Ραδίκι άγριο – Κόκκινο (8 ΦΥΤΑ)

Προέλευση ποικιλίας: Ευρώπη, Βόρεια Αφρική

Καλλιεργείται από: το άγριο ραδίκι καταγράφηκε, για πρώτη φορά, στον Πάπυρο του Έμπερς, ένα φαρμακευτικό κείμενο που ανακαλύφθηκε στην Αίγυπτο και χρονολογείται στο 1550 π.Χ. Αυτή η συλλογή είναι ένα από τα παλαιότερα γνωστά φαρμακευτικά κείμενα. Καταγράφηκε επίσης, ως φαρμακευτικό και μαγειρικό συστατικό στην Αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη. Ο γνωστός Έλληνας γιατρός Γαληνός της Περγάμου, το αποκάλεσε «φίλο του ήπατος» και ο Ρωμαίος φυσιοδίφης Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, το περιέγραψε στο έργο του «Naturalis Historia».

Οι δικές μας παρατηρήσεις: το άγριο ραδίκι είναι ένα πολύ κοινό αγριόχορτο στην χώρα μας και αποτελεί μια αγαπημένη φθινοπωρινή – χειμερινή σαλάτα. Φυτό μικρών απαιτήσεων, πολύ ανθεκτικό, μπορεί να καλλιεργηθεί εύκολα στην άκρη του κήπου σας και για χρόνια να σας προσφέρει το φύλλωμα και τα άνθη του για θρεπτικές σαλάτες. Καλλιεργήστε το σε γλάστρες ή στον κήπο σας και απολαύστε το σε σαλάτες ή άλλες χρήσεις.

Πού μπορεί να καλλιεργηθεί στη χώρα μας; Σε όλη την Ελλάδα (όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες) , από το φθινόπωρο έως τις αρχές του χειμώνα

Τύπος Ραδικιού: άγριο ραδίκι

Ύψος φυτού: έως 1 μέτρο, κατά την περίοδο της ανθοφορίας

Χρώμα φύλλων: σκούρο πράσινο

Διάρκεια ζωής του φυτού: πολυετής

Γεύση: ελαφρώς πικρή, πικάντικη, με έντονο άρωμα

Βράβευση ποιότητας ποικιλίας:  –

Μεταφύτευση – συγκομιδή: 30 – 60 ημέρες (ανάλογα με την εποχή και τις συνθήκες κατά τη διάρκεια της καλλιέργειας)

Κατάλληλο για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ

Κατάλληλο για οικιακό λαχανόκηπο; ΝΑΙ

Απόδοση (παραγωγικότητα): παραγωγικό

Συσκευασία για ερασιτέχνες: δισκάκι των 8 φυτών

Συσκευασία για επαγγελματίες: δίσκος 228 φυτών (κατόπιν συνεννόησης)

Πιστοποίηση βιολογικών φυτών – φορέας: ΔΗΩ

Έλεγχος φυτοϋγείας: ΚΕΠΠΥΕΛ Γιαννιτσών

 

Οικογένεια: Asteraceae

Επιστημονική ονομασία: Cichorium intybus subsp. intybus

Καταγωγή άγριου Ραδικιού: Ευρώπη, Βόρεια Αφρική

Άλλες ονομασίες: πολυετές Ραδίκι, Ραδίκι, Πικραλίδα, Πίκρα, Πικροκόλλα, Πικρομάρουλο, Παπαδουλιά

Διεθνείς ονομασίες: Wild Chicory, Cicoria selvatica da campo, Selvatica da Campo red

