Τσουκνίδα άγρια (8 ΦΥΤΑ)

Βιολογικά φυτά, άγριας Τσουκνίδας.

Υπάρχουν 4ο διαφορετικά είδη τσουκνίδας σε όλο τον κόσμο. Στη χώρα μας φύονται άγρια 4 είδη. Η άγρια Τσουκνίδα ή Τσουκνίδα η δίοικος (Urtica dioica) είναι η πιο κοινή.

Φυτό πολυετές, που σε ιδανικές συνθήκες μπορεί να φτάσει τα 2 μέτρα σε ύψος. Τα φύλλα είναι σκούρου πράσινου χρώματος, οδοντωτά, σε σχήμα καρδιάς, με μυτερή άκρη. Το μήκος τους ποικίλει από 5 έως 15 εκατοστά. Τα άνθη είναι μικρού μεγέθους και εμφανίζονται σε ομάδες (ταξιανθίες). Το χρώμα τους είναι κίτρινο-πράσινο ή υπόλευκο. Η περίοδος ανθοφορίας της Τσουκνίδας, ανάλογα με την περιοχή καλλιέργειας, ξεκινάει στο τέλος της άνοιξης και ολοκληρώνεται στο τέλος του καλοκαιριού.

Όλα τα μέρη του φυτού είναι βρώσιμα. Τα φύλλα, οι βλαστοί, οι σπόροι και οι ρίζες μπορούν να χρησιμοποιηθούν με πολλούς τρόπους για φαρμακευτικούς σκοπούς ή ως τροφή. 

Πολύ καλή επιλογή για καλλιέργεια, από ερασιτέχνες και επαγγελματίες.

Μπορεί να καλλιεργηθεί υπαίθρια και σε μεγάλες – βαθιές γλάστρες.

 

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ 

Προέλευση ποικιλίας: Ευρώπη και Βόρεια Αφρική. Σήμερα απαντάται σε όλο τον κόσμο.

Καλλιεργείται από: η έρευνα για την Τσουκνίδα αναφέρει τη χρήση της τουλάχιστον από τη Νεολιθική εποχή (10000 π.Χ.) ως φάρμακο, τροφή ή για τη δημιουργία ρουχισμού.

Οι δικές μας παρατηρήσεις: ένα φυτό γνωστό από την αρχαιότητα για τις θρεπτικές και θεραπευτικές του ιδιότητες. Στη χώρα μας χρησιμοποιείται κυρίως ως τροφή και στη λαϊκή ιατρική. Είναι φυτό που μπορεί να καλλιεργηθεί εύκολα, τόσο στο έδαφος όσο και σε μεγάλες γλάστρες. Η μόνη προσοχή που θέλει είναι στο πότισμα και να μην απλωθεί στον κήπο ως ζιζάνιο. Δηλαδή, να αφαιρούμε τα άνθη της, πριν αυτά ωριμάσουν και ρίξουν τους σπόρους στο έδαφος. Μεταφυτέψτε τα φυτά στην άκρη του κήπου σας, σε ημισκιερή θέση ή σε μεγάλες βαθιές γλάστρες σε σκιερό σημείο του μπαλκονιού σας.

Πού μπορεί να καλλιεργηθεί στη χώρα μας: αυτοφύεται σε όλη τη χώρα, σε καλλιεργημένα και μη χωράφια, σε λιβάδια και σε ορεινές ή ημιορεινές περιοχές, σε υψόμετρο από 0 έως 2500 μέτρα.

Ιδανική εποχή μεταφύτευσης; Αρχές – μέσα άνοιξης και αρχές – μέσα φθινοπώρου

Ύψος φυτού: έως 2 μέτρα (μ.ο. 120 – 160 εκ.)

Χρώμα φύλλων: σκούρο πράσινο

Διάρκεια ζωής του φυτού: πολυετές

Γεύση: η υφή είναι ζουμερή και η γεύση ελαφρώς γλυκιά και πικρή, με πικάντικη νότα

Βράβευση ποιότητας ποικιλίας:  –

Μεταφύτευση – πρώτη συγκομιδή: 50 – 60 ημέρες (σε ιδανικές συνθήκες)

Κατάλληλη για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ

Κατάλληλη για οικιακό λαχανόκηπο; ΝΑΙ

Απόδοση (παραγωγικότητα): πολύ παραγωγικό

Συσκευασία για ερασιτέχνες: δισκάκι των 8 φυτών

Συσκευασία για επαγγελματίες: δίσκος 228 φυτών (κατόπιν συνεννόησης)

Πιστοποίηση βιολογικών φυτών – φορέας: ΔΗΩ

Έλεγχος φυτοϋγείας: ΚΕΠΠΥΕΛ Γιαννιτσών

 

ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΑΣ

Οικογένεια: Urticaceae

Επιστημονική ονομασία: Urtica dioica subsp. dioica

Καταγωγή της Τσουκνίδας: αρχικά η Ευρώπη και η Βόρεια Αφρική. Σήμερα έχει επεκταθεί σχεδόν σε όλο τον κόσμο.

