Ρόκα Mugello – Άγρια (8 ΦΥΤΑ)

Χώρα προέλευσης ποικιλίας: Αγγλία

Καλλιεργείται από: 2014 ή 2016

Οι δικές μας παρατηρήσεις: μια επαγγελματική ποικιλία άγριας ρόκας, ιδανική για καλλιέργεια σε όλη την Ελλάδα. Αναλυτικότερα, θα λέγαμε ότι μπορεί να καλλιεργηθεί (υπό προυποθέσεις), όλες τις εποχές του χρόνου, εκτός από αυτή του καλοκαιριού. Είναι μια από τις δημοφιλέστερες ποικιλίες της Ευρώπης, από τις εταιρείες που συσκευάζουν έτοιμες σαλάτες με φυλλώδη λαχανικά.

Πού μπορεί να καλλιεργηθεί στη χώρα μας: σε όλη την Ελλάδα, όταν οι συνθήκες είναι ιδανικές για την καλλιέργεια της ρόκας. Αναλυτικές οδηγίες, μπορείτε να βρείτε στην ενότητα απαιτήσεις της ρόκας σε κλίμα, παρακάτω.

Ιδανική εποχή καλλιέργειας: 1) Βόρεια – Κεντρική Ελλάδα και σε ορεινές περιοχές: 1) Άνοιξη: μεταφύτευση φυτών Μάρτιο – Απρίλιο, με συγκομιδή τέλος της άνοιξης. 2) Φθινοπωρο: μεταφύτευση φυτών Σεπτέμβριο – Οκτώβριο, με συγκομιδή τέλος φθινοπώρου. 2) Νότια Ελλάδα και νησιωτικές περιοχές: 1) Άνοιξη: μεταφύτευση φυτών Φεβρουάριο – Μάρτιο, με συγκομιδή μέσα της άνοιξης.2) Φθινοπωρο – χειμώνας: μεταφύτευση φυτών Σεπτέμβριο – Δεκέμβριο, με συγκομιδή τέλος φθινοπώρου – χειμώνα.

Είδος ρόκας; ανήκει στο είδος της Άγριας Ρόκας (Diplotaxis tenuifolia): πρόκειται για πολυετές φυτό, το οποίο φυτρώνει μόνο του στη φύση, αλλά τα τελευταία χρόνια καλλιεργείται και εμπορικά. Έχει πολύ πιο στενά, οδοντωτά φύλλα, κίτρινα άνθη και πολύ πιο δυνατή, καυτερή και πιπεράτη γεύση.

Μέσο ύψος φυτού: 15 έως 20 εκατοστά

Χρώμα φύλλων: σκούρο πράσινο

Μήκος φύλλων: 8 έως 12 εκατοστά

Σχήμα φύλλων: στενά, επιμήκη και έντονα οδοντωτά (λογχοειδή)

Βράβευση ποιότητας ποικιλίας: – 

Κατάλληλη ποικιλία για συγκομιδή νεαρών φύλλων (baby leafs); ΝΑΙ. Αποτελεί μία από τις πιο δημοφιλείς ποικιλίες παγκοσμίως, για την παραγωγή baby leafs

Χρήσεις στην κουζίνα: για φρέσκες σαλάτες, ως γαρνιτούρα σε πίτσες και μακαρονάδες μετά το ψήσιμο, σε σάντουιτς, αλλά και για τη δημιουργία πικάντικου πέστο ρόκας

Μεταφύτευση – συγκομιδή: για ώριμα, μεγάλα φύλλα: 25 έως 30 ημέρες. Για νεαρά φύλλα (baby leafs): 10 έως 15 ημέρες

Αντοχή στην πρόωρη άνθηση (ξεβλάστωμα): Πολύ καλή

Μπορεί να καλλιεργηθεί σε γλάστρα ή ζαρντινιέρα; ΝΑΙ

Κατάλληλη για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ. Έτοιμες συσκευασμένες σαλάτες, λαϊκές αγορές, σούπερ μάρκετ, τροφοδοσία εστιατορίων

