Βιολογικά φυτά Κοματσούνα ή Ιαπωνικού σπανακιού, Comred.
Με προέλευση από την Ιαπωνία, η ποικιλία Κοματσούνα αποτελεί ιδανική επιλογή για επαγγελματική ή ερασιτεχνική καλλιέργεια. Πολύ δημοφιλής για καλλιέργεια νεαρών φύλλων (Baby leafs).
Φυτό ετήσιο, ύψους έως 40 εκατοστά. Σχηματίζει φύλλα λεία, ωοειδή, κόκκινου – μωβ χρώματος. Οι μίσχοι των φύλλων είναι πράσινου χρώματος. Η Κοματσούνα καλλιεργείται για τα φύλλα της και συνήθως η καλλιέργεια της είναι ετήσια.
Όλα τα μέρη του φυτού Κοματσούνα Comred, εκτός της ρίζας του, είναι βρώσιμα. Τα φύλλα είναι το κύριο βρώσιμο μέρος του φυτού. Τα νεαρά φύλλα (baby greens) είναι πολύ τρυφερά και καταναλώνονται συχνά ωμά σε σαλάτες. Τα πιο ώριμα φύλλα μπορούν να μαγειρευτούν (σε σούπες, stir-fries κ.α.).
Σχετικά καλή ανοχή στην πρόωρη βλάστηση (”ξεβλάστωμα”).
Πολύ καλή επιλογή για καλλιέργεια από ερασιτέχνες και επαγγελματίες.
Μπορεί να καλλιεργηθεί υπαίθρια ή σε μεγάλες – βαθιές γλάστρες.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΚΟΜΑΤΣΟΥΝΑ COMRED
Προέλευσης ποικιλίας: Ιαπωνία
Καλλιεργείται από: άγνωστο
Οι δικές μας παρατηρήσεις: γνωστό και ως Ιαπωνικό σπανάκι, η Κοματσούνα είναι πολύ δημοφιλής σε όλη την Ασία και τα τελευταία χρόνια η καλλιέργεια και η χρήση της έχει εξαπλωθεί σχεδόν σε όλον τον κόσμο. Φυτό γρήγορης ανάπτυξης, πολύ εύκολο στην καλλιέργεια του και πολύ παραγωγικό. Σε 15 ημέρες μπορείτε να συγκομίσετε τα νεαρά φύλλα και σε περίπου ένα μήνα ολόκληρο το φυτό.
Πού μπορεί να καλλιεργηθεί στη χώρα μας: σε όλη την Ελλάδα, σε εποχές με ήπιες συνθήκες. Οι ιδανικές θερμοκρασίες για την ανάπτυξη της είναι από τους 10°C έως τους 20°C, με ελάχιστη τους 0°C και μέγιστη λίγο πάνω από τους 25°C. Σε θερμοκρασίες πάνω από τους 25 – 30°C, το φυτό θα ανθίσει πρόωρα (θα ξεβλαστώσει).
Ιδανική εποχή μεταφύτευσης; αρχές άνοιξης και μέσα – τέλος φθινοπώρου. Από Φεβρουάριο έως Μάρτιο, πριν από την αύξηση της θερμοκρασίας και από Σεπτέμβριο έως Νοέμβριο, ανάλογα με την περιοχή. Η μείωση της θερμοκρασίας και η αύξηση της υγρασίας ευνοούν την ανάπτυξη του φυτού. Η ανθεκτικότητά του στο κρύο το καθιστά ιδανικό για καλλιέργεια κατά τη διάρκεια του ήπιου μεσογειακού χειμώνα.
Η μεταφύτευση κατά τη διάρκεια της έντονης καλοκαιρινής ζέστης συνήθως δεν συνιστάται, εκτός εάν παρέχεται επαρκής σκίαση και άφθονο πότισμα, καθώς τα φυτά μπορεί να υποφέρουν από τις υψηλές θερμοκρασίες.
Σε ήπιες μεσογειακές περιοχές (π.χ. παράκτιες περιοχές της Ελλάδας, Νότια Ιταλία, Πορτογαλία, Ισπανία), η καλλιέργεια μπορεί να συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα. Το φυτό είναι ανθεκτικό σε ήπιους παγετούς.
Ύψος φυτού: έως 40 εκατοστά
Χρώμα φύλλων: κόκκινο – μωβ
Διάρκεια ζωής του φυτού: ετήσιο
Γεύση: τα νεαρά φύλλα Κοματσούνα είναι τρυφερά, ελαφρώς γλυκιά, με νότες σπανακιού ή λάχανου. Τα μεγαλύτερα και πιο ώριμα φύλλα είναι περισσότερο πικάντικα και η γεύση τους θυμίζει αυτήν της μουστάρδας.