Άλλες ονομασίες: Αγκινίδα, Ακαληφή, Ουρτζάτς ή Ουρτζάκα, Ούρτικη, Αγκινίδα, Τσικνίδα, Κνίδη, Κιντέατα ή Κινθέατα, Κνίδη η δίοικος, Τσουκνί, Τσουκνίθα.

Διεθνείς ονομασίες: Common Nettle, burn Nettle, stinging Nettle, Grosse brennessel, Ortie dioique, grande Ortie, Ortiga mayor, Οrtiga, Cúlfáich, Vrscikali, Bichchhu buti, Urtigão, Urzică, жгучка, костырка, обична коприва, Brännässla, Isırgan, Stor nælde, 异株荨麻, Oбикновена коприва, Hithri, Velika kopriva.

Απαιτήσεις της Τσουκνίδας σε έδαφος: μπορείτε να τη βρείτε στην άγρια μορφή της στην άκρη ρυακιών – ποταμών και γενικά σε υγρά εδάφη, πλούσια σε οργανική ουσία. Μπορεί όμως να ανεχθεί και να προσαρμοστεί σε ποικιλία εδαφών. Το ιδανικό pH είναι από 5 έως 8.

Λίπανση: καλό θα είναι, για να γίνει ολοκληρωμένη λίπανση, πριν από οποιαδήποτε ενέργεια σας να προχωρήσετε σε ανάλυση εδάφους. Είναι μία απλή και οικονομική μέθοδος. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας και να σας δώσουμε όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Σε γενικές γραμμές, θα λέγαμε ότι στην καλλιέργεια της άγριας Τσουκνίδας πρέπει να δοθεί προσοχή στην επάρκεια της οργανικής ουσίας και του Αζώτου στο έδαφος.

Αποστάσεις φύτευσης:  30 – 40 εκ. μεταξύ των φυτών πάνω στην γραμμή καλλιέργειας και 60 – 90 εκ. μεταξύ των γραμμών καλλιέργειας (η απόσταση του διαδρόμου μεταξύ των φυτών).

Καλλιέργεια της Τσουκνίδας σε γλάστρες ή δοχεία: α) Οι γλάστρες ή τα δοχεία που θα καλλιεργήσετε την άγρια Τσουκνίδα πρέπει να έχουν βάθος τουλάχιστον 30 – 40 εκ., και η διάμετρος τους στο επάνω μέρος να είναι τουλάχιστον 30 εκ. Πρέπει να προσέξετε, ώστε οι οπές στράγγισης στη βάση τους να είναι καλά ανοιχτές ή να ανοίξετε και άλλες, ώστε το νερό του ποτίσματος να στραγγίζει καλά από το υπόστρωμα. β) Επιλέξτε βιολογικό υπόστρωμα για καλλιέργεια φυλλωδών λαχανικών (μαρούλι, ρόκα κ.α.). Αποφύγετε αυτά που έχουν σβόλους ή πέτρες, γιατί θα εμποδίσουν τον σχηματισμό των ριζών. Εάν έχετε δικό σας υπόστρωμα π.χ. από κομποστοποίηση και είναι καλά απολυμασμένο, κοσκινίστε το καλά και ”σπάστε” με τα χέρια σας τυχόν σβόλους, όταν το τοποθετείτε στην γλάστρα. γ) Αφού γεμίσουμε τις γλάστρες μας με το υπόστρωμα, ανοίγουμε με το χέρι μας τρύπες, για να φυτέψουμε τα φυτά της άγριας Τσουκνίδας. Τοποθετούμε τα φυτά στο υπόστρωμα και τα σκεπάζουμε με προσοχή, ώστε η ρίζα του φυτού να είναι όλη μέσα στο υπόστρωμα. Ποτίζουμε ελαφρά, γύρω από κάθε φυτό. Σε κάθε γλάστρα με διάμετρο 30 εκ. τοποθετούμε 1 – 2  φυτά. δ) Διατηρείστε το υπόστρωμα της γλάστρας σταθερά υγρό, με επαρκείς ποσότητες νερού, καθ΄ όλη τη διάρκεια της καλλιέργειας. ζ) Τοποθετήστε τις γλάστρες σας σε σημείο με αρκετή ηλιοφάνεια (6 – 8 ώρες την ημέρα). Όταν οι θερμοκρασίες της άνοιξης αυξηθούν, μεταφέρετε τις γλάστρες σας σε ημι-σκιερή θέση.