Κατάλληλη για οικιακό λαχανόκηπο; ΝΑΙ

Απόδοση (παραγωγικότητα): Πολύ καλή

Συσκευασία για ερασιτέχνες: δισκάκι των 8 φυτών

Συσκευασία για επαγγελματίες: δίσκος 228 φυτών (κατόπιν συνεννόησης)

Πιστοποίηση βιολογικών φυτών – φορέας: ΔΗΩ

Έλεγχος φυτοϋγείας:  ΚΕΠΠΥΕΛ Γιαννιτσών

 

Οικογένεια: Brassicaceae

Επιστημονική ονομασία: α) ήμερη ή καλλιεργούμενη ρόκα – Eruca sativa Mill. β) Άγρια ρόκα – Diplotaxis tenuifolia (L.) DC

Καταγωγή ρόκας: είναι ιθαγενές φυτό της Μεσογείου και της Ασίας, με φυσική εξάπλωση που εκτείνεται από τη νότια Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική (Μαρόκο, Λιβύη) μέχρι τη Μέση Ανατολή, την Τουρκία και τη Βόρεια Ινδία. Σε αντίθεση με την ήμερη ρόκα, ορισμένοι πληθυσμοί της άγριας ρόκας θεωρούνται ιθαγενείς και σε πιο κεντρικές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία, η Αυστρία, η Ελβετία, το Βέλγιο και η Ολλανδία.

Άλλες ονομασίες: για την ήμερη: Εύζωμον, ή Εύζωμον το ήμερον, Αζούματο ή Αζούματος, Ζούματα, Έρουκα η ήμερη, Πλατύφυλλη ρόκα. Για την άγρια: Αγριόροκα, Στενόφυλλη ρόκα, Ψιλόφυλλη ρόκα

Διεθνείς ονομασίες: για την ήμερη: Arugula, Rocket ή Salad rocket, Garden rocket, Rucola, Roquette, Rúcula ή Oruga, Rauken, Gargir ή Jarjir, Taramira. Για την άγρια: Wild Rocket, Wild Arugula ή Wild Italian Arugula, Perennial Wall-Rocket, Rucola Selvatica, Roquette Sauvage, Schmalblättrige Doppelsame ή Wilde Rauke, Rúcula Salvaje ή Jaramago.

Γενικά στοιχεία για την ρόκα: καλλιεργείται στη Μεσόγειο από την αρχαιότητα. Ο Ισπανός φιλόσοφος Κολουμέλλας και ο Ρωμαίος ποιητής Βιργίλιος έγραψαν για αυτήν, ενώ ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος κατέγραψε 12 διαφορετικές θεραπευτικές της χρήσεις. Οι Ρωμαίοι την είχαν αφιερώσει στον Πρίαπο (θεό της γονιμότητας). Πίστευαν ότι αυξάνει τη λίμπιντο, γι’ αυτό τη φύτευαν γύρω από τα αγάλματά του.

Μέχρι τη δεκαετία του 1990, η ρόκα καταναλωνόταν κυρίως στην Ιταλία. Η μεγάλη έκρηξη έγινε όταν οι βιομηχανίες τροφίμων άρχισαν να πουλάνε έτοιμα, πλυμένα μείγματα σαλάτας σε σακουλάκια. Σήμερα, η άγρια ρόκα κυριαρχεί σε αυτές τις συσκευασίες παγκοσμίως, επειδή τα φύλλα της αντέχουν περισσότερες μέρες στο ράφι.

Η Ιταλία είναι η βασίλισσα της ευρωπαϊκής παραγωγής, με τεράστιες εκτάσεις σε υπερσύγχρονα θερμοκήπια. Μάλιστα, η Ιταλία αποτελεί έναν από τους κορυφαίους εξαγωγείς παγκοσμίως. Μεγάλες καλλιέργειες υπάρχουν πλέον σε ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική (κυρίως στην Καλιφόρνια), την Αυστραλία και τη Νότια Αφρική. Σε χώρες όπως η Ινδία και το Πακιστάν, η ήμερη ρόκα καλλιεργείται σε τεράστιες εκτάσεις, όχι για σαλάτα, αλλά για τους σπόρους της. Από τους σπόρους παράγουν ένα εξαιρετικά δημοφιλές έλαιο που χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή ιατρική και τη φροντίδα των μαλλιών.