Τύποι Ραδικιού: με βάση την εμφάνιση, που βασίζεται στον φαινότυπο δηλαδή, τα εξωτερικά χαρακτηριστικά, όπως το σχήμα, το χρώμα και η ανάπτυξη των φύλλων ή της ρίζας, υπάρχουν οι παρακάτω τύποι – ομάδες ραδικιών: 1) Κεφαλωτά Ραδίκια ή ραντίτσιο – Cichorium intybus var. foliosum (Radicchio Group). Αντίθετα με τα άγρια ραδίκια που μεγαλώνουν σε ανοιχτές ροζέτες, τα ραντίτσιο σχηματίζουν συμπαγείς, σφιχτές κεφαλές (σφαιρικές ή κυλινδρικές), που προστατεύουν τα εσωτερικά τρυφερά φύλλα. 2) Ιταλικά φυλλώδη ραδίκια ή ραδίκια Καταλονιας– Cichorium intybus var. foliosum (Catalogna Group). Περιλαμβάνει τα όρθια φυτά, με έντονα πριονωτά – οδοντωτά φύλλα. Σε αυτή την ομάδα, υπάρχει και μια υποομάδα, που λέγονται ραδίκια Πουνταρέλε (Puntarelle). Τα φυτά αυτά, αναπτύσσουν στο κέντρο του φυτού έναν συμπαγή κώνο από χοντρούς, κούφιους και πολύ τραγανούς βλαστούς. Αυτοί οι βλαστοί είναι στην πραγματικότητα, τα εσωτερικά άνθη του φυτού πριν ανθίσει.3) Βέλγικο ή λευκό ραδίκι – Cichorium intybus var. foliosum (Witloof Group). Είναι μια εξειδικευμένη κατηγορία ραδικιού, που καλλιεργείται στο απόλυτο σκοτάδι για να παράγει μικρές, συμπαγείς, λευκές κεφαλές με απαλή και πικρή γεύση. 4) Ραδίκια Sugarloaf – Cichorium intybus var. foliosum (Sugarloaf Group). Γνωστά στην Ιταλία ως Pan di Zucchero (Παν ντι Τζούκερο). Περιλαμβάνει τα ραδίκια με τα μεγάλα πλατιά φύλλα που τυλίγονται σε μακρόστενο κύλινδρο. 5) Ριζώδη ραδίκια – Cichorium intybus var. sativum (Sativum Group). Περιλαμβάνει τα βιομηχανικά ραδίκια, που καλλιεργούνται αποκλειστικά για τη μεγάλη, παχιά ρίζα τους. Από αυτήν παράγεται το υποκατάστατο του καφέ και γίνεται η εξαγωγή της ινουλίνης. 6) Άγριο ραδίκι ή πικροράδικο – Cichorium intybus subsp. intybus. Φύεται σχεδόν παντού, από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι τις ορεινές πλαγιές. Θα το δείτε σε άκρες επαρχιακών δρόμων, άκρες χωραφιών, χέρσους τόπους και λιβάδια. Μεγαλώνει πάνω στο έδαφος, σχηματίζοντας μια κυκλική ροζέτα με στενά, σκούρα πράσινα φύλλα που έχουν έντονες οδοντωτές άκρες. 7) Σταμναγκάθι ή αγκαθωτό ραδίκι – Cichorium spinosum L. Ο λόγος που η επιστήμη το διαχώρισε από το κοινό ραδίκι είναι ο μοναδικός του φαινότυπος, ο οποίος εξελίχθηκε για να επιβιώνει σε σκληρά περιβάλλοντα, όπως τα άνυδρα βουνά και οι παραθαλάσσιοι βράχοι της Κρήτης. Τα φύλλα του είναι πολύ μικρά, οδοντωτά και αναπτύσσονται σε μια εξαιρετικά σφιχτή ροζέτα πάνω στο χώμα. Το πιο χαρακτηριστικό του γνώρισμα είναι ότι το καλοκαίρι, όταν ολοκληρώνεται ο κύκλος του, οι βλαστοί του ξεραίνονται και μετατρέπονται σε σκληρά, αιχμηρά αγκάθια. Αυτά προστατεύουν την καρδιά του φυτού από τα ζώα και τον καυτό ήλιο.

Απαιτήσεις του άγριου ραδικιού σε έδαφος: ευδοκιμεί σε καλά στραγγιζόμενα, γόνιμα ή ακόμα και φτωχά εδάφη, με ιδανικό pH εδάφους μεταξύ 5,5 και 7,0 ( ανεκτικό έως και pH 4,2).