Ποτίσματα στην Τσουκνίδα: είναι απαιτητικό φυτό σε αρδευτικό νερό, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια ανάπτυξης του. Όταν περάσει ένα χρονικό διάστημα από τη μεταφύτευση και η ρίζα έχει μεγαλώσει, οι ανάγκες μειώνονται ελαφρώς. Εμπειρικά θα λέγαμε ότι 1 – 2 ποτίσματα την εβδομάδα, κατά την περίοδο της άνοιξης και του φθινοπώρου, είναι ικανά να καλύψουν τις ανάγκες της Τσουκνίδας σε αρδευτικό νερό. Το καλοκαίρι, τα ποτίσματα μπορεί να φτάσουν και τα 3 – 4 την εβδομάδα.

Εάν καλλιεργείτε Τσουκνίδα σε γλάστρες ή δοχεία, οι ανάγκες του φυτού αυξάνονται, γιατί το υπόστρωμα στεγνώνει εύκολα. Υπολογίστε τουλάχιστον ένα περισσότερο πότισμα παραπάνω την εβδομάδα, σε σχέση με την καλλιέργεια στο έδαφος.

Ποτίστε τα φυτά πρωινές ή απογευματινές ώρες, με φειδώ και με μικρούς όγκους νερού. Δεν πρέπει να ”λιμνάζει” το νερό του ποτίσματος γύρω από τα φυτά, γιατί είναι πολύ πιθανό να δημιουργηθούν συνθήκες σήψης των ριζών του φυτού. Ως μέθοδο άρδευσης, επιλέξτε αυτήν της σταγόνας (στάγδην άρδευση).

Άλλες εργασίες: α) βοτάνισμα ή σκάλισμα αγριόχορτων, β) έλεγχος για εχθρούς και ασθένειες, γ) κόψιμο κορυφής (κορφολόγημα):  όταν τα φυτά φτάσουν σε ύψος 40 – 50 εκατοστών, κόβουμε την κορυφή τους με το χέρι, ώστε να τα οδηγήσουμε να σχηματίσουν πυκνότερο φύλλωμα.

Πώς και πότε γίνεται η συγκομιδή της Τσουκνίδας; α) Πως συγκομίζουμε φύλλα Τσουκνίδας; όταν το φυτό έχει φτάσει το 40 – 50 εκ. και έχει σχηματίσει πλούσιο φύλλωμα, μπορούμε να ξεκινήσουμε την συγκομιδή των φύλλων. Η ιδανική εποχή είναι στα μέσα – τέλη της άνοιξης, πριν την έναρξη της ανθοφορίας του φυτού. Με ένα μεγάλο ψαλίδι ή μαχαίρι, κόβουμε το επάνω τμήμα του φυτού ή το ένα τρίτο του φυτού, γιατί εκεί υπάρχει η καινούργια βλάστηση και τα φύλλα είναι τρυφερά και κατάλληλα για μαγειρική χρήση. Επειδή η Τσουκνίδα τσιμπάει, πρέπει να φοράμε γάντια και μια μακρυμάνικη μπλούζα. Η καλύτερη ώρα της ημέρας είναι νωρίς το πρωί. β) Πως συγκομίζουμε τις ρίζες της Τσουκνίδας; η Τσουκνίδα έχει επιφανειακό ριζικό σύστημα, δηλαδή η κύρια ρίζα της είναι σε βάθος έως 20 εκατοστών μέσα στο έδαφος. Με ένα φτυάρι, σε ποτισμένο έδαφος, αφαιρούμε με προσοχή τις ρίζες. Η καλύτερη εποχή για την συγκομιδή ριζών, είναι από τα μέσα φθινοπώρου έως το τέλος χειμώνα.

Διατήρηση και αποθήκευση: τα φύλλα μπορούμε να τα τυλίξουμε σε υγρό χαρτί κουζίνας και να τα τοποθετήσουμε στη βάση της συντήρησης (στο συρτάρι για τα φρούτα). Σε αυτές τις συνθήκες, θα διατηρηθούν για 1– 2 ημέρες.