Πόσα είδη ρόκας υπάρχουν; 1) Ήμερη ή καλλιεργούμενη ρόκα (Eruca sativa ή Eruca vesicaria): ετήσιο φυτό με γρήγορη ανάπτυξη, μεγάλα, λεία, στρογγυλεμένα φύλλα και λευκά ή κρεμ άνθη. Η γεύση της είναι πιπεράτη αλλά σχετικά ήπια. 2) Άγρια Ρόκα (Diplotaxis tenuifolia): πρόκειται για πολυετές φυτό, το οποίο φυτρώνει μόνο του στη φύση, αλλά τα τελευταία χρόνια καλλιεργείται και εμπορικά. Έχει πολύ πιο στενά, οδοντωτά φύλλα, κίτρινα άνθη και πολύ πιο δυνατή, καυτερή και πιπεράτη γεύση.

Απαιτήσεις της ρόκας σε κλίμα: είναι φυτό ψυχρής εποχής. Αναπτύσσεται καλύτερα σε θερμοκρασίες από 10°C έως 22°C. Αντέχει στους ελαφρούς παγετούς (έως -3°C με -4°C). Η άγρια ρόκα είναι ακόμα πιο ανθεκτική στο χειμερινό κρύο. Οι θερμοκρασίες πάνω από 25°C στρεσάρουν το φυτό. Το κάνουν να ανθίσει πρόωρα (ξεβλάστωμα) και πικρίζουν τα φύλλα της.

Απαιτήσεις της ρόκας σε έδαφος: προτιμά εδάφη γόνιμα, πλούσια σε οργανική ουσία, που διατηρούν την υγρασία αλλά στραγγίζουν καλά. Το ιδανικό είναι το μέσης σύστασης έδαφος (πηλοαμμώδες). Αποφύγετε τα βαριά, λασπώδη χώματα γιατί σαπίζουν οι ρίζες. Θέλει ελαφρώς όξινο έως ουδέτερο έδαφος, με ιδανικές τιμές 6,0 έως 7,0.

Λίπανση: καλό θα είναι, για να γίνει ολοκληρωμένη λίπανση πριν από οποιαδήποτε ενέργεια σας, να προχωρήσετε σε ανάλυση εδάφους. Είναι μια απλή και οικονομική μέθοδος. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας, για να σας δώσουμε όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Ενδεικτικά αναφέρουμε, ότι η ρόκα είναι απαιτιτικό φυτό στην επάρκεια αζώτου και ότι θα πρέπει να γίνουν οι ανάλογες προσθήκες πριν την εγκατάσταση των φυτών.

Αποστάσεις φύτευσης: 10 έως 15 εκατοστά, απόσταση επί της γραμμής (φυτό από φυτό) και 20 έως 30 εκατοστά, απόσταση μεταξύ των γραμμών (σειρά από σειρά)

Καλλιέργεια της ρόκας σε γλάστρες ή δοχεία: η καλλιέργεια της ρόκας σε γλάστρες ή ζαρντινιέρες στο μπαλκόνι είναι πολύ εύκολη επειδή το φυτό έχει ρηχές ρίζες και δεν απλώνει βαθιά μέσα στο χώμα. Επιλέξτε δοχεία με βάθος από 15 έως 20 εκατοστά, με τις μακρόστενες ζαρντινιέρες να είναι η καλύτερη επιλογή. Είναι πολύ σημαντικό, οι γλάστρες να έχουν τρύπες στην βάση τους για να απορρέει το περίσσιο νερό.

Προσθέστε μέσα στα δοχεία, ένα βιολογικό υπόστρωμα, ιδανικό για καλλιέργεια λαχανικών. Για ακόμα καλύτερα αποτελέσματα, μπορείτε να ανακατέψετε το χώμα αυτό με λίγο βιολογικό κομπόστ ή άλλο στερεό λίπασμα, που προσφέρει φυσικά θρεπτικά συστατικά στο φυτό, και με περλίτη, που θα βοηθήσει στον καλύτερο αερισμό του υποστρώματος και κατ΄επέκταση των ριζών.