Λίπανση: καλό θα είναι, για να γίνει ολοκληρωμένη λίπανση πριν από οποιαδήποτε ενέργεια σας να προχωρήσετε σε ανάλυση εδάφους. Είναι μια απλή και οικονομική μέθοδος. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας και να σας δώσουμε όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Σε γενικές γραμμές, θα λέγαμε ότι στην καλλιέργεια του άγριου ραδικιού πρέπει να δοθεί προσοχή στην επάρκεια του φωσφόρου και του καλίου στο έδαφος.

Αποστάσεις φύτευσης:  10 – 15 εκ. μεταξύ των φυτών πάνω στην γραμμή καλλιέργειας και 30 – 40 εκ. μεταξύ των γραμμών καλλιέργειας (η απόσταση του διαδρόμου μεταξύ των φυτών).

Καλλιέργεια άγριου ραδικιού σε γλάστρες ή δοχεία: Η καλλιέργεια του άγριου ραδικιού σε δοχεία ή γλάστρες θεωρείται σχετικά εύκολη εάν ακολουθήσετε μερικούς βασικούς κανόνες. α) Οι γλάστρες ή τα δοχεία που θα καλλιεργήσετε άγριο ραδίκι, πρέπει να έχουν βάθος τουλάχιστον 20 – 30 εκ. και η διάμετρος τους στο επάνω μέρος να είναι τουλάχιστον 30 εκ. Πρέπει να προσέξετε, ώστε οι οπές στράγγισης στην βάση τους να είναι καλά ανοιχτές ή να ανοίξετε και άλλες, ώστε το νερό του ποτίσματος να στραγγίζει καλά από το υπόστρωμα. β) Επιλέξτε βιολογικό υπόστρωμα για καλλιέργεια φυλλωδών λαχανικών (μαρούλι, ρόκα κ.α.). Αποφύγετε αυτά που έχουν σβόλους ή πέτρες, γιατί θα εμποδίσουν τον σχηματισμό των ριζών. Εάν έχετε δικό σας υπόστρωμα π.χ. από κομποστοποίηση και είναι καλά απολυμασμένο, κοσκινίστε το καλά και ”σπάστε” με τα χέρια σας τυχόν σβόλους, όταν το τοποθετείτε στην γλάστρα. γ) Αφού γεμίσετε τις γλάστρες σας με το υπόστρωμα, ανοίξτε με τα χέρια σας τρύπες, για να φυτέψετε τα φυτά του άγριου ραδικιού. Τοποθετήστε τα φυτά στο υπόστρωμα και σκεπάστε τα με προσοχή, ώστε η ρίζα του φυτού να είναι όλη μέσα στο υπόστρωμα. Ποτίστε ελαφρά, γύρω από κάθε φυτό. Σε κάθε γλάστρα, με διάμετρο 30 εκ. τοποθετούμε 5 – 7 φυτά. δ) Διατηρήστε το υπόστρωμα της γλάστρας σταθερά υγρό, με μικρές ποσότητες νερού καθ΄ όλη την διάρκεια της καλλιέργειας. ε) Τοποθετήστε τις γλάστρες σας σε σημείο με αρκετή ηλιοφάνεια (6 – 8 ώρες την ημέρα). Όταν οι θερμοκρασίες της άνοιξης αυξηθούν, μεταφέρετε τις γλάστρες σας σε ημι-σκιερή θέση. Σημεία Προσοχής: 1) Το υπόστρωμα που θα επιλέξετε, πρέπει να είναι το κατάλληλο. Χώμα από τον κήπο ή αποξηραμένα φύλλα, δεν έχουν συνήθως τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για μια ικανοποιητική ανάπτυξη των φυτών. 2) Τα φυτά που μεγαλώνουν σε γλάστρα, μεγαλώνουν σε έναν περιορισμένο χώρο. Πρέπει να προσθέτετε, ανά τακτά χρονικά διαστήματα (ανά 15 ημέρες), υγρά βιολογικά λιπάσματα, ώστε να μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τους σε θρεπτικά στοιχεία. 3) Κρατάμε σταθερά υγρό το έδαφος, χωρίς αυτό να ”λιμνάζει” γύρω από τα φυτά. Τακτικά ποτίσματα, με μικρό όγκο νερού, είναι καλύτερα από τα αραιά, που το νερό δίνεται σε μεγάλες ποσότητες. Η καλύτερη μέθοδος ποτίσματος, είναι αυτή της σταγόνας. Υπάρχουν στην αγορά αρκετές προτάσεις για πότισμα με σταγόνα στις γλάστρες του μπαλκονιού. 4) Ανά 15 – 20 ημέρες, εφαρμόστε στο έδαφος και στα φύλλα, ήπια βιολογικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα ή εφαρμόστε δικές σας τεχνικές φυτοπροστασίας. Η πρόληψη είναι η καλύτερη μέθοδος αντιμετώπισης (εντόμων – μυκήτων κ.α.).