Προσβολές από έντομα: Αφίδες, Σαλιγκάρια

Προσβολές από μύκητες – βακτήρια: Περονόσπορος, Βοτρύτης, Σκωρίαση, Φόμα

Προσβολές από ιώσεις: –

 

ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΑΓΡΙΑΣ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ

Η Άγρια Τσουκνίδα θεωρείται από πολλούς μία σύγχρονη υπερτροφή, καθώς περιέχει μεγάλες ποσότητες μετάλλων, αντιοξειδωτικών ουσιών και βιταμινών.

Είναι φυτό πλούσιο σε βιταμίνες C, Α, Κ και Ε. Οι βιταμίνες αυτές βοηθούν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, στην υγεία των ματιών και του δέρματος και στην υγεία των οστών. Επιπλέον, περιέχει τις βιταμίνες Β1, Β2, Β3, Β5 και φυλλικό οξύ που βοηθούν στον μεταβολισμό και στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Η Άγρια Τσουκνίδα βοηθάει στην καταπολέμηση της αναιμίας, στη μεταφορά οξυγόνου στο αίμα, στην υγεία των δοντιών, στη μυική χαλάρωση και στην υγεία των μαλλιών και των νυχιών. Οι ιδιότητες αυτές οφείλονται στην περιεκτικότητα της σε σίδηρο, ασβέστιο, μαγνήσιο, πυρίτιο και σε κάποια ιχνοστοιχεία όπως μαγγάνιο, χαλκός και ψευδάργυρο.

 

ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΓΡΙΑΣ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑΣ

Η τσουκνίδα μπορεί να χρησιμοποιηθεί με πολλούς τρόπους: στη μαγειρική (σούπες, σαλάτες κ.α.), στη βοτανοθεραπεία (διουρητικό, αντιφλεγμονώδες, οστεοαρθρίτιδα, ουρολογικές διαταραχές), στα καλλυντικά (μαλλιά, δέρμα) και στον κήπο (λίπανση, απωθητικό παρασίτων). Τα φύλλα και οι ρίζες, είναι τα μέρη του φυτού, που χρησιμοποιούνται περισσότερο.

Τα φύλλα: επιλέγουμε τα νεαρά και τρυφερά, γιατί έχουν την καλύτερη γεύση και υφή. Να υπενθυμίσουμε εδώ ότι, μετά το μαγείρεμα τους, τα φύλλα, δεν τσιμπούν και ότι είναι μία πολύ νόστιμη και θρεπτική τροφή. Σε πάρα πολλές χώρες του κόσμου κάνουν σούπες, αφού τα βράσουν ή τα σοτάρουν. Επιπλέον, τα προσθέτουν ως γαρνιτούρα σε πιάτα κ.α.

Στην χώρα μας, η Τσουκνίδα έχει αρκετές χρήσεις στην κουζίνα. Σε διάφορες περιοχές φτιάχνουν τσουκνιδόπιτες ή τσουκνιδοκεφτέδες. Οι Πόντιοι φτιάχνουν με πηχτή σούπα, γνωστή ως Κιντέατα, που εκτός από φύλλα τσουκνίδας περιέχει φρέσκο δυόσμο, γλυκό μπούκοβο, σκόρδο και πιπέρι μαύρο.

Στη μεσόγειο, είναι αρκετά δημοφιλές το πέστο Τσουκνίδας, που ταιριάζει πολύ με ζυμαρικά, με πίτσα ή σε πατατοσαλάτες. Επίσης τη συναντάμε σε συνταγές με ριζότο, σε ομελέτες, σε κέικ κ.α.

Οι ρίζες: οι ρίζες της τσουκνίδας χρησιμοποιούνται κυρίως στην παραδοσιακή και σύγχρονη βοτανοθεραπεία. Διαθέτουν διουρητικές ιδιότητες, βοηθούν στην ανακούφιση της φλεγμονής των αρθρώσεων και περιέχουν ενώσεις όπως λεκτίνες , στερόλες και λιγνάνες που μπορεί να επηρεάσουν τα κύτταρα του προστάτη. Επίσης, η ρίζα της τσουκνίδας μπορεί να έχει αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις και αντιμικροβιακές επιδράσεις, αν και τα επιστημονικά στοιχεία για πολλές χρήσεις είναι περιορισμένα.