Βράβευση ποιότητας ποικιλίας: –
Μεταφύτευση – συγκομιδή: 10 έως 20 ημέρες για τη συγκομιδή νεαρών φύλλων και 25 έως 40 ημέρες για τη συγκομιδή ώριμων φύλλων.
Κατάλληλη για επαγγελματική καλλιέργεια; ΝΑΙ
Κατάλληλη για οικιακό λαχανόκηπο; ΝΑΙ
Απόδοση (παραγωγικότητα): πολύ παραγωγικό
Συσκευασία για ερασιτέχνες: δισκάκι των 8 φυτών
Συσκευασία για επαγγελματίες: 228 φυτών (κατόπιν συνεννόησης)
Πιστοποίηση βιολογικών φυτών – φορέας: ΔΗΩ
Έλεγχος φυτοϋγείας: ΚΕΠΠΥΕΛ Γιαννιτσών
ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΜΑΣ
Οικογένεια: Brassicaceae
Επιστημονική ονομασία: Brassica rapa var. perviridis
Καταγωγή της Κοματσούνα: προέρχεται από την Ανατολική Ασία. Πιστεύεται ότι εισήχθη στην Ιαπωνία από την ηπειρωτική Κίνα πριν από αιώνες, ενδεχομένως κατά την περίοδο Νάρα (710-794 μ.Χ.) ή νωρίτερα.
Ιστορικά στοιχεία για την Κοματσούνα: το όνομα “Κοματσούνα” σημαίνει “λαχανικό της Κομάτσου” (Komatsu), ενός προαστίου του Τόκιο, όπου το φυτό καλλιεργούνταν εντατικά κατά την περίοδο Έντο (1603 – 1868). Η παράδοση λέει ότι ο Shogun Tokugawa Yoshimune σταμάτησε για να κυνηγήσει κοντά στον ποταμό Έντο τον 18ο αιώνα και του προσφέρθηκε ένα πιάτο με αυτό το τοπικό λαχανικό. Εντυπωσιασμένος από τη γεύση του, έδωσε το όνομα “Κοματσούνα” και διέταξε την περαιτέρω καλλιέργειά του.
Η Κοματσούνα παρέμεινε ένα πολύ δημοφιλές λαχανικό στην Ιαπωνία και με την πάροδο του χρόνου, η καλλιέργεια της εξαπλώθηκε σε όλη τη χώρα και σε άλλες ασιατικές χώρες, όπως η Ταϊβάν και η Κορέα. Τα τελευταία χρόνια, έχει γίνει δημοφιλής και στη Δύση, χάρη στην αυξανόμενη ζήτηση για ασιατικά λαχανικά αλλά και τη διατροφική της αξία. Καλλιεργείται παγκοσμίως σε πολλές εύκρατες περιοχές.
Γενικά στοιχεία για το φυτό Κοματσούνα: ανήκει στα Κραμβοειδή (Brassicaceae), την ίδια οικογένεια με το λάχανο, το μπρόκολο και το γογγύλι και είναι ένα δημοφιλές φυλλώδες λαχανικό, γνωστό και ως Ιαπωνικό σπανάκι μουστάρδας ή Tendergreen. Δεν έχει ελληνική ονομασία, αλλά αναφέρεται διεθνώς, με το ιαπωνικό του όνομα (Κοματσούνα – Komatsuna). Κερδίζει δημοτικότητα στη Δύση ως υγιεινό “superfood”. Ειδήσεις και άρθρα σε περιοδικά μαγειρικής παρουσιάζουν νέους τρόπους ενσωμάτωσης του σε σαλάτες, smoothies και άλλες δυτικές συνταγές, ξεφεύγοντας από την παραδοσιακή ασιατική κουζίνα.
Το φυτό αναπτύσσει μία ροζέτα από λεία, στρογγυλεμένα ή ωοειδή, σκούρα πράσινα φύλλα με λεπτούς, τρυφερούς μίσχους. Μπορεί να φτάσει σε ύψος περίπου τα 30 με 45 εκατοστά.
Οι κύριες χώρες παραγωγής του φυτού Κοματσούνα είναι η Κίνα, η Ιαπωνία, η Ταιβάν, η Νότια Κορέα και το Βιετνάμ. Επίσης, καλλιεργείται στην Καλιφόρνια των Η.Π.Α., την Αυστραλία και ττην Ευρώπη κυρίως στην Ολλανδία, την Ιταλία και τη Γαλλία. Στη χώρα μας, καλλιεργείται δοκιμαστικά σε μικρές εκτάσεις.