Ποτίσματα στο άγριο ραδίκι: Διατηρείτε το έδαφος ή το υπόστρωμα της γλάστρας υγρό, με μικρούς όγκους νερού και χωρίς αυτό να ”λιμνάζει” γύρω από τα φυτά. Είναι φυτό, σχετικά μέτριων απαιτήσεων σε αρδεύσεις. Τα ποτίσματα είναι καλό να πραγματοποιούνται πρωινές ή απογευματινές ώρες  και ως μέθοδο άρδευσης, επιλέξτε τη μέθοδο της σταγόνας (στάγδην).

Άλλες εργασίες: α) βοτάνισμα ή σκάλισμα αγριόχορτων. Το άγριο ραδίκι υποφέρει από τον ανταγωνισμό των αγριόχορτων και εάν δεν δοθεί η απαιτούμενη προσοχή, η ανάπτυξη των φυτών δεν θα είναι η αναμενόμενη. Εκτός από τα σκαλίσματα, μπορείτε να περιορίσετε την εξάπλωση των αγριόχορτων με τη χρήση γεωυφάσματος. β) έλεγχος για εχθρούς και ασθένειες.

Πώς και πότε γίνεται η συγκομιδή στο άγριο ραδίκι; α) Συγκομιδή φύλλων: η συγκομιδή νεαρών φύλλων άγριου ραδικιού μπορεί να ξεκινήσει από το φθινόπωρο και να ολοκληρωθεί στις αρχές της άνοιξης, ανάλογα με την περιοχή και τις συνθήκες. Με ένα μαχαίρι μπορείτε να κόψετε όλο το φυτό, λίγο πάνω από το έδαφος, ή να αφαιρέσετε με τα χέρια σας τα τρυφερά φύλλα. Εάν θέλετε να καταναλώσετε ωμά τα φύλλα του άγριου ραδικιού επιλέγετε αυτά που είναι μικρού μεγέθους και τρυφερά. Ο λόγος είναι, ότι αυτά είναι λιγότερο πικρά. Εάν θέλετε να φτιάξετε σπιτικές – βραστές σαλάτες, μπορείτε να επιλέξετε και αυτά που είναι μεγαλύτερου μεγέθους. Είναι αρκετά πικρότερα από τα νεαρά, όμως με το βράσιμο η πικράδα τους θα μειωθεί. β) Συγκομιδή ανθέων: η εποχή που ανθίζει το άγριο ραδίκι είναι από τα μέσα καλοκαιριού έως και τα μέσα φθινοπώρου. Η συγκομιδή είναι καλό να γίνεται τις πρωινές ώρες, όταν η πρωινή υγρασία έχει ”σηκωθεί” από τα φυτά. Επιλέγετε αυτά που είναι καλά σχηματισμένα και τα οδηγείτε άμεσα σε σκιερό μέρος. Με ένα ψαλίδι κόβετε τα άνθη στη βάση τους. γ) Συγκομιδή ριζών: η καλύτερη εποχή για την συγκομιδή ριζών άγριου ραδικιού είναι από τα μέσα Σεπτεμβρίου έως και τα μέσα Νοεμβρίου, ανάλογα με την περιοχή. Είναι σημαντικό να προλάβετε τους πρώτους παγετούς πριν από αυτή την εργασία. Η ρίζα του άγριου ραδικιού, μπορεί να φτάσει σε βάθος 60 εκ. μέσα στο έδαφος. Με ένα σκαλιστήρι σε υγρό έδαφος, σκάβετε γύρω από το φυτό. Όταν φτάσετε σε ένα βάθος 30 – 40 εκ., τραβάτε με προσοχή τη ρίζα. Στη συνέχεια, ακολουθεί η ξήρανση και η αποθήκευση της.