Το πότισμα είναι το πιο σημαντικό για να έχετε φυτά με τρυφερά και νόστιμα φύλλα. Το φυτό της ρόκας, θέλει συχνό πότισμα αλλά με λίγο νερό κάθε φορά, ώστε το χώμα να είναι πάντα ελαφρώς υγρό. Το υπερβολικό πότισμα θα σαπίσει τις ρίζες ενώ εάν ξαχάσετε τις γλάστρες απότιστες είναι πολύ πιθανό τα φυτά να ανθίσουν πρόωρα και να καταστραφούν.

Η θέση της γλάστρας – ζαρντινιέρας στο μπαλκόνι, εξαρτάται από την εποχή και τον καιρό. Δηλαδή, τον χειμώνα και το φθινόπωρο, επιλέγουμε την ηλιόλουστη θέση για να βοηθήσουμε τα φυτά της ρόκας να αναπτυχθούν, ενώ την άνοιξη που οι θερμοκρασίες θα αυξηθούν, επιλέγουμε μια ημισκιερή θέση, με πρωινή άμεση ηλιοφάνεια.

Ποτίσματα στην ρόκα: η διαχείριση του ποτίσματος στη ρόκα διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την εποχή του έτους, καθώς οι ανάγκες του φυτού επηρεάζονται άμεσα από τις μεταβολές της θερμοκρασίας και της ηλιοφάνειας. Κατά τη φθινοπωρινή περίοδο, η συχνότητα ορίζεται συνήθως στις 2 με 3 φορές την εβδομάδα, καθώς ο καιρός δροσίζει και το χώμα διατηρεί την υγρασία του. Τον χειμώνα, το πότισμα μειώνεται δραστικά σε 1 φορά την εβδομάδα, αφού οι χαμηλές θερμοκρασίες και οι βροχές κρατούν το υπόστρωμα υγρό. Αντίθετα, την άνοιξη οι ανάγκες αυξάνονται στις 3 με 4 φορές την εβδομάδα λόγω της ταχείας ανάπτυξης του φυτού.

Το νερό πρέπει να διοχετεύεται πάντα στο χώμα (γύρω από τη βάση του φυτού), αποφεύγοντας αυστηρά το βρέξιμο των φύλλων. Τα υγρά φύλλα παγιδεύουν την υγρασία και δημιουργούν το ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη καταστροφικών μυκήτων, όπως ο περονόσπορος. Για τον λόγο αυτό, η χρήση συστήματος με σταγόνες (στάγδην άρδευση) θεωρείται η ιδανικότερη μέθοδος, καθώς προσφέρει σταθερή και ελεγχόμενη υγρασία.

Η ιδανικότερη περίοδος της ημέρας για να ποτίσετε την ρόκα είναι νωρίς το πρωί, πριν αρχίσει να ανεβαίνει η θερμοκρασία της ημέρας. Με αυτόν τον τρόπο, το φυτό έχει τα απαραίτητα αποθέματα υγρασίας για να αντέξει την ηλιοφάνεια, ενώ παράλληλα, όση ποσότητα νερού πέσει κατά λάθος στα φύλλα, προλαβαίνει να στεγνώσει γρήγορα με τον πρωινό ήλιο. Αντίθετα, το βραδινό πότισμα πρέπει να αποφεύγεται, καθώς το νερό που μένει στάσιμο κατά τη διάρκεια της νύχτας, αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών και σαπίσματος της ρίζας.

Πώς και πότε γίνεται η συγκομιδή της ρόκας; η συγκομιδή της ρόκας ξεκινάει πολύ γρήγορα και γίνεται με βάση το μέγεθος των φύλλων που προτιμάτε. Αν θέλετε πολύ τρυφερά, μικρά φύλλα (baby leafs), μπορείτε να τα κόψετε μόλις 2 με 3 εβδομάδες μετά τη μεταφύτευση, όταν φτάσουν σε ύψος τα 5 με 8 εκατοστά. Αν προτιμάτε τα μεγάλα, ώριμα φύλλα, θα περιμένετε περίπου 4 εβδομάδες μέχρι να φτάσουν τα 15 με 20 εκατοστά. Η συγκομιδή γίνεται κόβοντας με ένα ψαλίδι μόνο τα εξωτερικά φύλλα, 2 – 3 εκατοστά πάνω από το χώμα, αφήνοντας την “καρδιά” στο κέντρο του φυτού ανέπαφη ώστε να σας δώσει πολλές ακόμα σοδειές.

