιταμινών C, A, και Κ, φυλλικού οξέος, καθώς και βασικών μετάλλων όπως το ασβέστιο, ο σίδηρος, το κάλιο και το μαγνήσιο. Έχουν χαμηλές θερμίδες, είναι πλούσια σε φυτικές ίνες και προσφέρουν αντιοξειδωτική δράση, υποστηρίζοντας την υγεία των οστών και την καλή λειτουργία του εντέρου. Ωστόσο, περιέχουν οξαλικά άλατα και πρέπει να καταναλώνονται με προσοχή από άτομα με νεφρικά προβλήματα. 

 

ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΒΛΙΤΟΥ

Το Βλίτο είναι πολύ σημαντική καλλιέργεια στην Ινδία, την Τανζανία, τη Νιγηρία καθώς και σε κάποιες χώρες της Ασίας. Στη μεσόγειο, και ιδιαίτερα στην Ελλάδα και την Ιταλία, αξιοποιείται ως τροφή.

Στη χώρα μας, μία αγαπημένη καλοκαιρινή σαλάτα είναι η βραστή σαλάτα Βλίτου με ελαιόλαδο και λεμόνι. Επίσης, μπορείτε να τα καταναλώσετε τσιγαριστά, γιαχνιστά, σε πίτες ή και ωμά σε χωριάτικη σαλάτα. Στα Άγραφα, μετά το βράσιμο, τα σοτάρουν σε ελαιόλαδο και σκόρδο. Σε πολλές περιοχές, χρησιμοποιείται ως γέμιση σε νόστιμες σπιτικές πίτες ή είναι υλικό σε φαγητά γιαχνί με άλλα λαχανικά.

Τα Βλίτα συνδυάζονται καλά σε συνταγές που περιέχουν: πατάτες, κολοκυθάκια, τομάτα, φέτα, κρεμμύδι, σκόρδο, ψάρια, ξινομυζήθρα, ελιές, κατσίκι, λιαστή ντομάτα, αμπελοφάσουλα κ.α.