Άλλες ονομασίες: Ιαπωνικό σπανάκι μουστάρδας, Ιαπωνικό σπανάκι
Διεθνείς ονομασίες: Komatsuna, Mostaza tierna, Épinard moutarde, Senfkohl, ผักโขมญี่ปุ่น, 고마쓰나, 小松菜, Cải bó xôi Nhật, Japanese mustard spinach, Tendergreen, Mostarda spinacio, Moutarde épinard, Japanischer Senfspinat, Japán mustárspenót
Απαιτήσεις της Κοματσούνα σε έδαφος: αποδίδει καλύτερα σε εδάφη που στραγγίζουν καλά και κρατούν μία σχετική υγρασία, όπως τα αμμοπηλώδη ή πηλοαμμώδη. Είναι σημαντικό το έδαφος να στραγγίζει καλά το πλεονάζον νερό. Η Κοματσούνα δεν ανέχεται το νερό να λιμνάζει, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει στη σήψη των ριζών. Το ιδανικό εύρος pH είναι από ελαφρώς όξινο έως ουδέτερο, μεταξύ 6,0 και 7,0. Ωστόσο, μπορεί να ανεχθεί και ένα ελαφρώς αλκαλικό pH, έως 7,5.
Συνοπτικά, ένα γόνιμο, καλά στραγγιζόμενο έδαφος, πλούσιο σε οργανική ουσία είναι το ιδανικό περιβάλλον για την επιτυχημένη καλλιέργεια της Κοματσούνα.
Λίπανση: καλό θα είναι, για να γίνει ολοκληρωμένη λίπανση, πριν από οποιαδήποτε ενέργεια σας να προχωρήσετε σε ανάλυση εδάφους. Είναι μία απλή και οικονομική μέθοδος. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας και να σας δώσουμε, όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες. Σε γενικές γραμμές θα λέγαμε, ότι πριν τη μεταφύτευση της Κοματσούνα, πρέπει να ενσωματώσετε στο έδαφος καλά χωνεμένο compost ή βιολογική κοπριά κότας.
Εάν το έδαφος δεν είναι γόνιμο, 15 ημέρες μετά τη μεταφύτευση των φυτών Κοματσούνα, μπορείτε να κάνετε μία εφαρμογή στο έδαφος με υγρό βιολογικό λίπασμα (ριζοπότισμα) π.χ. με υγρό φυκιών κ.α.
ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ: Αποφύγετε την υπερβολική χρήση Αζώτου, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική βλαστική ανάπτυξη με μειωμένη αντοχή σε ασθένειες. Λόγω του γρήγορου ρυθμού ανάπτυξης, τα θρεπτικά συστατικά πρέπει να είναι εύκολα διαθέσιμα στο έδαφος.
Αποστάσεις φύτευσης: 30 – 40 εκ. μεταξύ των φυτών πάνω στην γραμμή καλλιέργειας και 50 – 60 εκ. μεταξύ των γραμμών καλλιέργειας (η απόσταση του διαδρόμου μεταξύ των φυτών).
Καλλιέργεια της Κοματσούνα σε γλάστρες ή δοχεία: α) Οι γλάστρες ή τα δοχεία που θα καλλιεργήσετε Κοματσούνα, πρέπει να έχουν βάθος τουλάχιστον 15 – 20 εκ. και η διάμετρος τους στο επάνω μέρος να είναι τουλάχιστον 20 εκ. Πρέπει να προσέξετε, ώστε οι οπές στράγγισης στη βάση τους να είναι καλά ανοιχτές ή να ανοίξετε και άλλες, ώστε το νερό του ποτίσματος να στραγγίζει καλά από το υπόστρωμα. β) Επιλέξτε βιολογικό υπόστρωμα για καλλιέργεια φυλλωδών κηπευτικών. Αποφύγετε αυτά που έχουν σβόλους ή πέτρες, γιατί θα εμποδίσουν τον σχηματισμό των ριζών. Εάν έχετε δικό σας υπόστρωμα π.