Διατήρηση και αποθήκευση: α) Συντήρηση φύλλων άγριου ραδικιού: μετά τη συγκομιδή, ξεπλένετε τα φύλλα με άφθονο κρύο νερό. Στη συνέχεια, αφαιρείτε την πολλή υγρασία με μια πετσέτα (ταμποναριστά) και τοποθετείτε τα φύλλα ραδικιού χαλαρά μέσα σε χαρτί κουζίνας και τυλίγετε προσεκτικά, ώστε να σχηματιστεί ένα μικρό ρολό, που στο εσωτερικό του θα περιέχει τα φύλλα. Τα ρολά αυτά τα βάζετε σε σακούλες και τα οδηγείτε στη συντήρηση του ψυγείου (στην θήκη των φρούτων – λαχανικών). Σε αυτές τις συνθήκες, τα φύλλα θα διατηρηθούν σε καλή κατάσταση, για 4 – 6 ημέρες. β) Συντήρηση ριζών άγριου ραδικιού: μετά την συγκομιδή, πλένετε τις ρίζες με άφθονο νερό και τις τοποθετείτε σε σκοτεινό μέρος για να στεγνώσουν. Όταν ξεραθούν, τις σπάτε σε μικρότερα κομμάτια και τις κλείνετε σε βάζο που κλείνει αεροστεγώς.

Προσβολές από έντομα: Αφίδες (Ψείρες), Σαλιγκάρια, Θρίπας, Σκαθάρια

Προσβολές από μύκητες – βακτήρια: Περονόσπορος, Ανθράκωση, Φουζάριο, Σεπτόρια

Προσβολές από ιώσεις:- 

 

Το Άγριο Ραδίκι είναι πλούσιο σε βιταμίνες Α, C, Κ, φολικό οξύ, ασβέστιο και κάλιο.

Βοηθάει το πεπτικό και το απεκκριτικό σύστημα, γιατί συμβάλει στην αποβολή τοξικών ουσιών από τον οργανισμό.

Επιπλέον, έχει χαμηλό ποσοστό θερμίδων και λιπαρών και τονώνει τον οργανισμό. Η κατανάλωση του βοηθάει και στη ρύθμιση του σακχάρου.

 

Είναι πολύ νόστιμη βραστή σαλάτα, με ελαιόλαδο και λεμόνι. Ταιριάζει με ψάρια (συνοδευτικό), αυγά (μπορείτε να φτιάξετε πολύ νόστιμα σφουγγάτα) ή να το δοκιμάσετε με αυγά μάτια, ενώ είναι πολύ νόστιμο σε φρικασέ με αρνάκι.

Το νερό του βρασμού των αγριοραδικιών σε πολλές περιοχές της χώρας μας, συνηθίζεται να μην πετιέται, αλλά να πίνεται. Θεωρείται ευεργετικό και καθαρτικό ρόφημα. Για να μειώσετε την πικράδα του, μπορείτε να προσθέσετε αλάτι και λεμόνι.

Τα άνθη του είναι βρώσιμα. Μπορείτε να τα προσθέσετε σε σαλάτες ή σαν γαρνιτούρα σε πιάτα.

Οι ρίζες του είναι και αυτές βρώσιμες. Μπορείτε να τις δοκιμάσετε ως βραστές ή ψητές. Οι φρέσκιες ρίζες (από φυτό ενός έτους) είναι τρυφερότερες, λιγότερο πικρές και περισσότερο εύπεπτες. Από τις ρίζες μετά από την αποξήρανση και την άλεση τους, προκύπτει ένα τονωτικό ρόφημα που είναι υποκατάστατο του καφέ.