Διατήρηση και αποθήκευση: τα φύλλα της ρόκας είναι πολύ ευαίσθητα και μαραίνονται εύκολα, γι’ αυτό χρειάζονται προσεκτική φροντίδα μετά το κόψιμο. Αφού μαζέψετε τη ρόκα, πλύντε την με κρύο νερό και στεγνώστε την πάρα πολύ καλά, καθώς η υγρασία την σαπίζει αμέσως. Στη συνέχεια, τυλίξτε τα στεγνά φύλλα σε καθαρό χαρτί κουζίνας, βάλτε τα μέσα σε ένα μπολ ή μια σακούλα τροφίμων και αποθηκεύστε τα στο ψυγείο, όπου θα διατηρηθούν φρέσκα για 4 έως 7 ημέρες.

Προσβολές από έντομα: Άλτης, Μελίγκρα (Αφίδες), Κάμπιες

Προσβολές από μύκητες – βακτήρια: Περονόσπορος, Ωίδιο, Τήξη σπορείων, Βακτηριακή κηλίδωση

Προσβολές από ιώσεις: –

 

Βρώσιμο μέρος του φυτού: είναι τα φύλλα, τα άνθη και οι σπόροι

Προετοιμασία πριν την χρήση: αρχικά, αφαιρούμε τυχόν κίτρινα φύλλα και κόβουμε τα πολύ σκληρά κοτσάνια της βάσης αν πρόκειται για μεγάλα, ώριμα φύλλα. Στη συνέχεια τα πλένουμε πολύ καλά σε ένα μπολ με κρύο νερό, μπορούμε να προσθέσουμε και λίγο ξύδι, για να απομακρυνθούν το χώμα και άλλες ξένες ύλες.

Χρήσεις: η πιο διαδεδομένη χρήση της είναι ωμή σε σαλάτες, όπου συνδυάζεται ιδανικά με ελαιόλαδο, λεμόνι ή μπαλσάμικο, τοματίνια, καρύδια και παρμεζάνα. Επίσης, αποτελεί την τέλεια γαρνιτούρα για πίτσες και σάντουιτς, όπου τοποθετείται φρέσκια αμέσως μόλις βγουν από τον φούρνο, ώστε να μην μαραθεί. Τέλος, αν έχετε μεγάλη ποσότητα ρόκας, μπορείτε να τη χτυπήσετε στο μπλέντερ με σκόρδο, ελαιόλαδο, κουκουνάρι και τυρί για να φτιάξετε ένα πεντανόστιμο πέστο ρόκας για τα μακαρόνια σας.

Στην Ιταλία, η ρόκα αποτελεί βασικό υλικό της γαστρονομίας τους και προστίθεται πάντα ωμή πάνω από την κλασική πίτσα με προσούτο και παρμεζάνα, συνοδεύει το παραδοσιακό μοσχαρίσιο καρπάτσιο, γίνεται δροσερό πέστο για ζυμαρικά, ενώ στη Νάπολη χρησιμοποιείται για την παραγωγή του διάσημου χωνευτικού λικέρ Rucolino. Στην Αμερική, αποτελεί την βάση για σαλάτες με κατσικίσιο τυρί και φράουλες, ενώ μπαίνει συχνά σε σάντουιτς και μπέργκερ αντικαθιστώντας το κλασικό μαρούλι. Στις αραβικές χώρες, καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες ως συνοδευτικό με ψητά κρέατα και ρύζι, ενώ στην Ινδία και το Πακιστάν καλλιεργείται κυρίως για τους σπόρους της, από τους οποίους παράγεται το έλαιο Taramira για θεραπευτικές χρήσεις και τη φροντίδα των μαλλιών.