χ. από κομποστοποίηση και είναι καλά απολυμασμένο, κοσκινίστε το καλά και ”σπάστε” με τα χέρια σας τυχόν σβόλους, όταν το τοποθετήσετε στη γλάστρα. γ) Αφού γεμίσουμε τις γλάστρες μας με το υπόστρωμα, ανοίγουμε με το χέρι μας τρύπες, για να φυτέψουμε τα φυτά της Κοματσούνα. Τοποθετούμε τα φυτά στο υπόστρωμα και τα σκεπάζουμε με προσοχή, ώστε η ρίζα του φυτού να είναι όλη μέσα στο υπόστρωμα. Ποτίζουμε ελαφρά γύρω από κάθε φυτό. Σε κάθε γλάστρα με διάμετρο 20 εκ. τοποθετούμε 1 – 2 φυτά. δ) Διατηρείστε το υπόστρωμα της γλάστρας σταθερά υγρό, με μικρές ποσότητες νερού καθ΄ όλη την διάρκεια της καλλιέργειας. ζ) Τοποθετήστε τις γλάστρες σας σε σημείο με πλήρη ηλιοφάνεια
Ποτίσματα στην Κοματσούνα: χρειάζεται σταθερή υγρασία στο έδαφος, για να αναπτυχθεί σωστά και να διατηρήσει τρυφερά φύλλα. Η έλλειψη νερού (στρες ξηρασίας), είναι η κύρια αιτία που το φυτό ανθίζει πρόωρα (ξεβλάστωμα) και τα φύλλα γίνονται σκληρά και πικρά. Συχνότητα Ποτίσματος ανά Εποχή: την άνοιξη και το φθινόπωρο, κάθε 2-3 ημέρες, ανάλογα με τις βροχοπτώσεις. Τον χειμώνα, μία φορά την εβδομάδα, ενώ το καλοκαίρι κάθε 2 ημέρες ή καθημερινά, ίσως και δύο φορές μέσα στην ημέρα (πρωί – βράδυ) σε περιόδους καύσωνα. Η ιδανική μέθοδος ποτίσματος είναι η άρδευση με σταγόνες (στάγδην άρδευση).
Όταν καλλιεργείτε Κοματσούνα σε γλάστρα, θα πρέπει να θυμάστε ότι το υπόστρωμα στεγνώνει πιο γρήγορα από το έδαφος, οπότε τα ποτίσματα, είναι πιθανό να διπλασιαστούν.
Άλλες εργασίες: α) βοτάνισμα ή σκάλισμα αγριόχορτων, β) έλεγχος για εχθρούς και ασθένειες
Πώς και πότε γίνεται η συγκομιδή της Κοματσούνα; η συγκομιδή της Κοματσούνα γίνεται με 2 τρόπους: 1) Συγκομιδή νεαρών φύλλων (baby leafs): περίπου 20 ημέρες από τη μεταφύτευση των φυτών, μπορεί να ξεκινήσει η συγκομιδή νεαρών φύλλων. Η εργασία ξεκινάει νωρίς το πρωί. Με ένα ψαλίδι, κόβουμε στη βάση τους νεαρά φύλλα. Προσέχουμε να κόβουμε μόνο τα εξωτερικά φύλλα και όχι αυτά που είναι στο κέντρο του φυτού. Με αυτόν τον τρόπο, μπορείτε να συγκομίζετε κάθε εβδομάδα ή ανά δέκα ημέρες, ανάλογα με τον ρυθμό ανάπτυξης. 2) Συγκομιδή ολόκληρου του φυτού: περίπου 40 ημέρες από τη μεταφύτευση των φυτών στο έδαφος, μπορεί να γίνει η συγκομιδή όλου του φυτού Κοματσούνα. Με ένα κοφτερό μαχαίρι, κόβουμε το φυτό λίγο πάνω από το έδαφος.
Προετοιμασία πριν την κατανάλωση: μετά την συγκομιδή των φύλλων (νεαρών – ώριμων), τα ξεπλένουμε προσεκτικά και σχολαστικά για να απομακρύνουμε τις σκόνες και άλλες ξένες ύλες. Κατά τη διαδικασία του πλυσίματος, απομακρύνουμε τυχόν κίτρινα φύλλα.
Διατήρηση και αποθήκευση: μετά το στέγνωμα των φύλλων και εφόσον δεν καταναλωθούν αμέσως, πρέπει να συντηρηθούν. Τα τυλίγουμε σε νοτισμένο χαρτί κουζίνας ή σε μία πετσέτα, σαν πάπυρο, και τα τοποθετούμε σε μία πλαστική σακούλα ή σε ένα δοχείο στο συρτάρι συντήρησης του ψυγείου. Σε αυτές τις συνθήκες, μπορούν να διατηρηθούν 5 έως 7 ημέρες.
Προσβολές από έντομα – ζώα: Αλευρώδεις, Αφίδες, Πιερίδα του λάχανου, Θρίπες, Σαλιγκάρια
Προσβολές από μύκητες – βακτήρια: Ωίδιο, Περονόσπορος, Πύθιο, Φυτόφθορα, Xanthomonas campestris (Βακτήριο)
Προσβολές από ιώσεις: Ιός του μωσαϊκού του κουνουπιδιού (Cauliflower mosaic virus)
ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΜΑΤΣΟΥΝΑ
Η Κοματσούνα είναι φυτό με μεγάλη θρεπτική αξία, παρόμοια με αυτήν του σπανακιού.
Είναι καλή πηγή βιταμινών Α, C και βιταμινών του συμπλέγματος Β. Χάρη σε αυτές, βοηθάει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Έχει υψηλή περιεκτικότητα σε μέταλλα, κυρίως σε ασβέστιο, σίδηρο, κάλιο και μαγνήσιο και είναι πολύ ωφέλιμη για την υγεία των οστών.
Περιέχει φυτοχημικές ουσίες, όπως καροτενοειδή και φλαβονοειδή, που έχουν αντιοξειδωτική δράση.
Η κατανάλωση της βοηθάει και στην καλύτερη λειτουργία του πεπτικού συστήματος, λόγω των φυτικών ινών που περιέχει.
Είναι ένα εξαιρετικά ευέλικτο λαχανικό στη μαγειρική, λόγω της ήπιας αλλά ξεχωριστής γεύσης του και της ευχάριστης υφής του. Οι χρήσεις του ποικίλλουν ανάλογα με το αν χρησιμοποιούνται νεαρά ή ώριμα φύλλα.
Ωμή Κατανάλωση (Νεαρά Φύλλα): Σαλάτες: Τα νεαρά, τρυφερά φύλλα είναι ιδανικά για ωμή κατανάλωση. Προσθέτουν μία ήπια πιπεράτη νότα και τραγανή υφή σε σαλάτες. Smoothies: Μπορεί να προστεθεί σε υγιεινά smoothies, παρόμοια με το σπανάκι ή την Λαχανίδα.
Μαγειρεμένη Κατανάλωση (Ώριμα Φύλλα & Μίσχοι) Το μαγείρεμα μετριάζει την πικάντικη γεύση και φέρνει στην επιφάνεια μια πιο γλυκιά, γήινη γεύση: Stir-fries (Γρήγορο Τηγάνισμα): Αυτή είναι ίσως η πιο κοινή χρήση του στην ασιατική κουζίνα. Ψιλοκόβεται και μαγειρεύεται γρήγορα σε υψηλή θερμοκρασία με άλλα λαχανικά, κρέας ή τόφου, με σάλτσες σόγιας, σκόρδο και τζίντζερ. Σούπες: Προστίθεται συχνά σε ασιατικές σούπες, όπως η σούπα miso, λίγο πριν το τέλος του μαγειρέματος, για να διατηρήσει το χρώμα και την υφή του. Ζεμάτισμα / Βράσιμο: Μπορεί να ζεματιστεί γρήγορα και να σερβιριστεί ως συνοδευτικό, πασπαλισμένο με σουσάμι ή με ελαφριά σάλτσα σόγιας. Μαγειρευτά / Κατσαρόλας: Μπορεί να προστεθεί σε διάφορα μαγειρευτά φαγητά και χρειάζεται σχετικά μικρό χρόνο μαγειρέματος.
Η Κοματσούνα μπορεί να υποκαταστήσει το σπανάκι, την Λαχανίδα, ή το Πακ Τσόι (bok choy) στις περισσότερες συνταγές, προσφέροντας μια παρόμοια, αλλά διακριτική γεύση.
Άλλες Χρήσεις: στην Ιαπωνία και την Ασία, η Κοματσούνα χρησιμοποιείται συχνά για την παρασκευή παραδοσιακών τουρσιών, με τη χρήση αλατιού, ξυδιού ή άλλων υλικών.
Ζωοτροφή: το φύλλωμα, ειδικά η περίσσεια παραγωγής ή τα μέρη που δεν είναι κατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση, χρησιμοποιούνται μερικές φορές ως ζωοτροφή. Μπορεί να αποτελέσει συμπλήρωμα διατροφής για ορισμένα ζώα όπως τα πουλερικά, τα κουνέλια, ή ακόμα και τα βοοειδή, παρέχοντάς τους βιταμίνες και μέταλλα.
Χλωρή ή Πράσινη Λίπανση: όπως και άλλα φυτά αυτής της οικογένειας, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συστήματα αμειψισποράς και μερικές φορές ενσωματώνεται στο έδαφος ως πράσινη λίπανση για να βελτιώσει τη δομή και τη γονιμότητά του.
Τομάτα Άνδεων (8 ΦΥΤΑ) 










